Zidan taktikasi: «Real»dagi sirlar Fransiya terma jamoasida qanday ishlaydi?

Zinedin Zidan — dunyo futbolidagi eng qiziqarli va takrorlanmas murabbiylardan biri. Uni Pep Gvardiola kabi muayyan bir geometrik uslubga yoki Antonio Konte kabi qat’iy himoya tizimiga bog‘lab bo‘lmaydi. Zidanning bosh muvaffaqiyat siri ikkita ustunga tayanadi: o‘ta yuqori darajadagi taktik pragmatizm (moslashuvchanlik) va kiyinish xonasidagi mukammal psixologik muhit.

Zamin.uz afsonaviy fransuzning Madrid «Real»ida qo‘llagan taktik uslublari va uning Fransiya terma jamoasi yulduzlari, xususan, Kilian Mbappe bilan qanday til topishishi borasidagi tahlilni taqdim etadi.

«Real Madrid»dagi taktik uslub: «Xameleon» effekti

Zidan «Real»da ishlab yurgan kezlarida OAV uni ko‘pincha «taktikasi yo‘q, faqat omadi keladi» deb tanqid qilardi. Ammo ketma-ket uch marta Chempionlar ligasida g‘alaba qozonish faqat omad bilan bo‘lmaydi. Zidan raqibning kuchli va zaif tomonlaridan kelib chiqib, o‘z jamoasini istalgan shaklga sola oladigan murabbiydir.

• Uslublar xilma-xilligi: «BBS» (Beyl, Benzema, Ronaldu) uchligi porlagan davrda u an’anaviy 4-3-3 taktikasidan foydalangan. Garet Beyl jarohat olgach esa, tizimni bir zumda 4-3-1-2 («romb») ko‘rinishiga o‘tkazib, Iskoga erkin ijodkorlik maqomini bergan. Zarurat tug‘ilganda esa qat’iy himoyaviy 4-4-2 sxemasini ham mukammal ishlata olgan.

• Qanotlar dominatsiyasi: Zidan Marselo va Dani Karvaxal kabi qanot himoyachilariga hujumda cheksiz erkinlik berardi. Jamoa maydon markazida Kroos va Modrich orqali to‘pni ushlab turar va raqib himoyasi zichlashganda, hujumlar qanotlardan havolatib uzatiladigan to‘plar (krosslar) orqali hal qilinardi.

• Maydon markazidagi erkinlik: U futbolchilarni qat’iy matematik ramkalarga solib qo‘ymaydi. Ayniqsa, yarim himoya va hujum vakillariga raqib jarima maydonchasi atrofida o‘z iqtidorlarini to‘liq namoyish etishlari uchun ijodiy erkinlik taqdim etadi.

Yulduzlar bilan til topishish san’ati: Aura va cheksiz hurmat

Fransiya terma jamoasi tarixan ichki kelishmovchiliklar, katta egolar jangi va kiyinish xonasidagi mojarolar bilan mashhur (1998, 2010 va hatto 2021 yilgi Yevropa chempionatlarini eslash kifoya). Dide Desham bu muhitni ancha jilovlagan edi, ammo Zidan bu borada butunlay boshqa darajadagi «qurol»ga ega.

Murabbiyning bosh ustunligi — u Zinedin Zidandir. Futbolchilar o‘z qarshilarida nafaqat murabbiy, balki bolalikdagi kumirlari, futbol tarixidagi eng buyuk afsona va Jahon chempioni turganini his qilib turishadi. Uning maqomi oldida har qanday yulduz o‘z egosini bir chetga surib qo‘yishga majbur bo‘ladi.

Zidanning yulduzlarni boshqarishdagi asosiy metodlari quyidagicha:

• Krishtianu Ronaldu misoli: Ronaldu faoliyati davomida har bir o‘yinda 90 daqiqa o‘ynashni istardi. Uni mavsumning eng muhim pallariga (YECHL finallariga) kuch saqlashi uchun ayrim ichki chempionat o‘yinlarida dam olishga, zaxirada qolishga ko‘ndira olgan yagona inson aynan Zidan bo‘lgan. U buni buyruq bilan emas, do‘stona suhbat va o‘zaro hurmat orqali uddalagan.

• Karim Benzemaning transformatsiyasi: Benzemani uzoq yillar davomida tinimsiz tanqidlardan himoya qilib, uni dunyoning eng yaxshi «to‘qqizligi» va «Oltin to‘p» sohibi darajasiga chiqishiga aynan Zidanning unga bo‘lgan ishonchi sabab bo‘lgan.

Mbappe va Zidan tandemi: Yangi Fransiya qanday bo‘ladi?

Fransiya terma jamoasining ayni damdagi sardori va asosiy yulduzi Kilian Mbappe uchun Zidanning kelishi ideal ssenariydir.

Mbappe bolaligidan Zidanga havas qilib o‘sganini va uning xonasi devorlarida aynan Zizuning suratlari bo‘lganini yashirmagan. Bundan tashqari, Mbappe hozir Zidan uchun qadrdon bo‘lgan «Real Madrid» sharafini himoya qilmoqda.

Desham davrida Fransiya ko‘pincha ehtiyotkor va himoyaviy futbol o‘ynagan bo‘lsa, Zidan qo‘l ostida Mbappe va boshqa hujumkor yulduzlar (Usman Dembele, Bredli Barkolya) maydonda kattaroq ijodiy erkinlikka ega bo‘lishadi. Zidan Mbappeni faqat chap qanotga bog‘lab qo‘ymay, unga hujum chizig‘ida erkin «ko‘chib yuruvchi» (free roam) maqomini berishi kutilmoqda, bu esa Kilianning samaradorligini yanada oshiradi.