Tesla va SpaceX'ning ulkan Terafab sirlari ochildi

Ilon Mask yana bir ulkan loyiha bilan kun tartibiga chiqdi. Tesla va SpaceX chiplar ishlab chiqarishga mo‘ljallangan Terafab majmuasining render tasvirlarini namoyish qildi va bu obyektning ko‘lami haqidagi raqamlar darhol katta muhokama uyg‘otdi. Maskning o‘zi esa bu majmua “yer yuzidagi eng katta va eng qimmatli bino” bo‘lishini ta’kidladi.

Loyiha nafaqat hajmi, balki maqsadi bilan ham e’tiborni tortadi: bu yerda Tesla'ning avtomobillari va robotlari, shuningdek SpaceX'ning hisoblash tizimlari uchun kerak bo‘ladigan chiplar tayyorlanishi rejalashtirilgan. Ya’ni gap shunchaki yana bir zavod haqida emas, balki Mask ekotizimining kelajakdagi eng muhim texnologik tayanch nuqtalaridan biri haqida ketmoqda.

Terafab qanday majmua bo‘ladi?

Ma’lumotlarga ko‘ra, Terafab'ning umumiy maydoni 100 million kvadrat futdan ortiq, ya’ni taxminan 9,3 million kvadrat metrni tashkil etadi. Bu raqamning o‘ziyoq loyiha qanchalik ulkan ekanini ko‘rsatadi. Reuters ham Terafab'ni Grimes okrugida qurilishi rejalashtirilgan yirik yarimo‘tkazgich majmuasi sifatida tasvirlagan.

Maskning bayonoti esa yanada balandroq ambitsiyani ochib berdi: u Terafab Texas'ni “by far” — ya’ni juda katta farq bilan yerdagi eng katta va eng qimmatli bino deb atadi. Bu loyihaning marketing jihatdan ham, strategik jihatdan ham favqulodda katta o‘rin tutayotganini anglatadi.

Qayerda quriladi?

Tesla matbuot xizmati va e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, majmua AQSHning Texas shtati, Grayms okrugida barpo etiladi. Shu hudud bo‘yicha Grimes County rasmiy hujjatida ham SpaceX tomonidan ko‘p bosqichli, vertikal integratsiya qilingan yarimo‘tkazgich ishlab chiqarish va advanced computing facility qurilishi rejalashtirilgani qayd etilgan.

Bu joy tanlovi ham bejiz emas. Texas oxirgi yillarda Mask kompaniyalari uchun asosiy markazlardan biriga aylandi: Tesla, SpaceX va boshqa loyihalarning katta qismi aynan shu shtatda jamlanmoqda. Terafab esa bu zanjirni yanada mustahkamlashi mumkin.

Bu yerda nimalar ishlab chiqariladi?

Terafab'ning asosiy vazifasi — Tesla va SpaceX'ning o‘sib borayotgan ichki ehtiyojini qoplash. Reuters xabariga ko‘ra, majmua AI va hisoblash infratuzilmasi uchun zarur bo‘lgan chiplar ishlab chiqarishga qaratilgan. Foydalanish yo‘nalishlari ichida Tesla'ning o‘zini boshqaruv tizimlari, robotlari va SpaceX'ning hisoblash yechimlari bor.

Bu juda muhim nuqta. Chunki bugungi texnologiya bozorida chip — shunchaki detal emas, balki butun sanoatning “yuragi”. Tesla uchun bu avtopilot va robototexnika, SpaceX uchun esa katta hisoblash quvvati va kelajakdagi murakkab infratuzilma demakdir. Shu ma’noda Terafab Mask kompaniyalarining tashqi ta’minotga qaramligini kamaytirishga xizmat qilishi mumkin.

Loyihaning ortida qanday ambitsiya bor?

Grimes County'ning rasmiy hujjatida Terafab “domestic semiconductor manufacturing capacity” — ya’ni AQSHning ichki yarimo‘tkazgich ishlab chiqarish salohiyatini oshiradigan transformative investment sifatida ta’riflangan. Hujjatda dastlabki bosqichlar uchun 55 milliard dollar, to‘liq bosqichlar amalga oshirilsa esa umumiy sarmoya 119 milliard dollargacha yetishi mumkinligi ko‘rsatilgan.

Reuters esa Tesla va SpaceX tomonidan birinchi bosqich uchun 16,8 milliard dollarlik dastlabki investitsiya haqida xabar bergan. Bu raqamlar loyiha hali to‘liq shakllanib ulgurmaganini, ammo uning ko‘lami odatiy zavodlardan ancha yirik bo‘lishini ko‘rsatadi.

Nega bu yangilik shuncha muhim?

Terafab haqidagi e’lon faqat arxitektura yoki masshtab bilan qiziq emas. U global raqobatda chip ishlab chiqarish qanchalik hal qiluvchi resursga aylanganini yana bir bor ko‘rsatdi. Bugun sun’iy intellekt, robototexnika, avtonom transport va kosmik hisoblash tizimlari kabi yo‘nalishlarda g‘olib chiqish uchun dasturiy ta’minotning o‘zi kamlik qiladi — buning ortida juda katta apparat va chip bazasi ham bo‘lishi shart.

Shu jihatdan qaraganda, Terafab — Tesla va SpaceX uchun navbatdagi “zavod” emas. U Ilon Maskning kelajak texnologiyalariga qaratilgan ulkan strategiyasining navbatdagi hal qiluvchi bo‘g‘iniga aylanishi mumkin. Render tasvirlari esa hozircha faqat boshlanish. Eng qizig‘i, ehtimol, hali oldinda.

Fikringizni izohda qoldiring va maqolani tanishlaringizga Telegram yoki boshqa ijtimoiy tarmoqlar orqali ulashing.