«Delfin» tayfuni Xitoyga urildi: 1 mlndan ortiq odam evakuatsiya qilindi

Xitoyning sharqiy sohiliga 2026 yilda mamlakatga zarba bergan eng kuchli tropik bo‘ron — «Delfin» tayfuni yetib keldi. Chjetszyan provinsiyasidagi Yuyxuan shahri yaqinida quruqlikka chiqqan tayfun kuchli shamol va jala yomg‘irlarni olib keldi, milliondan ortiq odam xavfsiz hududlarga ko‘chirildi.

Tabiiy ofat transport tizimiga ham jiddiy ta’sir qildi: Shanxay aeroportlarida qariyb 1,5 ming reys bekor qilindi. Ammo asosiy xavf hali o‘tgani yo‘q — sinoptiklar tayfun materik ichkarisiga harakat qilar ekan, suv toshqinlari va ko‘chkilar xavfi saqlanib qolishidan ogohlantirmoqda.

Eng kuchli zarba Yuyxuan sohiliga to‘g‘ri keldi

Reuters ma’lumotiga ko‘ra, «Delfin» 9 avgust kuni Xitoyning Chjetszyan provinsiyasidagi Yuyxuan shahri yaqinida quruqlikka chiqqan.

Bo‘ron markazida shamol tezligi soatiga 151 kilometrga, ya’ni sekundiga qariyb 42 metrga yetgan. Sohil bo‘ylab kuchli yomg‘ir yog‘ib, bir qator hududlarda suv toshqini va tog‘li joylarda yer ko‘chishi xavfi keskin oshgan.

Xitoy rasmiylari oldindan favqulodda choralarni kuchaytirib, xavfli hududlarda portlar, qurilish obyektlari va dengizdagi ayrim ishlarni vaqtincha to‘xtatdi. Baliqchilik kemalari ham sohilga qaytarilgan.

Bir milliondan ortiq odam uyini tark etdi

Tayfun yo‘lidagi aholi punktlarida keng ko‘lamli evakuatsiya o‘tkazildi.

Reuters hisob-kitobiga ko‘ra, Xitoyning tayfun ta’siridagi hududlaridan 1 milliondan ortiq kishi xavfsiz joyga ko‘chirilgan. Ayniqsa Chjetszyan va Futszyan provinsiyalarida xavfsizlik choralari kuchaytirildi.

Ayrim aholi maxsus vaqtinchalik boshpanalarga joylashtirilgan. Hukumat xizmatlari asosiy e’tiborni kuchli yog‘ingarchilik oqibatida daryolar sathining ko‘tarilishi va tog‘li hududlarda ko‘chkilar yuz berishi mumkin bo‘lgan nuqtalarga qaratmoqda.

Shanxayda havo qatnovi izdan chiqdi

Tayfun Xitoyning eng yirik megapolislaridan biri — Shanxayga ham jiddiy ta’sir ko‘rsatdi.

Reuters qariyb 1,5 ming aviareys bekor qilinganini xabar qildi. AP ma’lumotiga ko‘ra esa shaharning Pudun va Xunsyao aeroportlarida kamida 1,3 ming reys to‘xtatilgan — bu kunlik rejalashtirilgan parvozlarning katta qismini tashkil etgan.

Dengiz transporti ham cheklandi: parom va kruiz qatnovlarining bir qismi vaqtincha to‘xtatildi. Tayfun yaqinlashishi bilan port infratuzilmasida ham xavfsizlik choralari kuchaytirilgan.

«Delfin» avval Yaponiyaga zarba bergandi

Xitoyga yetib kelishidan oldin tayfun Yaponiyaning Okinava va janubi-g‘arbiy orollariga ta’sir ko‘rsatgan.

Reuters ma’lumotiga ko‘ra, Okinavada olti kishi jarohatlangan, Okinava va Kagosima hududlarida 50 mingdan ortiq bino elektr ta’minotisiz qolgan. Ayrim aviakompaniyalar yuzlab parvozlarni bekor qilishga majbur bo‘lgan.

Yaponiyaga yaqinlashgan paytda tayfunda barqaror shamol tezligi soatiga 162 kilometr, ayrim shamol zarbalari esa 216 kilometrgacha yetgan.

Eng katta xavf endi kuchli yomg‘irdan

«Delfin» quruqlikka chiqqanidan keyin asta-sekin kuchsizlanishi kutilsa-da, bu xavf to‘liq yo‘qoldi degani emas.

Reuters sinoptiklar ma’lumotiga tayanib, tayfun Xitoy ichkarisiga g‘arb tomon harakatlanishi va 10 avgust davomida ham kuchli yomg‘irlarni olib kelishi mumkinligini yozdi. Ayniqsa tog‘li va daryolarga yaqin hududlarda suv toshqini hamda ko‘chki xavfi yuqori bo‘lib qolmoqda.

Ayrim hududlarda 200–400 millimetrgacha yog‘ingarchilik tushishi mumkinligi ham prognoz qilingan. Bunday miqdor qisqa vaqt ichida yog‘sa, mahalliy daryolar va drenaj tizimlariga katta bosim tushishi mumkin.

«Delfin» Xitoy uchun jiddiy sinovga aylandi

Bir milliondan ortiq odamning evakuatsiya qilinishi, Shanxayda minglab reyslarning bekor qilinishi va sohil bo‘yida favqulodda choralarning joriy etilishi «Delfin»ning ko‘lamini ko‘rsatib turibdi. Reuters uni 2026 yilda Xitoyga yetib kelgan eng kuchli tropik bo‘ron sifatida qayd etmoqda.

Endi asosiy e’tibor shamoldan ko‘ra tayfun ortidan kelayotgan kuchli yog‘ingarchilikka qaratilgan. «Delfin» kuchsizlansa ham, uning oqibatlari Xitoyning sharqiy va ichki hududlarida yana bir necha kun sezilishi mumkin.

Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlar orqali ulashing.