Microsoft va Chevron AQSHda ulkan gaz elektr stansiyasini barpo etadi

Texnologiya giganti Microsoft va energetika korporatsiyasi Chevron AQSHning Gʻarbiy Texas hududida quvvati 2,67 gigavattga teng boʻlgan tabiiy gaz elektr stansiyasini qurish rejalarini eʼlon qildi. Ushbu loyiha Microsoft kompaniyasining sunʼiy intellekt (AI) va bulutli maʼlumotlar markazlarini uzluksiz elektr energiyasi bilan taʼminlashga qaratilgan boʻlib, sohadagi eng yirik infratuzilma obʼyektlaridan biriga aylanadi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Tomonlar oʻrtasida imzolangan 20 yillik shartnomaga koʻra, yangi elektr stansiyasi bevosita Microsoft tomonidan boshqariladigan maʼlumotlar markaziga xizmat qiladi. Loyihaning texnik qismiga koʻra, asosiy quvvat GE Vernova kompaniyasining ikkita yirik turbinasi orqali ishlab chiqariladi. Shuningdek, qoʻshimcha energiya manbai sifatida Caterpillar shoʻba korxonasi hisoblangan Solar Turbines qurilmalaridan foydalaniladi.

Ekologik maqsadlar va real vaziyat ziddiyati

Mazkur kelishuv Microsoft kompaniyasining ekologik barqarorlik borasidagi vaʼdalari fonida koʻplab savollarni keltirib chiqarmoqda. Kompaniya avvalroq 2030-yilga qadar uglerod chiqindilarini nol darajaga tushirish (carbon neutral) majburiyatini olgan edi. Biroq, tabiiy gazda ishlaydigan bunday ulkan stansiyaning ishga tushirilishi ushbu maqsadga erishishni sezilarli darajada qiyinlashtirishi mumkin.

Environmental Integrity Project hisobotiga koʻra, "Project Kilby" nomi bilan yuritilayotgan ushbu loyiha atmosferaga 13 million tonnadan ortiq karbonat angidrid, 3200 tonna havo ifloslantiruvchi moddalar va 278 ming funt xavfli chiqindilarni chiqarishi mumkin. Bu raqamlar texnologiya sohasidagi jadal oʻsish va ekologik masʼuliyat oʻrtasidagi muvozanatni saqlash qanchalik murakkab ekanini koʻrsatmoqda.

Chevron oʻz press-relizida ushbu loyihani AQSHdagi "gaz energetikasi va maʼlumotlar markazlarining eng yirik kombinatsiyalashgan rivojlanishi" deb atadi. Sunʼiy intellekt tizimlarining hisoblash quvvatlariga boʻlgan ehtiyoji kundan-kunga ortib borayotgani texnologik kompaniyalarni anʼanaviy energiya manbalariga qaytishga majbur qilmoqda.

Oʻzbekiston kabi raqamli iqtisodiyotni rivojlantirayotgan mamlakatlar uchun ham ushbu holat muhim dars boʻlishi mumkin. Maʼlumotlar markazlarini qurishda nafaqat texnologik infratuzilma, balki energiya manbalarining barqarorligi va ularning atrof-muhitga taʼsiri strategik ahamiyatga ega. Microsoft kabi gigantlarning tajribasi shuni koʻrsatadiki, hatto eng ilgʻor IT-yechimlar ham oxir-oqibat ulkan energiya resurslarini talab qiladi.

Hozirda Microsoft ushbu loyiha boʻyicha rasmiy izohlarni cheklagan boʻlsa-da, mutaxassislar buni kompaniyaning sunʼiy intellekt poygasida yetakchilikni saqlab qolish uchun tashlagan majburiy qadami sifatida baholamoqda. Kelgusi yillarda ChatGPT va boshqa AI tizimlarining kengayishi natijasida shunga oʻxshash loyihalar soni yanada ortishi kutilmoqda.