O‘zbekistonda elektr uzilishlari uchun kompensatsiya to‘lash tizimi joriy etilmoqda!

O‘zbekiston kommunal xizmat ko‘rsatish sohasida iste’molchilar huquqlarini himoya qilish va energetika korxonalarining moliyaviy mas’uliyatini kuchaytirishga qaratilgan tub burilish yasalmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026 yil 22 sentyabrdagi PF-202-sonli «Iqtisodiyot tarmoqlarida elektr energiyasidan oqilona foydalanishni rag‘batlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi farmoni bilan mamlakat tarixida ilk bor elektr energiyasini yetkazib berishdagi uzilishlar va me’yoriy muddatlarning buzilganligi uchun iste’molchilarga kompensatsiya to‘lash mexanizmi belgilanmoqda.

Hukumat zimmasiga elektr ta’minoti korxonalarining uzluksiz ta’minot bo‘yicha standartlarini buzganlik uchun javobgarligini nazarda tutuvchi nizom loyihasini ishlab chiqish vazifasi yuklatildi. Ushbu yangilikka ko‘ra, rejali yoki avariyaviy o‘chishlarda belgilangan ruxsat etilgan vaqt me’yorlaridan oshib ketgan hollarda yetkazilgan zarar iste’molchilar foydasiga qoplab beriladi. Mazkur hujjat loyihasi Energetika vazirligi va tegishli idoralar ishtirokida 2026 yil dekabr oyiga qadar to‘liq tayyorlanib, Vazirlar Mahkamasiga tasdiqlash uchun kiritilishi belgilangan.

«PF-202-sonli farmon, ASKUE hisob-kitobi va dekabr muhlati»: Kompensatsiya tizimining 5 ta asosiy nuqtasi

Iste’molchilarga kompensatsiya to‘lash bo‘yicha kuchga kirayotgan eng muhim faktlar:

• Moliyaviy javobgarlik pretsedenti: O‘zbekistonda ilk bor elektr energiyasi ta’minotchilariga uzoq davom etgan uzilishlar uchun moliyaviy javobgarlik yuklanmoqda;

• Prezidentning PF-202-sonli farmoni: 2026 yil 22 sentyabrdagi tarixiy farmon bilan yetkazilgan zararni qoplash tartibini ishlab chiqish rasman belgilandi;

• Dekabr 2026 yilgacha tayyor bo‘ladi: Energetika vazirligi va manfaatdor idoralar yangi nizom loyihasini yil oxirigacha hukumatga kiritishi shart;

• Ta’mirlashning qat’iy chegaralari: Yangi reglament avariyaviy-tiklash ishlarining maksimal ruxsat etilgan vaqt me’yorlarini aniq belgilab beradi;

• ASKUE orqali avtomatik hisob-kitob: Muddat buzilganda kompensatsiya pullari iste’molchilar hisobiga ASKUE billing tizimi orqali qayta hisob-kitob qilinishi ko‘zda tutilmoqda.

Elektr ta’minoti mas’uliyati: Amaldagi holat va kutilayotgan kompensatsiya mexanizmi taqqosi

Energiya ta’minotidagi sifat talablari va javobgarlik mezonlari:

Iqtisodiy va huquqiy ekspertiza: Nega bu qaror energetika tizimini sifat jihatdan o‘zgartiradi?

Energetika sohasi mutaxassislari, iqtisodchilar va huquqshunoslarning xulosalari:

• «Moliyaviy bosim — sifatning yagona kafolati»: Ilgari elektr tarmoqlari korxonalari elektr ta’minoti uzilgan pallada faqat sotilmay qolgan kilovatt uchun daromad yo‘qotardi; endilikda esa uzilish muddati cho‘zilgan har bir soat uchun ta’minotchi o‘z cho‘ntagidan pul to‘lashi ularni avariyalarni zudlik bilan bartaraf etishga va tarmoqlarni mustahkamlashga majbur qiladi;

• ASKUE tizimining to‘liq salohiyatini ochish: Elektron hisoblagichlar tarmoqdagi kuchlanishning yo‘qolishi va tiklanishini soniyasigacha qayd etadi; tizimning inson omilisiz, avtomatik ravishda iste’molchi billingiga kompensatsiya hisoblab berishi shaffoflikni ta’minlaydi;

• Iqtisodiyot va biznesni himoyalash: Sanoat korxonalari, kichik sexlar va aholi xonadonlarida chiroqning kutilmagan uzilishi ortidan muzlatgichlar, stanoklar va maishiy texnikalar ishdan chiqishining moliyaviy zarari nihoyat qonuniy qoplanish yo‘liga ega bo‘ladi.

Sizningcha, uzoq vaqtli chiroq o‘chishlari uchun kompensatsiya to‘lash amaliyoti viloyat va shaharlarda elektr tarmoqlari sifatini yaxshilay oladimi? ASKUE tizimi orqali mablag‘larni qayta hisoblab berish jarayoni qanchalik adolatli ishlaydi deb hisoblaysiz? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va barcha iste’molchilar o‘z huquqlarini bilishi uchun ushbu muhim xabarni keng baham ko‘ring!