Futbolda videohakam tizimi atrofidagi bahslar hali tingani yo‘q, ammo qoidalar yaratish bilan shug‘ullanuvchi IFAB bu yo‘nalishda yana bir muhim burilish qildi. Rasmiy qarorga ko‘ra, endi musobaqalar VAR orqali noto‘g‘ri berilgan burchak to‘plari, ikkinchi sariq kartochkadan keyingi chetlatishlar va noto‘g‘ri shaxsga ko‘rsatilgan kartochkalarni qayta ko‘rib chiqish imkoniga ega bo‘ladi. Bu o‘zgarishlar futbolda mayda, ammo o‘yin taqdirini o‘zgartirib yuborishi mumkin bo‘lgan epizodlarga yanada katta e’tibor qaratilganini ko‘rsatadi.
Biroq Angliyada bu bilan cheklanib qolishmoqchi emas. Britaniya matbuoti xabar berishicha, Angliya futbol assotsiatsiyasi hozir yanada qiziq va bahsli tashabbus — murabbiylar uchun “chellenj” tizimini sinovdan o‘tkazish g‘oyasini muhokama qilmoqda. Bu tizimga ko‘ra, ofsayd kabi aniq va obyektiv qarorlar avvalgidek VAR nazoratida qoladi, ammo fol, qo‘l bilan o‘ynash yoki jazo tayinlash kabi bahsli va talqinga ochiq holatlar bo‘yicha qayta ko‘rib chiqish jarayoni murabbiy tashabbusi bilan boshlanishi mumkin.
Xabarlarda aytilishicha, har bir jamoa bosh murabbiyiga bir o‘yin davomida ikki marta “chellenj” qilish huquqi berilishi mumkin. Agar videotakrordan keyin murabbiyning e’tirozi o‘rinli deb topilsa, u bu huquqni saqlab qoladi. Agar shikoyat noto‘g‘ri chiqsa, chellenjlardan biri yo‘qoladi. Ya’ni bu tizim shunchaki bahsni ko‘paytirish uchun emas, balki murabbiyni ham mas’uliyat bilan qaror chiqarishga majbur qiladigan mexanizm sifatida ko‘rilmoqda.
Bu g‘oyaning asosiy maqsadi ham tushunarli: VAR har bir mayda vaziyatga aralashaversa, o‘yin sur’ati tushib ketadi, muxlislar esa asabiylasha boshlaydi. Yangi model esa faqat haqiqatan ham murabbiy muhim deb hisoblagan epizodlarni qayta ko‘rib chiqishga yo‘l ochishi mumkin. Shu orqali keraksiz to‘xtashlar kamayishi, o‘yin ritmi esa tabiiyroq saqlanishi kutilmoqda.
Hozircha bu tizim qachon va qayerda amaliy sinovdan o‘tkazilishi aniq emas. Biroq xabarlarda qayd etilishicha, bunday model to‘laqonli VAR infratuzilmasini talab qiladi. Shu sababli uni pastki ligalarda emas, balki kameralar, texnik baza va videotahlil imkoniyati to‘liq bo‘lgan musobaqalarda sinab ko‘rish ehtimoli yuqoriroq. Ayrim manbalar ehtimoliy sinov maydoni sifatida Angliya ayollar Superligasi kabi turnirlarni ham tilga olmoqda.
Qisqasi, futbol yana bir muhim o‘zgarish ostonasiga kelib qoldi. IFAB allaqachon VAR vakolatini kengaytirdi, Angliya esa bu tizimni yanada “aqlli” va maqsadli qilish yo‘lini izlayapti. Agar murabbiylar chellenji hayotga tatbiq etilsa, bu futbolda nafaqat hakamlikka, balki taktika va o‘yin boshqaruviga ham yangi bob ochishi mumkin. Maydonda endi faqat futbolchilar emas, murabbiylarning bir zumda chiqargan qarori ham hal qiluvchi ahamiyat kasb etadigan davr kelishi hech gap emas.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
