Korzinka cheklaridagi farq: Zafar Hoshimov qanday chora ko‘rmoqda?

Ijtimoiy tarmoqlarda Korzinka do‘konlaridagi ayrim mahsulotlarning rafdagi narxi bilan kassa chekidagi summasi o‘rtasida farq chiqqanini ko‘rsatuvchi xabarlar keng muhokama qilindi. Xaridorlar buni oddiy texnik xato emas, balki ishonch va shaffoflikka ta’sir qiladigan jiddiy muammo sifatida baholadi.

Tarmoq asoschisi Zafar Hoshimov vaziyatga munosabat bildirib, har bir murojaat alohida tekshirilayotganini ma’lum qildi. Kompaniya elektron narxnomalarni bosqichma-bosqich joriy etish, kassa nazoratini kuchaytirish va xodimlarni qayta o‘qitishga qaror qilgan.

Narxdagi farq qanday paydo bo‘lishi mumkin?

Korzinka bayonotida ayrim holatlar quyidagi sabablar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligi aytildi:

• rafdagi narxnoma o‘z vaqtida yangilanmasligi;

• tarozida sotiladigan mahsulot kodi noto‘g‘ri kiritilishi;

• kassirning tasodifiy xatosi;

• mahsulot yorlig‘i yoki markirovkasidagi noaniqlik;

• narxni o‘zgartirish va rafdagi ma’lumotni yangilash jarayonlari bir vaqtda bajarilmasligi.

Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, tarmoq do‘konlarida har kuni 500 mingdan ortiq xarid amalga oshiriladi. Jarayonlarning katta qismi avtomatlashtirilgan bo‘lsa-da, kompaniya inson omilini hozircha butunlay istisno etib bo‘lmasligini tan olgan. Shu bilan birga, hatto kam sonli xatolar ham qabul qilib bo‘lmaydigan holat ekani ta’kidlangan.

Muhim jihati — katta miqdordagi xaridlar muammoni oqlash uchun asos bo‘la olmaydi. Xaridor uchun uning chekidagi bitta noto‘g‘ri summa ham shaxsiy moliyaviy zarar va do‘konga bo‘lgan ishonchning pasayishini anglatadi.

Hoshimov: xatolarga bahona izlanmaydi

Zafar Hoshimov har bir murojaat bo‘yicha xaridor bilan bog‘lanish, ichki tekshiruv o‘tkazish va aniq yechim taqdim etish zarurligini bildirgan.

«Har bir murojaat tekshirilmoqda, xatolar uchun bahona qidirilmaydi».

Uning ta’kidlashicha, kassadagi har qanday noto‘g‘ri hisob-kitob miqdori qancha bo‘lishidan qat’i nazar, kompaniya uchun eng muhim qadriyat — xaridor ishonchiga ta’sir qiladi. Hoshimov ishonch faqat bayonotlar bilan emas, har bir mijoz oldidagi kundalik mas’uliyat bilan tasdiqlanishini aytgan.

Bu yerda masalaning ikki tomoni bor. Birinchisi — aniqlangan xatoni tuzatish va ortiqcha olingan mablag‘ni qaytarish. Ikkinchisi esa o‘sha xato yana boshqa do‘konda yoki boshqa xaridor bilan takrorlanmasligi uchun tizimni o‘zgartirishdir.

Kompaniya qanday choralarni boshladi?

Korzinka e’lon qilgan choralar bir nechta yo‘nalishni qamrab oladi.

• Elektron narxnomalar joriy etiladi

Tarmoq qog‘oz narxnomalarni bosqichma-bosqich elektron narxnomalarga almashtirishga qaror qilgan. Elektron tizim markaziy bazadagi narx o‘zgarganda rafdagi ma’lumotni ham tez yangilash imkonini beradi.

Bu yechim to‘liq ishga tushsa, xodimning har bir qog‘oz narxnomani qo‘lda almashtirishini kutishga hojat qolmaydi. Natijada kassa va rafdagi narx o‘rtasidagi vaqt tafovuti sezilarli darajada kamayishi mumkin. Bu — texnologiyaning ishlash tamoyilidan kelib chiqqan xulosa; tizimni joriy etish muddati hozircha ochiqlanmagan.

• Tovar qabul qilish va rafga joylash nazorati kuchaytiriladi

Kompaniya mahsulotlarni qabul qilish, markirovkasini tekshirish va savdo zaliga joylash jarayonlarini qayta ko‘rib chiqmoqda. Chunki xato faqat kassada emas, mahsulot rafga chiqarilayotgan bosqichda ham paydo bo‘lishi mumkin.

Masalan, bir mahsulotning eski va yangi partiyasi turli narxda kelganida, noto‘g‘ri yorliq qo‘yilishi yoki aksiya muddati tugagan narxnoma rafda qolib ketishi ehtimoli bor.

• Kassadagi tekshiruv mexanizmlari takomillashtiriladi

Korzinka kassadagi narxlar va mahsulot kodlarini tekshirish tartibini kuchaytirishini ma’lum qildi. Ayniqsa, vazn bilan sotiladigan meva-sabzavot, shirinlik, tayyor taom va boshqa mahsulotlarda kodning noto‘g‘ri tanlanishi chekda butunlay boshqa pozitsiya paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin.

• Xodimlar qo‘shimcha o‘qitiladi

Kompaniya xodimlar uchun qo‘shimcha o‘quv va nazorat tadbirlarini boshlagan. Har bir aniqlangan holatdan keyin faqat bitta kassirni jazolash emas, xatoga olib kelgan ish jarayonini topish muhim hisoblanadi.

Kassada narx qimmat chiqsa, xaridor nima oladi?

Kompaniya amaldagi «Narx kafolati» qoidasini ham eslatgan. Unga ko‘ra, mahsulotning kassadagi narxi savdo zalida ko‘rsatilgan narxdan yuqori chiqsa va farq tasdiqlansa, xaridorga ortiqcha olingan mablag‘ qaytarilishi bilan birga, o‘sha mahsulotning qo‘shimcha bir donasi bepul beriladi. Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, ushbu tartib tarmoqning barcha do‘konlarida amal qiladi.

Masalan:

Bu yerda rafdagi narxnoma aynan shu mahsulotga tegishli ekanini tekshirish muhim: brendi, og‘irligi, hajmi, turi va shtrix-kodi bir xil bo‘lishi kerak.

Xaridor chekni qanday tekshirishi kerak?

Kompaniya xaridorlarni to‘lovdan keyin chekni do‘kondan chiqmasdan tekshirishga chaqirdi. Nomuvofiqlik aniqlansa, kassir, ma’mur yoki rasmiy qo‘llab-quvvatlash xizmatiga darhol murojaat qilish tavsiya etilgan.

Amalda quyidagi tartib eng samarali bo‘ladi:

1. Shubha uyg‘otgan mahsulotning rafdagi narxnomasini suratga oling.

2. Mahsulot nomi, hajmi va shtrix-kodi mosligini tekshiring.

3. Kassa chekini saqlab qoling.

4. Do‘kon ma’muriga murojaat qiling.

5. Masala hal etilmasa, Korzinka'ning rasmiy Telegram-boti yoki qo‘llab-quvvatlash raqami orqali xabar bering.

Korzinka'ning rasmiy Telegram kanalida aloqa uchun maxsus bot va 78 140 14 14 raqami ko‘rsatilgan.

Chek muhim dalil hisoblanadi. Davlat portali ma’lumotiga ko‘ra, tovarni kassa yoki tovar chekisiz sotishga yo‘l qo‘yilmaydi; chekda mahsulot narxi, to‘lov sanasi va kassa apparati raqami aks etishi kerak.

Iste’molchining qanday huquqlari bor?

O‘zbekistonda iste’molchi tovar haqida ishonchli va to‘liq ma’lumot olish, sifatli mahsulot tanlash hamda huquqi buzilganda vakolatli idoralarga murojaat qilish huquqiga ega.

Raqobat qo‘mitasi savdo qoidalari buzilishi mumkin bo‘lgan holatlar qatoriga narxlarni asossiz oshirish, chek bermasdan savdo qilish, mahsulot miqdori yoki vaznini noto‘g‘ri hisoblash kabi holatlarni kiritadi. Bunday qoidabuzarliklar qonunchilikda belgilangan javobgarlikka sabab bo‘lishi mumkin.

Agar do‘kon ma’muriyati murojaatni hal qilmasa, xaridor Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilish qo‘mitasining 1159 qisqa raqami yoki onlayn murojaat xizmati orqali shikoyat qilishi mumkin.

Elektron narxnoma muammoni to‘liq bartaraf etadimi?

Elektron narxnomalar muhim texnologik yechim bo‘lishi mumkin, ammo ularning o‘zi barcha xatolarni avtomatik ravishda yo‘qotmaydi.

Tizim samarali ishlashi uchun:

• kassa bazasi va rafdagi ekranlar bir vaqtda yangilanishi;

• har bir mahsulot kodi to‘g‘ri bog‘lanishi;

• internet yoki ichki tarmoq uzilganda zaxira mexanizm ishlashi;

• aksiya boshlanishi va tugashi avtomatik nazorat qilinishi;

• xodimlar xatolar haqida tez xabar olishi

kerak bo‘ladi.

Demak, texnologiya inson omilini kamaytiradi, ammo nazorat va mas’uliyatni butunlay almashtirmaydi.

Asosiy sinov — va’da emas, natija

Zafar Hoshimovning ochiq munosabati kompaniya muammoni inkor etmayotganini ko‘rsatdi. Elektron narxnomalar, kuchaytirilgan kassa nazorati, xodimlarni qo‘shimcha o‘qitish va har bir murojaatni tekshirish — vaziyatni yaxshilashga qaratilgan aniq qadamlar.

Biroq xaridorlar uchun asosiy mezon bayonotning o‘zi emas. Keyingi oylarda cheklardagi nomuvofiqliklar kamayadimi, murojaatlar qanchalik tez hal etiladi va «Narx kafolati» qoidasi barcha filiallarda bir xil ishlaydimi — ishonch aynan shu natijalar orqali tiklanadi.

Katta savdo tarmog‘i uchun bir necha ming so‘mlik xato kichik ko‘rinishi mumkin. Xaridor uchun esa masala pul miqdorida emas — rafda ko‘rgan narxi kassada ham o‘zgarmasligiga ishonishdadir.

Siz ham supermarketda raf va chekdagi narx farqiga duch kelganmisiz? Vaziyat qanday hal qilinganini izohda yozing.