Inson hayotining sifati ko‘pincha tashqi voqealarga emas, balki o‘sha voqealarga qanday nigoh bilan qarashiga bog‘liq bo‘ladi. Hayotda hamma narsa doim biz istagandek kechavermaydi. Ba’zan qiyinchiliklar, tushkunlik, kutilmagan sinovlar va og‘ir kunlar ham bo‘ladi. Ammo insonning ichki holati, fikrlash tarzi va miyasi nimani ko‘rishga o‘rgangani uning kayfiyati, qarorlari va butun hayot sifatiga kuchli ta’sir qiladi.
Aslida, miya qaysi narsaga ko‘proq e’tibor qaratishga odatlansa, inson hayotda ham o‘sha tomonni ko‘proq ko‘ra boshlaydi. Agar kishi har kuni faqat kamchilik, muammo va yo‘q narsalar haqida o‘ylasa, atrofidagi yaxshiliklar ham ko‘zga tashlanmay qoladi. Aksincha, agar inson yaxshilikni payqashga, odamlardagi nurni ko‘rishga va kichik ne’matlarni qadrlashga o‘rgansa, hayotning rangi ham sekin-asta o‘zgara boshlaydi.
Shuning uchun har kuni o‘zingizni kerak bo‘lsa majburlash kerak: yaxshilikni ko‘rishga, insonlardagi samimiyatni sezishga, oddiy kunlardagi kichik quvonchlarni qadrlashga va bor imkoniyatlarni payqashga. Bu boshida oson bo‘lmasligi mumkin. Chunki miya avval qanday fikrlashga o‘rgangan bo‘lsa, o‘sha yo‘ldan ketaveradi. Uni yangi yo‘nalishga burish uchun esa vaqt, sabr va doimiy mashq kerak.
Avvaliga bu jarayon biroz sun’iy tuyulishi mumkin. Masalan, inson o‘zini majburlab “bugun nimadan xursand bo‘ldim?”, “kim menga yaxshilik qildi?”, “qaysi kichik ne’matni qadrladim?” deb o‘ylashi mumkin. Birinchi kunlari bu oddiy mashqdek ko‘rinadi. Ammo vaqt o‘tishi bilan miya shu yo‘nalishda ishlashga odatlanadi. Keyin esa bu holat inson uchun yangi “norma”ga aylanadi.
Shunda odam hayotdagi farqni asta-sekin his qila boshlaydi. Ilgari asabiylashtirgan holatlar uncha og‘ir tuyulmaydi. Ilgari e’tiborsiz qolgan kichik quvonchlar ko‘zga tashlana boshlaydi. Insonlar orasidagi yaxshi xislatlar, samimiy so‘zlar, oddiy yordam va kutilmagan imkoniyatlar ko‘proq seziladi. Hayot o‘sha-o‘sha bo‘lishi mumkin, ammo uni ko‘rish tarzi o‘zgaradi.
Farovon hayot ham ko‘pincha aynan shu yerdan boshlanadi. U har doim katta pul, katta uy yoki tashqi sharoitlar o‘zgarishidan kelib chiqavermaydi. Ba’zan insonning ichki nigohidagi o‘zgarish butun hayotini boshqacha his qilishga sabab bo‘ladi. Tashqi dunyo bir kunda o‘zgarmasligi mumkin, ammo insonning qarashi o‘zgarsa, u dunyodan boshqacha ma’no topa boshlaydi.
Bu gaplar qiyinchiliklarni inkor qilish degani emas. Hayotda muammolar bor, sinovlar bor, og‘riqli vaziyatlar ham bor. Ammo inson faqat shu og‘riqlarga qarab yashasa, miyasi butun hayotni qorong‘i tasvirdek qabul qiladi. Agar u og‘ir kunlar ichida ham kichik yaxshilikni ko‘ra olsa, bu uning ichki kuchini saqlab qoladi.
Shukr qilish ham inson ruhiyati uchun katta kuch manbai. Kichik ne’matlarni qadrlash — bu katta orzulardan voz kechish emas. Aksincha, borini ko‘ra olgan odam kelajak uchun yanada sog‘lomroq harakat qiladi. Chunki u hayotga faqat yetishmovchilik nuqtasidan emas, imkoniyat nuqtasidan qaray boshlaydi.
Inson miyasini har kuni yaxshi narsalarni ko‘rishga o‘rgatishi kerak. Bu odat bir kunda shakllanmaydi. Ammo har kuni qilingan kichik mashqlar vaqt o‘tishi bilan katta ichki o‘zgarishga aylanadi. Bugun bir yaxshilikni payqash, ertaga bir insondagi nurni ko‘rish, keyingi kuni kichik ne’mat uchun shukr qilish — bularning barchasi inson qalbida yangi ruhiy tartib yaratadi.
Bir kun kelib inson tushunadi: farovon hayot tashqi dunyo to‘liq o‘zgargani uchun emas, uning ichki nigohidagi o‘zgarish sabab boshlangan ekan. Ya’ni baxt ko‘pincha qayerdadir uzoqda emas, balki odamning nimani ko‘ra olishida yashirin bo‘ladi.
Shuning uchun miyangizni har kuni, har joyda va har qanday holatda yaxshi narsalarni ko‘rishga odatlantiring. Bu oddiy maslahatdek tuyulishi mumkin, ammo hayotni o‘zgartiruvchi eng kuchli mashqlar ba’zan aynan shunday sodda narsalardan boshlanadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
