Antarktidadagi "Qon sharsharasi" nega qizil rangda oqadi?

Antarktidada Blood Falls nomi bilan tanilgan qizil sharshara bor. U tashqi ko‘rinishi sabab "Qon sharsharasi" deb ataladi, ammo uning rangi qon emas, tabiiy kimyoviy jarayonlar bilan bog‘liq.

Bu hodisa 1911 yilda avstraliyalik geolog Thomas Griffith Taylor tomonidan qayd etilgan. Qizil suv Taylor Glacier muzligi ostidan chiqadi.

Olimlar izohiga ko‘ra, sharshara suvi temirga boy va juda sho‘r. U muzlik ostida million yillar davomida saqlangan ko‘ldan keladi. Suv yer yuzasiga chiqqanda havodagi kislorod bilan to‘qnashadi. Natijada temir oksidlanib, zangga o‘xshash modda hosil qiladi. Qizil rang ham shundan paydo bo‘ladi.

Tuz miqdori yuqori bo‘lgani uchun bu suv Antarktida sovug‘ida ham to‘liq muzlamaydi. Ana shu muhitda quyosh nuriga muhtoj bo‘lmagan mikroorganizmlar yashashi aniqlangan.

Ular energiyani fotosintezdan emas, temir va oltingugurt ishtirokidagi kimyoviy jarayonlardan oladi. Shuning uchun Blood Falls yerdagi hayotning noodatiy shakllarini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.

Bu joy Mars va Europa kabi muzli muhitlarda ham hayot bo‘lishi mumkinmi, degan savolga javob izlayotgan olimlar uchun alohida qiziqish uyg‘otadi.