Savdo urushi yangi bosqichda: Tramp Kanadadan importni cheklab, 50 %lik bojlar kiritdi

Shimoliy Amerika qit’asidagi ikki yirik iqtisodiy sherik — AQSH va Kanada o‘rtasidagi savdo qarama-qarshiligi keskin tus oldi. Seshanba kuni AQSH prezidenti Donald Tramp qator yangi farmonlarni imzolab, Kanadadan mototsikllar, mopedlar, alkogolsiz va spirtli pivo, vino, kuchli ichimliklar hamda bir qator oziq-ovqat xomashyolarini mamlakatga olib kirishni to‘liq taqiqladi. Bundan tashqari, rasmiy Vashington 15 sentyabrdan boshlab Kanadaning ko‘plab sanoat va iste’mol tovarlariga nisbatan qo‘shimcha 50 foizlik boj stavkalarini joriy etmoqda hamda qo‘shni davlatni AQSHning yillik 50 milliard dollardan ortiq bo‘lgan davlat xaridlari tizimidan butunlay chiqarib tashlashga buyruq berdi. Xo‘sh, Oq uy bunday keskin choralarni nega qabul qildi, Trampning «qora ro‘yxati»ga yana nimalar kiritildi va Kanada bunga qadar AQSHga qanday zarba bergan edi? Maqola oxirida esa asosiy intriga — embargo kuchga kiradigan aniq muddat, bojlar bekor qilingan kutilmagan tovarlar va ikki tomonlama savdo urushining kelajagi bo‘yicha barcha tafsilotlarni ma’lum qilamiz.

To‘liq embargo va 50 foizlik bojlar: Taqiq ostiga tushgan mahsulotlar

Oq uy saytida e’lon qilingan rasmiy hujjatga ko‘ra, AQSH bozori Kanadaning qator mashhur mahsulotlari uchun yopilmoqda:

• Mototsikl va mopedlar: Dvigatel hajmi 800 kub santimetrdan yuqori bo‘lgan mototsikllar va mopedlarni AQSH hududiga olib kirish ta’qiqlanadi;

• Spirtli va spirtsiz ichimliklar: Taqiq ro‘yxatiga oddiy va alkogolsiz pivo, olma sidri, vinolar hamda barcha turdagi kuchli alkogolli ichimliklar kiritildi;

• Oziq-ovqat xomashyosi: Sut zardobi, trostnik va qora patoka kabi xomashyolar ham to‘liq embargo ostiga tushdi;

• 15 sentyabrdan 50 foizlik yangi bojlar: Prezident ma’muriyati Kanadadan keltiriladigan pishloq, po‘lat, alyuminiy, qog‘oz, mebel, yoritkichlar va boshqa qator sanoat mahsulotlariga qo‘shimcha 50 foizlik boj to‘lovi belgiladi;

• Avtomobillarga xavf saqlanib qolmoqda: Oq uy vakili Trampning Kanada yengil va yuk mashinalariga nisbatan ham 50 foizlik boj joriy etish rejasi hamon kuchda ekanini ma’lum qildi.

«Bizning bu keskin qarorimiz Kanada tomonidan Amerika eksportiga qarshi joriy etilgan asossiz yangi bojlarga berilgan to‘g‘ridan to‘g‘ri va aniq javobdir», — deya ta’kidladi Oq uy ma’muriyati vakili.

50 milliard dollarlik zarba va Kanadaning 20 milliardlik bojlari

Ikki davlat o‘rtasidagi iqtisodiy qarama-qarshilik muzokaralar to‘xtashidan so‘ng kuchayib ketdi:

• Davlat xaridlaridan mahrum qilish: Tramp o‘zining Truth Social sahifasida General Services Administration (GSA) boshqarmasiga Kanada mahsulotlarini AQSHning yillik 50 milliard dollardan ortiqni tashkil etuvchi davlat xaridlari tizimidan butunlay chiqarib tashlashni buyurdi;

• Kanadaning javob chorasi: Seshanba kuni Kanada hukumati AQSHdan eksport qilinadigan taxminan 20 milliard dollarlik mahsulotlarga qarshi o‘z bojlarini kuchga kiritdi;

• 629 ta tovar pozitsiyasi: Kanada maishiy texnika, elektronika, metall va kiyim-kechakni o‘z ichiga olgan 629 turdagi Amerika tovarlariga 25 foizdan 50 foizgacha boj belgilagan;

• Muzokaralar barbod bo‘lishi: Ikki ittifoqchi o‘rtasidagi ziddiyat joriy yilning 21 avgustida Kanadaning savdo muzokaralaridan rasman chiqib ketishi bilan boshlangan edi.

Bojlar bekor qilingan kutilmagan mahsulotlar

Ko‘pchilik tahlilchilar va biznes vakillarini qiziqtirgan eng muhim masala — cheklovlar qachon to‘liq kuchga kirishi va Oq uyning tuzatishlari nimalardan iborat ekanidir. Eng muhim xulosa shundaki, Kanadadan olib kiriladigan tovarlarga nisbatan belgilangan qat’iy embargo 2026 yil 29 sentyabr kuni Sharqiy vaqt bilan soat 00:01 dan boshlab rasman kuchga kiradi. Biroq Oq uy amaldagi bojlarga ma’lum «tuzatishlar» ham kiritdi. Hujjat ilovasiga muvofiq, ichki bozor ehtiyojlarini hisobga olgan holda, tuz, hojatxona qog‘ozi, ko‘rpa-to‘shak jildlari va qarmoq qismlari uchun avval o‘rnatilgan 50 foizlik bojlar rasman bekor qilindi. Trampning ta’kidlashicha, Kanada Amerika fermerlari va kompaniyalariga nisbatan adolatli munosabatni tiklamaguncha, savdo cheklovlari yanada kengayishi mumkin.

Sizningcha, AQSH va Kanada o‘rtasidagi bunday misli ko‘rilmagan savdo urushi global iqtisodiyot va narx-navoga qanday ta’sir ko‘rsatadi? Donald Trampning qo‘shni davlatga nisbatan qo‘llagan qattiq taqiqlari va 50 foizlik bojlari o‘zini oqlaydimi? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va ushbu muhim xalqaro iqtisodiy tahlilni yaqinlaringiz hamda hamkasblaringizga ulashing!