Yevropa Instagram va Facebook'ga qarshi chiqdi: Meta katta jarima xavfi ostida

Yevropa Ittifoqi Instagram va Facebook'ning ayrim funksiyalari foydalanuvchilarni platformadan uzila olmaydigan holatga olib kelishi mumkin, degan xulosaga keldi. Yevrokomissiyaning dastlabki bahosiga ko‘ra, Meta kompaniyasi ayniqsa o‘smirlar va himoyaga muhtoj foydalanuvchilar uchun xavflarni yetarlicha hisobga olmagan.

Agar tekshiruv yakunida bu xulosalar tasdiqlansa, dunyodagi eng yirik texnologik kompaniyalardan biri yillik global aylanmasining 6 foizigacha jarima to‘lashi mumkin.

Yevrokomissiya Meta'ga qanday ayb qo‘ydi?

10 iyul kuni Yevropa Komissiyasi Meta kompaniyasini Yevropa Ittifoqining Raqamli xizmatlar to‘g‘risidagi qonunini buzganlikda aybdor deb topgan dastlabki qarorni qabul qildi.

Komissiya ma’lum qilishicha, Facebook va Instagram'ning ayrim interfeys yechimlari foydalanuvchilarni platformada uzoqroq ushlab turishga xizmat qiladi va bu jismoniy hamda ruhiy salomatlik uchun xavf tug‘dirishi mumkin.

Tekshiruvga ko‘ra, Meta ushbu xavflarni, ayniqsa:

• voyaga yetmaganlar;

• o‘smirlar;

• himoyaga muhtoj katta yoshli foydalanuvchilar uchun yetarlicha baholamagan.

Qaysi funksiyalar e’tirozga sabab bo‘ldi?

Yevrokomissiya qarshiligiga sabab bo‘lgan asosiy mexanizmlar quyidagilardir:

• shaxsiylashtirilgan tavsiyalar algoritmi;

• videolarning avtomatik ishga tushishi;

• tasmaning cheksiz (infinite scroll) aylantirilishi.

Komissiya fikricha, aynan shu funksiyalar foydalanuvchilarni yangi kontentni to‘xtovsiz tomosha qilishga undaydi va ularni «avtopilot rejimi»ga o‘tkazishi mumkin.

Shuningdek, Yevropa Ittifoqi Meta kompaniyasi o‘smirlarning kechasi Instagram va Facebook'da o‘tkazadigan vaqti hamda Reels va Stories kabi formatlarning ortiqcha foydalanishga ta’siri haqidagi ma’lumotlarni ham yetarlicha inobatga olmaganini ta’kidladi.

Ota-ona nazorati ham tanqid qilindi

Komissiya Meta tomonidan taklif etilgan ota-ona nazorati vositalari ham kutilgan darajada samarali emas, degan xulosaga keldi.

Bayonotda qayd etilishicha, bu vositalardan to‘g‘ri foydalanish uchun ota-onalar yetarli texnik bilimga ega bo‘lishi va ularni o‘rganishga alohida vaqt ajratishi talab etiladi. Amalda esa bu har doim ham imkoni bo‘lmaydi.

Endi Meta'ni nima kutmoqda?

Dastlabki qaror e’lon qilingach, Meta kompaniyasiga hujjatlar bilan tanishish va Yevrokomissiya e’tirozlariga yozma javob berish imkoniyati beriladi.

Agar tekshiruv yakunida Komissiyaning xulosalari tasdiqlansa, Meta kompaniyasi global yillik aylanmasining 6 foizigacha miqdorda jarimaga tortilishi mumkin.

Ma’lumot uchun, Yevropa Ittifoqi Meta'ning Raqamli xizmatlar to‘g‘risidagi qonunga rioya qilishi bo‘yicha rasmiy tekshiruvni 2024 yil may oyida boshlagan edi.