Parijda 6 soatlik so‘roq va Rossiyada terrorchilik ayblovi: Pavel Durov ikki o‘t orasida qoldi
Telegram messenjeri asoschisi Pavel Durov Fransiya poytaxti Parijda 2024 yilda boshlangan shov-shuvli jinoiy ish doirasida yana bir bor so‘roq qilindi. Fransiya ommaviy axborot vositalarining xabar berishicha, bu unga rasmiy ayblov e’lon qilinganidan beri o‘tkazilgan to‘rtinchi so‘roq bo‘lib, u 6 soatdan ziyod davom etdi. Zamin.uz milliarder atrofidagi global bosim va tergovning yangi tafsilotlarini taqdim etadi.
«Aniq dalillar yo‘q»: 6 soatlik so‘roq va advokatlar bayonoti
Le Figaro gazetasi manbalariga tayanib xabar berishicha, Fransiya huquqni muhofaza qiluvchi organlari Telegram platformasi orqali sodir etilishi mumkin bo‘lgan jinoyatlarga nisbatan messenjer rahbariyatining ehtimoliy javobgarligi yuzasidan tergov harakatlarini izchil davom ettirmoqda.
Uzoq davom etgan so‘roq yakunlanganidan so‘ng, Pavel Durovning uch nafar advokati AFP agentligiga bayonot berdi. Himoyachilarning ta’kidlashicha, deyarli ikki yildan beri davom etayotgan tergov davomida ularning mijoziga qo‘yilgan ayblovlarni tasdiqlovchi birorta ham aniq dalil taqdim etilmagan. Hozirda advokatlar Fransiya sud organlari hamda Yevropa sud instansiyalariga tegishli shikoyatlarni kiritishgan.
Durovga qo‘yilgan ayblovlar aslida nimalardan iborat?
Pavel Durov 2024 yil 24 avgust kuni Parij aeroportida kutilmaganda qo‘lga olingan edi. Fransiya tergov organlari unga nisbatan jiddiy siyosiy va jinoiy da’volarni ilgari surmoqda:
Kontent nazoratining yo‘qligi: Telegram platformasida moderatsiya tizimining yetarli darajada ishlamagani;
Hamkorlikdan bosh tortish: Huquqni muhofaza qiluvchi organlarning qonuniy talablari va so‘rovlarini bajarmaslik.
Tergov xulosasiga ko‘ra, messenjerdagi bunday erkinlik va nazoratsizlik ortidan bolalar pornografiyasi tarqalishi, giyohvandlik vositalarining noqonuniy savdosi, firibgarlik hamda boshqa og‘ir jinoyatlarga qarshi kurashish tizimi jiddiy qiyinchiliklarga duch kelgan.
Fransiya va Rossiya: Durovga nisbatan ikki tomonlama bosim xronologiyasi
Pavel Durov ayni damda nafaqat G‘arbda, balki Rossiya rasmiylari tomonidan ham juda katta bosim ostida qolmoqda. Quyidagi jadvalda milliarder va uning loyihasiga nisbatan qo‘llanilayotgan choralar taqdim etilgan:
Davlat | Joriy etilgan cheklovlar va ayblovlar | Joriy holati (2026 yil) |
Fransiya | 2025 yil noyabr oyida Durovning mamlakatdan chiqishiga qo‘yilgan cheklovlar (Dubaydan tashqariga chiqmaslik va politsiyada ro‘yxatdan o‘tish majburiyati) bekor qilingan edi. | Tergov davom etmoqda. 2026 yil may oyida Parij prokuraturasi jinoiy ish hali yopilmaganini rasman ma’lum qildi. |
Rossiya | 2025 yil avgust oyidan buyon WhatsApp va Telegram orqali qo‘ng‘iroqlar bloklangan. 2026 yil fevralidan esa messenjer faoliyati sun’iy ravishda sekinlashtirilgan. | Yangi jinoiy ish. 2026 yil fevral oyida Durov Rossiyada unga nisbatan terrorizmga ko‘maklashish moddasi bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atilganini e’lon qildi. |
Tarix takrorlanmoqda: Rossiya va Telegram qarama-qarshiligi
Rossiya rasmiylari hozirgi cheklovlarni go‘yoki firibgarlik holatlariga qarshi kurash bilan izohlayotgan bo‘lsa-da, bu Kremlning Telegram'ni jilovlashga bo‘lgan birinchi urinishi emas.
Eslatib o‘tamiz, Rossiya hukumati 2018–2020 yillar davomida ham messenjerni butun mamlakat bo‘ylab bloklashga uringan edi. O‘shanda bunga kompaniyaning Federal xavfsizlik xizmati (FXX/FSB) talabiga binoan foydalanuvchilarning shaxsiy yozishmalarini shifrdan chiqarish kalitlarini (encryption keys) taqdim etishdan qat’iy bosh tortgani sabab bo‘lgandi. Zamonaviy bosqichda esa Durov uchun vaziyat yanada murakkab tus olmoqda, chunki u bir vaqning o‘zida ikki yirik tizimning qattiq qurshovida qoldi.
Izohlar 0
…