Zelenskiyga bosim kuchaydi: sobiq vazir Fedorov urush rejasini so‘ramoqda

Ukrainada urushni qanday va qachon tugatish masalasida hokimiyatga nisbatan tanqid kuchaymoqda. Mamlakatning sobiq mudofaa vaziri Mixail Fedorov prezident Vladimir Zelenskiy ma’muriyatida urushni yakunlash bo‘yicha aniq strategiya bor-yo‘qligiga shubha bildirdi.

Fedorovning bayonoti yana bir muhim masalani — Ukrainada saylovlarga qaytish zaruratini ham kun tartibiga olib chiqdi. Biroq bu tashabbus mamlakat ichidagina emas, xalqaro maydonda ham bahslarga sabab bo‘lmoqda.

1. «Urush qachon tugashini bilmaymiz»

Mixail Fedorov 24-telekanalga bergan intervyusida Ukrainada urushni yakunlash bo‘yicha aniq reja mavjudligiga ishonchsizligini bildirdi.

Uning ta’kidlashicha, hozir mamlakatda urush strategiyasi qanday ekanini hamma ham tushunayotgani yo‘q.

«Urush qachon tugashini bilmaymiz. Bugungi kunda urush strategiyasi, rejasi qandayligini hech kim tushunmaydi», — dedi sobiq vazir.

Fedorovning fikricha, Ukraina vaziyatning o‘z-o‘zidan o‘zgarishini kutib o‘tira olmaydi. Mamlakat hamkorlari bilan birgalikda aniq va amaliy strategiyaga ega bo‘lishi kerak.

2. Nega sobiq vazir saylovlarni talab qilmoqda?

Fedorovning ikkinchi bayonoti yanada siyosiy tusga ega.

U Ukrainada tez orada saylovlar o‘tkazilishi kerakligini aytdi.

Sobiq vazirning fikricha, mamlakat davlat institutlarini «qayta yuklashi» va zamonaviy urush hamda uni tugatish yo‘llarini tushunadigan yangi kadrlarni jalb qilishi zarur.

Uning ta’kidlashicha, bunday yangilanishga erishishning asosiy yo‘li — demokratik siyosiy siklga qaytish.

3. Bu Zelenskiy uchun nima anglatadi?

Fedorovning bayonotlarini faqat harbiy strategiyaga doir tanqid sifatida qabul qilish qiyin.

Chunki u bir vaqtning o‘zida ikki masalani ko‘tarmoqda:

• Ukrainada urushni yakunlash bo‘yicha aniq strategiya zarur;

• davlat institutlari va siyosiy tizimni yangilash uchun saylovlarga qaytish kerak.

Bu esa Zelenskiy hokimiyati oldida urushdan tashqari yana bir siyosiy muammo — urush sharoitida mamlakatni qanday boshqarish va keyingi siyosiy legitimlikni qanday ta’minlash masalasi turganini ko‘rsatadi.

4. Saylov masalasi nega shunchalik murakkab?

Ukrainada davom etayotgan urush sharoitida saylov o‘tkazish masalasi juda bahsli.

Frontda millionlab fuqarolar va harbiylar bo‘lishi, mamlakatning ayrim hududlari Rossiya nazoratida qolishi, xavfsizlik muammolari va ko‘plab ukrainaliklarning xorijda yashashi saylov jarayonini tashkil etishni murakkablashtiradi.

Shuning uchun «saylov o‘tkazish kerak» degan siyosiy talab bilan uni amalda xavfsiz va adolatli tarzda tashkil etish o‘rtasida katta farq bor.

5. Bloomberg bu tashabbusni qanday baholadi?

Fedorovning saylovlar haqidagi chaqiriqlari xalqaro matbuotda ham muhokama qilindi.

Bloomberg sharhlovchisi Mark Chempion Ukrainada davom etayotgan urushga qaramay saylov o‘tkazish talabiga tanqidiy munosabat bildirdi.

Uning talqiniga ko‘ra, bunday jarayon Rossiya prezidenti Vladimir Putin uchun manfaatli bo‘lishi mumkin.

Bu qarash saylovlar masalasida Ukraina oldida turgan asosiy dilemmani ko‘rsatadi: demokratik jarayonni tiklash zarurati bir tomonda bo‘lsa, urush sharoitida siyosiy beqarorlik va tashqi aralashuv xavfi ikkinchi tomonda turibdi.

6. Asosiy muammo — urushning yakuni hali ham noaniq

Fedorovning bayonotidagi eng muhim jihat, ehtimol, saylovlar emas, balki urushning kelajagi haqidagi savoldir.

Ukraina uchun asosiy vazifa — harbiy harakatlarni qanday shartlar asosida tugatish, ittifoqchilarning yordamini qanday saqlab qolish va urushdan keyingi davlat tizimini qanday shakllantirish masalalariga javob topish.

Urushning qachon tugashi noma’lum bo‘lgan bir paytda, Kiyev uchun siyosiy strategiya masalasi ham harbiy strategiya kabi muhim ahamiyat kasb etmoqda.

Xulosa: Kiyevda yangi siyosiy bahs boshlanishi mumkin

Mixail Fedorovning bayonotlari Ukrainada urushni davom ettirish yoki tugatish masalasi bilan bir qatorda, mamlakatning keyingi siyosiy yo‘nalishi haqida ham jiddiy bahslar boshlanishi mumkinligini ko‘rsatmoqda.

Sobiq mudofaa vaziri aniq urush strategiyasini ishlab chiqish va demokratik siklga qaytishni talab qilmoqda.

Biroq saylovlar masalasi Ukraina uchun oddiy siyosiy jarayon emas. U xavfsizlik, legitimlik, frontdagi vaziyat va Rossiya bilan urushning davom etayotgani kabi omillarga bevosita bog‘liq.

Shu sababli Fedorovning chaqiriqlari hozircha aniq siyosiy qarordan ko‘ra, Ukrainada urushdan keyingi davr va mamlakat kelajagi haqidagi bahslarni yanada kuchaytiruvchi signal sifatida ko‘rinishi mumkin.

Sizningcha, davom etayotgan urush va notinch sharoitda Ukrainada prezidentlik va parlament saylovlarining o‘tkazilishi mamlakat mudofaasi va siyosiy barqarorligiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?

O‘z tahliliy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va Ukrainadagi muhim siyosiy bahslar tafsilotini do‘stlaringizga darhol ulashing!