SpaceX bozor qiymati boʻyicha Amazon kompaniyasini ortda qoldirib, dunyoda beshinchi boʻldi

Ilon Mask boshqaruvidagi SpaceX kompaniyasi ochiq fond bozoriga chiqqanidan soʻng kutilmagan natijalarni qayd etmoqda. Seshanba kungi savdolar davomida kompaniya aksiyalari narxi keskin koʻtarilib, uning umumiy bozor qiymati qisqa muddatga boʻlsa-da, Amazon gigantidan oʻzib ketdi. Bu koʻrsatkich SpaceX kompaniyasini dunyodagi eng qimmat beshta kompaniya qatoriga olib chiqdi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Nasdaq birjasidagi maʼlumotlarga koʻra, savdolar qizigan pallada SpaceX kapitallashuvi 2,9 trillion dollargacha yetdi. Garchi savdo kuni yakunida aksiyalar narxi biroz pasaygan boʻlsa-da, kompaniya Microsoft kabi texnologik gigantlarga ham jiddiy raqobat tugʻdirishini koʻrsatib qoʻydi. Eʼtiborlisi, ushbu oʻsish kompaniya oʻzining AI boʻlinmasini qayta shakllantirayotgan va moliyaviy yoʻqotishlar haqida hisobot bergan bir paytda yuz bermoqda.

Sunʼiy intellekt va yangi sotib olishlar

SpaceX qiymatining bunday shiddatli oʻsishiga bir nechta omillar sabab boʻldi. Birinchidan, kompaniya Cursor deb nomlanuvchi sunʼiy intellekt asosida kod yozuvchi startapni sotib olishini eʼlon qildi. Ushbu bitim 60 milliard dollarlik aksiya paketini oʻz ichiga oladi. Shuningdek, Anthropic va Google bilan hisoblash quvvatlarini ijaraga berish boʻyicha tuzilgan kelishuvlar investorlarda katta qiziqish uygʻotdi.

Ilon Mask avvalroq xAI loyihasini SpaceX tarkibiga qoʻshgan edi. Garchi u oʻz vaqtida sunʼiy intellekt boʻlimi dastlab notoʻgʻri qurilganini tan olgan boʻlsa-da, hozirda barcha jarayonlar noldan va mustahkam poydevor asosida qayta tiklanayotganini taʼkidlamoqda. Investorlar SpaceX nafaqat kosmik parvozlar, balki trillion dollarlik AI biznesiga aylanishiga ishonch bildirmoqda.

Moliyaviy koʻrsatkichlar va bozor tebranishlari

Qizigʻi shundaki, SpaceX oʻtgan yili 18,7 milliard dollar daromad koʻrgan boʻlsa-da, yakunda 4,9 milliard dollar zarar koʻrganini maʼlum qilgan. Taqqoslash uchun, Amazon oʻtgan yili 717 milliard dollar savdo hajmidan 78 milliard dollar sof foyda olgan. Shunga qaramay, bozor ishtirokchilari Mask kompaniyasining kelajakdagi salohiyatini joriy moliyaviy holatdan ustun qoʻymoqda.

Ekspertlarning fikricha, SpaceX aksiyalarining oʻta yuqori tebranishi (volatilligi) bozorda bor-yoʻgʻi 4 foiz aksiyalar savdoga chiqarilgani bilan bogʻliq. Aksiyalarning kamligi har qanday yirik xarid yoki sotuv narxga keskin taʼsir koʻrsatishiga sabab boʻlmoqda. Bir kunning oʻzida investorlar 300 milliondan ortiq aksiyalarni oʻzaro almashishgan, bu esa umumiy erkin muomaladagi aksiyalarning yarmidan koʻpini tashkil etadi.

Hozirda SpaceX ochiq savdolar orqali qariyb 86 milliard dollar yangi kapital jalb qildi. Bu mablagʻlar kompaniyaning Marsga parvoz qilish va sunʼiy intellekt sohasidagi ambitsiyali rejalarini amalga oshirishga yoʻnaltirilishi kutilmoqda. Oʻzbekistonlik texnologiya ixlosmandlari uchun ham ushbu oʻzgarishlar qiziqarli, chunki SpaceX va uning Starlink loyihasi mintaqamizda internet qamrovini kengaytirish borasida muhim ahamiyatga ega boʻlishi mumkin.