Koinotdan 4K sifatdagi ilk video: NASA va AWS lazer aloqasi orqali tarixiy natijaga erishdi

NASA agentligi va Amazon Web Services (AWS) kompaniyasi koinot tadqiqotlari tarixida yangi sahifa ochdi. Artemis II missiyasi doirasida ilk bor Oydan Yerga 4K formatidagi yuqori aniqlikdagi video tasvir lazerli optik aloqa tizimi orqali muvaffaqiyatli uzatildi. Ushbu tarixiy translyatsiyani NASA+, YouTube va Prime Video platformalari orqali dunyo boʻylab qariyb 25 million kishi jonli efirda kuzatib bordi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Mazkur texnologik yutuq anʼanaviy radiotoʻlqinlar oʻrniga lazer nurlaridan foydalanish imkoniyatlarini amalda isbotladi. Orion kosmik apparatidan taxminan 400 000 kilometr masofadan yuborilgan signal koinotdan maʼlumot uzatish tezligini tubdan oshirishga xizmat qiladi. ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, ushbu loyiha ustida mutaxassislar 20 yildan ortiq vaqt davomida ish olib borishgan.

Lazerli aloqa: Tezlik va imkoniyatlar

NASA tomonidan qoʻllanilgan Orion Artemis II Optical Communications System (O2O) terminali soniyasiga 260 Mbit gacha maʼlumot uzatish tezligini taʼminlaydi. Bu koʻrsatkich nafaqat 4K videoni real vaqt rejimida translyatsiya qilish, balki bir vaqtning oʻzida telemetriya, ovozli aloqa va boshqa ilmiy maʼlumotlarni ham Yerga yuborish uchun yetarlidir. Lazer tizimlarining asosiy ustunligi shundaki, ular anʼanaviy radioaloqaga nisbatan bir necha barobar koʻp axborotni qisqa vaqt ichida yetkazib bera oladi.

Orion apparatidan yoʻllangan lazer signallari Yerdagi ikkita asosiy nuqtada — Avstraliyadagi Maunt-Stromlo observatoriyasi hamda AQSHning Nyu-Meksiko shtatidagi White Sands majmuasida qabul qilindi. Shundan soʻng, maʼlumotlar AWS bulutli infratuzilmasi orqali qayta ishlanib, butun dunyoga tarqatildi. AWS vakillarining taʼkidlashicha, NASA va Avstraliya milliy universiteti (ANU) oʻrtasidagi ushbu murakkab aloqa tizimini yoʻlga qoʻyish uchun atigi bir necha hafta vaqt sarflangan.

Kelajak missiyalari uchun poydevor

Bulutli texnologiyalar faqat video uzatish bilan cheklanib qolmayapti. AWS infratuzilmasi Lindon Jonson nomidagi kosmik parvozlarni boshqarish markazida apparatlarning harakat trayektoriyasini hisoblashda ham faol qoʻllanilmoqda. Har bir parvoz oynasi uchun hisob-kitoblar 2 terabaytdan 5 terabaytgacha hajmdagi ulkan maʼlumotlar oqimini hosil qiladi. Bulutli quvvatlar esa NASAga kerakli vaqtda hisoblash resurslarini tezkorlik bilan kengaytirish imkonini beradi.

Oydan 4K formatidagi videoning muvaffaqiyatli uzatilishi kelgusidagi boshqariladigan kosmik missiyalar uchun muhim poydevordir. NASA ushbu texnologiyani Artemis dasturining keyingi bosqichlarida, jumladan, astronavtlarning Oy yuzasiga qoʻnishi va uzoq muddatli ekspeditsiyalar davomida asosiy aloqa vositasi sifatida qoʻllashni rejalashtirmoqda. Bu esa olimlarga koinotdan yanada koʻproq va sifatliroq ilmiy maʼlumotlar olish imkonini beradi.