Sunʼiy intellekt va erkinlik: George Hotz AI orqali jinoyat qilish huquqini himoya qilmoqda

Sunʼiy intellekt (AI) texnologiyalarining jadal rivojlanishi insoniyat oldida nafaqat texnik, balki jiddiy axloqiy va huquqiy savollarni ham koʻndalang qilmoqda. Bugungi kunda soha mutaxassislari orasida AI tizimlarini qatʼiy nazorat qilish yoki ularga cheksiz erkinlik berish borasidagi bahslar yangi bosqichga koʻtarildi. Xususan, taniqli dasturchi va Comma AI asoschisi George Hotzning soʻnggi bayonotlari texnologik hamjamiyatda katta shov-shuvga sabab boʻldi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Hotz yaqinda eʼlon qilingan “AI 2040: Plan A” deb nomlangan siyosiy hujjatga nisbatan oʻzining keskin munosabatini bildirdi. Mazkur hujjatda tadqiqotchilar insoniyat xavfsizligi yoʻlida sunʼiy intellekt rivojlanishini 14 yilga sekinlashtirishni taklif qilishgan. Biroq George Hotz bu yondashuvga mutlaqo qarshi chiqib, texnologiyani jilovlash erkinlik tamoyillariga zid ekanini taʼkidlamoqda.

Lokal nazorat va foydalanuvchi manfaatlari

Dasturchining fikricha, sunʼiy intellekt xavfsizligini taʼminlashning eng yaxshi yoʻli — markazlashgan tizimlardan voz kechishdir. Bugungi kunda ChatGPT yoki Claude kabi yirik modellar korporatsiyalar tomonidan boshqariladi va ular oʻz axloqiy meʼyorlarini foydalanuvchilarga majburlab oʻtkazadi. Hotz esa har bir insonning oʻziga tegishli va faqat uning manfaatlariga xizmat qiladigan lokal AI modellari boʻlishi tarafdori.

Ushbu yondashuvga koʻra, sunʼiy intellekt xuddi shaxsiy kompyuter yoki qurol kabi vosita boʻlishi kerak. Hotz oʻzining provokatsion chiqishida AI foydalanuvchining har qanday buyrugʻini, hatto u axloqsiz yoki noqonuniy boʻlsa ham, bajarishi lozimligini ilgari suradi. Uning fikricha, haqiqiy “erkin” AI hatto jinoyat rejalashtirishda ham egasiga qarshilik koʻrsatmasligi kerak.

Axloqiy chegara va jamiyat xavfsizligi

Verge nashrining tahliliga koʻra, Hotzning bu qarashlari jamiyatda katta xavf tugʻdirishi mumkin. Agar sunʼiy intellekt taqiqlangan moddalarni tayyorlash yoki ogʻir jinoyatlarni amalga oshirishda yordamchi sifatida ishlatilsa, bu ijtimoiy tartibning buzilishiga olib keladi. Muallifning qayd etishicha, har qanday texnologik mahsulotni ommaviy bozorga chiqarishda nafaqat foydalanuvchi erkinligi, balki boshqa insonlarning xavfsizligi ham inobatga olinishi shart.

George Hotz esa bu tamoyilni himoya qilish yoʻlida hatto oʻlimga ham tayyorligini bildirgan. Uning uchun dunyo yo toʻliq erkinlikka ega boʻlishi, yoki qatʼiy nazorat ostida yashashi kerak. Biroq tanqidchilar “erkinlik” tushunchasi boshqalarning hayotiga daxl qilish huquqini bermasligini, aks holda jamiyat “AI quvvatiga ega Napoleonlar” makoniga aylanib qolishini taʼkidlamoqda.

Hozircha ChatGPT va shunga oʻxshash ommabop servislar qatʼiy filtrlar va axloqiy cheklovlar asosida ishlamoqda. Ammo texnologiya arzonlashgani sayin, Hotz aytganidek, har bir shaxs oʻzining shaxsiy va “cheksiz” sunʼiy intellektiga ega boʻlish imkoniyati paydo boʻladi. Bu esa kelajakda qonun ustuvorligini taʼminlashda yangi qiyinchiliklarni keltirib chiqarishi shubhasiz.