To‘qayevdan keskin tanqid: Armiya o‘tgan asrda qolib ketgan, generallarga jazo muqarrar

Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev mudofaa tizimi rahbariyati ishtirokida favqulodda yig‘ilish o‘tkazib, Kaspiy dengizidagi o‘quv-mashg‘ulotlari vaqtida 14 nafar harbiyning halok bo‘lishini qo‘mondonlik va generallarning kasbiy layoqatsizligi deb baholadi. Davlat rahbari harbiy idorada mas’uliyatsizlik, beparvolik va ko‘zbo‘yamachilik surunkali tus olganini, hatto askarlar eng oddiy qutqaruv jiletlari bilan ta’minlanmaganini qattiq qoraladi.

Ushbu fojiadan so‘ng mudofaa vaziri lavozimidan ozod etilib, uning o‘rniga Aydos Mirzaxmetov tayinlandi; shuningdek, Harbiy-dengiz kuchlari qo‘mondonining birinchi o‘rinbosari va bir qator komandirlar hibsga olindi. Prezident unvon va lavozimlar hech kimni jazodan qutqarib qololmasligini uqtirib, qurolli kuchlarni o‘tgan asr qoldiqlaridan tozalash hamda armiyani xalqaro standartlar asosida tubdan transformatsiya qilish bo‘yicha keng ko‘lamli kompleks tekshiruvni boshladi.

«Qutqaruv jiletlarining yo‘qligi, hibslar va yangi vazir»: To‘qayev bayonotining 5 ta asosiy nuqtasi

Qozog‘iston prezidentining mudofaa tizimiga oid keskin qarorlari va rasmiy bayonotlaridan eng muhim faktlar:

• Generallar va ofitserlarning layoqatsizligi fosh etildi: Prezident 14 nafar askarning o‘limiga mas’uliyatsizlik, rejaning puxta emasligi va qo‘mondonlikning beparvoligi sabab bo‘lganini aytdi;

• Eng oddiy xavfsizlik vositalari berilmagan: Harbiy xizmatchilar ochiq dengizdagi mashg‘ulotlarga hatto maxsus qutqaruv jiletlarisiz tashlangani tanqid qilindi;

• Kadrlar bo‘yicha keskin o‘zgarishlar: Ishdan olingan Dauren Kosanov o‘rniga Aydos Mirzaxmetov yangi Mudofaa vaziri etib tayinlandi;

• Yuqori martabali harbiylar qamoqqa olindi: HDK qo‘mondoni o‘rinbosari, ikki harbiy qism komandiri, piyodalar rotasi va kater boshliqlari ustidan jinoiy ish ochilib, hibsga olindi;

• Armiyani tubdan isloh qilish talabi: To‘qayev qurolli kuchlar «o‘tgan asrda qolib ketganini» ta’kidlab, qo‘mondonlik tizimini xalqaro andozalar bo‘yicha yangi namunaga o‘tkazishni buyurdi.

Kaspiy fojiasi va Mudofaa vazirligidagi o‘zgarishlar: Tafsilotlar taqqosi

Fojia tafsilotlari, aniqlangan kamchiliklar va ko‘rilgan davlat darajasidagi choralar jadvali:

Harbiy va siyosiy ekspertiza: Nega To‘qayev qo‘mondonlikni bu qadar keskin jazolamoqda?

Mudofaa va xavfsizlik sohasi tahlilchilari, harbiy ekspertlarning xulosalari:

• «Ko‘zbo‘yamachilik va xavfsizlik degradatsiyasi»: Dengizdagi o‘quv-mashg‘ulotlarda eng oddiy qutqaruv jiletlarining bo‘lmagani tizimdagi korrupsiya va mas’uliyatsizlikning yuqori cho‘qqisini ko‘rsatdi; To‘qayevning qat’iy so‘zlari armiyadagi rasmiyatchilik va soxta hisobotlar tizimiga berilgan zarba bo‘ldi;

• «Unvonlar daxlsizlik bermaydi» prinsipi: Harbiy-dengiz kuchlari qo‘mondonining birinchi o‘rinbosari va qism komandirlarining qamoqqa olinishi davlat rahbarining harbiy jinoyatlarga nisbatan beqiyos murosasizligini ko‘rsatdi; bu boshqa soha rahbarlari uchun ham jiddiy signal;

• Yangi avlod armiyasi zarurati: Yangi tayinlangan vazir Aydos Mirzaxmetov oldiga qo‘yilgan vazifa — sovet davridan qolgan layoqatsiz vertikal boshqaruvni parchalab, tezkor va inqirozli vaziyatlarda aniq harakat qila oladigan zamonaviy qo‘mondonlik tizimini barpo etishdir.

Sizningcha, oddiy qutqaruv jiletlarisiz askarlarni dengizga yuborgan qo‘mondonlar va generallar uchun qanday jazo berilishi kerak? Prezident To‘qayev boshlagan keng ko‘lamli kadrlar tozalanishi qo‘shni davlat armiyasini chinakam yangi namunaga olib chiqa oladimi? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va qo‘shni qardosh mamlakat xavfsizlik tizimidagi ushbu keskin o‘zgarishlar tahlilini barcha bilan baham ko‘ring!