X ijtimoiy tarmogʻida yangilik: Elon Musk feyk xabarlarga qarshi kurashning yangi usulini eʼlon qildi

X (sobiq Twitter) ijtimoiy tarmogʻi foydalanuvchilari endilikda oʻzlari muloqotga kirishgan yoki ulashgan postlarga tuzatish kiritilsa, bu haqda shaxsiy xabarnoma oladilar. Kompaniya rahbari Elon Musk ijtimoiy tarmoqdagi Community Notes (Hamjamiyat qaydlari) tizimiga kiritilayotgan ushbu muhim oʻzgarish haqida maʼlum qildi. Mazkur funksiya platformada notoʻgʻri maʼlumotlar tarqalishining oldini olishda yangi bosqich boʻlishi kutilmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Yangi tizimga koʻra, agar foydalanuvchi biror postga layk bossa, uni repost qilsa yoki izoh qoldirsa va keyinchalik ushbu post faktchekingdan oʻtib, unga aniqlik kirituvchi qayd qoʻshilsa, tizim avtomatik ravishda X Chat (shaxsiy xabarlar) orqali ogohlantirish yuboradi. Elon Muskning soʻzlariga koʻra, bu foydalanuvchilarga oʻzlari isteʼmol qilgan maʼlumotning haqiqiyligini qayta tekshirish imkonini beradi.

Kechikkan tuzatishlar muammosiga yechim

Hozirga qadar Community Notes tizimining eng katta kamchiligi sifatida tuzatishlarning juda kech paydo boʻlishi koʻrsatib kelinar edi. Koʻpincha yolgʻon yoki chalgʻituvchi post millionlab koʻrishlar sonini yigʻib, oʻzining salbiy taʼsirini koʻrsatib boʻlganidan keyingina unga raddiya berilardi. Yangi xabarnomalar tizimi esa oʻsha auditoriyaga qaytib chiqish va haqiqatni yetkazishga xizmat qiladi.

Ushbu yangilanish nafaqat maʼlumotni toʻgʻrilash, balki foydalanuvchilarga oʻz xatolarini tan olish imkonini ham beradi. Masalan, yolgʻon xabarga ishonib uni tarqatgan shaxs, tizimdan kelgan xabarnoma orqali xatosi haqida bilib, oʻz sahifasida tushuntirish berishi yoki postni oʻchirib tashlashi mumkin boʻladi.

Tizimning samaradorligi va statistik maʼlumotlar

Community Notes tizimi Elon Musk kompaniyani sotib olishidan avval ham mavjud boʻlgan, biroq aynan uning davrida asosiy moderatsiya vositasiga aylandi. Tizim markazlashgan tahririyatga emas, balki turli qarashlarga ega koʻngilli foydalanuvchilar konsensusiga tayanadi. Biroq, soʻnggi tadqiqotlar tizimning ishlash samaradorligi borasida jiddiy savollarni tugʻdirmoqda.

Maldita ispan faktcheking sayti oʻtkazgan tadqiqotga koʻra, X platformasidagi taklif etilgan qaydlarning qariyb 85 foizi foydalanuvchilarga koʻrinmay qolmoqda. Faqatgina 8,3 foiz qaydlar tasdiqlanib, ommaga eʼlon qilinadi. Digital Democracy Institute of the Americas (DDIA) tomonidan 2021-yildan 2025-yilgacha boʻlgan 1,76 million qayd ustida oʻtkazilgan tahlillar esa eʼlon qilinmagan tuzatishlar ulushi 90 foizdan ham yuqori ekanligini koʻrsatdi.

Shunga qaramay, X rahbariyati ushbu tizimni takomillashtirishda davom etmoqda. Meta kompaniyasi ham oʻtgan yili oʻzining moderatsiya tizimini qayta koʻrib chiqib, shunga oʻxshash modelni joriy etgan edi. Hozircha Elon Musk yangi funksiyaning aniq ishga tushish sanasini ochiqlamagan boʻlsa-da, u yaqin vaqt ichida barcha foydalanuvchilar uchun ochiq boʻlishi kutilmoqda.