Donald Trump va Anthropic: Sunʼiy intellekt atrofidagi ziddiyat yumshadi

AQSH prezidenti Donald Trump sunʼiy intellekt texnologiyalarini ishlab chiquvchi yetakchi kompaniyalardan biri — Anthropic endilikda milliy xavfsizlikka tahdid solmasligini maʼlum qildi. Avvalroq Oq uy maʼmuriyati ushbu kompaniya faoliyatidan jiddiy xavotirda ekanini bildirgan edi, biroq vaziyat qisqa muddat ichida oʻzgardi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Axios nashriga bergan intervyusida Trump Anthropic kompaniyasi yoki uning bosh direktori Dario Amodei milliy xavfsizlikka xavf tugʻdiradimi, degan savolga javob berar ekan: “Hozir yoʻq, lekin ehtimol, bir hafta oldin shunday edi”, deb taʼkidladi. Prezidentning soʻzlariga koʻra, kompaniya rahbariyati maʼmuriyatning eksport nazorati boʻyicha koʻrsatmalariga “juda tez” va “masʼuliyat bilan” munosabat bildirgan.

Eksport nazorati va yangi cheklovlar

Mazkur ziddiyatning asosiy sababi Anthropic tomonidan ishlab chiqilgan eng ilgʻor sunʼiy intellekt modellari — Fable 5 va Mythos 5 ning xorijiy davlatlar va ularning fuqarolari uchun ochiqligi bilan bogʻliq edi. Donald Trump maʼmuriyati ushbu texnologiyalar AQSHning strategik raqiblari qoʻliga tushib qolishidan xavotirga tushib, ularga kirishni bloklashni buyurgan.

Kompaniya oʻtgan haftada ushbu buyruqqa asosan barcha foydalanuvchilar uchun mazkur modellarga kirish imkoniyatini vaqtincha oʻchirib qoʻydi. Bu qadam hukumat va texnologik gigant oʻrtasidagi muzokaralar uchun zamin yaratdi. Shu haftada Anthropic yuqori lavozimli mutaxassislari va prezident maʼmuriyati vakillari oʻrtasida xorijliklarning ilgʻor modellarga kirish tartibini muhokama qilish uchun maxsus uchrashuv rejalashtirilgan.

Texnologik bozordagi raqobat va oʻzgarishlar

Anthropic atrofidagi voqealar butun sunʼiy intellekt sanoatiga taʼsir koʻrsatmoqda. Xususan, Microsoft kompaniyasi oʻzining Copilot Cowork mahsulotining arzonroq versiyasini yaratish uchun Xitoyning DeepSeek V4 modelidan foydalanish imkoniyatini koʻrib chiqayotgani haqida xabarlar tarqaldi. Hozirda Microsoft mahsulotlari asosan OpenAI va Anthropic modellari asosida ishlaydi.

Oʻzbekistonlik foydalanuvchilar va IT-mutaxassislar uchun ham ushbu jarayonlar ahamiyatli. AQSHda sunʼiy intellektga nisbatan oʻrnatilayotgan qatʼiy nazorat choralari global miqyosda ilgʻor neyrotarmoqlardan foydalanish imkoniyatlarini cheklashi yoki ularning narxi oshishiga olib kelishi mumkin. Shu bilan birga, bu kabi siyosiy qarorlar texnologik suverenitet masalasini yana bir bor kun tartibiga chiqarmoqda.

Xulosa qilib aytganda, Donald Trump va Anthropic oʻrtasidagi kelishuv AQSH hukumatining sunʼiy intellekt ustidan nazoratni kuchaytirish niyatida ekanligini koʻrsatadi. Kompaniyaning hukumat talablariga tezkorlik bilan boʻysunishi esa yirik texnologik korporatsiyalar davlat xavfsizligi manfaatlarini biznes manfaatlaridan ustun qoʻyishga majbur boʻlayotganidan dalolat beradi.