Rossiyalik xakerlar Jaguar Land Rover kompaniyasiga 2,5 milliard dollar zarar yetkazdi

Buyuk Britaniyaning eng yirik ish beruvchilaridan biri va avtomobil sanoati giganti hisoblangan Jaguar Land Rover (JLR) oʻtgan yili misli koʻrilmagan kiberhujumga duchor boʻlgan edi. Ushbu xakerlik hujumi natijasida zavodlarda ishlab chiqarish oylab toʻxtab qoldi va mamlakat iqtisodiyotiga jiddiy zarba berildi. Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, mazkur keng koʻlamli jinoyat ortida rossiyalik xakerlar turgani aniqlandi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

The New York Times nashrining tergovga yaqin manbalarga tayanib xabar berishicha, kiberhujum yetkazgan zarar koʻlami shunchalik yuqori boʻlganki, Buyuk Britaniya hukumati kompaniyani inqirozdan qutqarib qolish uchun 1,5 milliard funt sterling (taxminan 2 milliard dollar) miqdorida moliyaviy yordam ajratishga majbur boʻlgan. Umumiy hisobda ushbu xakerlik harakati Britaniya iqtisodiyotiga 2,5 milliard dollarga tushgan.

Tergov tafsilotlari va kiberjosuslik izlari

Uzoq vaqt davomida ushbu hujumni kim amalga oshirgani haqida turli taxminlar mavjud edi. Hozirda aniqlanishicha, Microsoft mutaxassislari rossiyalik xakerlar guruhini kuzatib borishgan va JLR rahbariyatini jinoyatchilarning shaxsi borasida ogohlantirishgan. Biroq, xakerlarning bevosita Rossiya hukumati topshirigʻi bilan harakat qilgani yoki shunchaki davlat tomonidan koʻz yumilgan jinoiy guruh ekanligi hozircha toʻliq oydinlashmagan.

Mazkur murakkab ishni oʻrganishda dunyoning yetakchi maxsus xizmatlari va texnologik kompaniyalari birlashdi. Xususan, AQSH Federal qidiruv bürosi (FBI), Britaniya Milliy jinoyatchilikka qarshi kurash agentligi, Google tarkibidagi Mandiant boʻlinmasi hamda Palo Alto Networks kabi kiberxavfsizlik gigantlari tergov jarayonida ishtirok etgan.

Kutilmagan "mehmon" va kiberxavfsizlik darslari

Tergov davomida kutilmagan holat yuzaga keldi: Jaguar Land Rover tarmoqlariga faqat rossiyaliklar buzib kirmagani maʼlum boʻldi. Kiberxavfsizlik olamida kamdan-kam uchraydigan holat yuz berib, kompaniya tizimlarida iordaniyalik "Rey" taxallusi ostidagi yana bir xaker ham oʻz izini qoldirgan. Bu esa yirik korporatsiyalarning raqamli himoya tizimi naqadar zaif boʻlishi mumkinligini koʻrsatib berdi.

Ushbu voqea global avtomobil sanoati va strategik korxonalar uchun jiddiy ogohlantirish boʻldi. Zamonaviy dunyoda kiberhujumlar nafaqat maʼlumot oʻgʻirlash, balki butun boshli davlat iqtisodiyotini silkitib qoʻyadigan qurolga aylanib bormoqda. Oʻzbekiston kabi raqamlashtirish jarayoni jadal ketayotgan davlatlar uchun ham yirik sanoat obyektlarining kiberhimoyasini kuchaytirish strategik ahamiyatga ega ekanligi ushbu misolda yaqqol koʻrinadi.

Hozirda Jaguar Land Rover oʻz faoliyatini tiklagan boʻlsa-da, kiberhujum oqibatlari va xavfsizlik protokollarini qayta koʻrib chiqish jarayoni davom etmoqda. Rossiyalik xakerlar guruhi bilan bogʻliq diplomatik va huquqiy masalalar esa xalqaro miqyosda muhokama qilinayotgan mavzulardan biri boʻlib qolmoqda.