Tungi quyosh: AQSH olimlar eʼtiroziga qaramay fazoviy koʻzgu loyihasini maʼqulladi

AQSH Federal aloqa komissiyasi (FCC) Reflect Orbital kompaniyasining koinotga maxsus aks ettiruvchi qoplamali eksperimental sunʼiy yoʻldoshni uchirish haqidagi arizasini maʼqulladi. Ushbu qurilma tunda Yerning maʼlum hududlariga quyosh nurini yoʻnaltirish uchun moʻljallangan. Mazkur qaror astronomik tashkilotlar va ekologik guruhlarning keskin eʼtirozlariga qaramasdan qabul qilindi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Reflect Orbital kompaniyasi orbitadagi boshqariladigan koʻzgu yordamida sayyora yuzasida diametri taxminan 5 kilometr boʻlgan yorugʻlik dogʻini hosil qilishni rejalashtirmoqda. Startap vakillarining taʼkidlashicha, ushbu texnologiya tunda quyosh elektr stansiyalarini qoʻshimcha yoritish hamda tabiiy ofatlardan jabr koʻrgan hududlarda qutqaruv ishlarini olib borishda juda qoʻl kelishi mumkin. Eärendil-1 deb nomlangan birinchi namoyish yoʻldoshi yaqin oylarda orbitaga chiqarilishi kutilmoqda.

Ekologik xavotirlar va astronomik toʻsiqlar

Loyiha doirasida kelajakda 50 mingtagacha sunʼiy yoʻldoshdan iborat ulkan tizim yaratish koʻzda tutilgan. Aynan tizimning miqyosi ilmiy hamjamiyatning asosiy xavotiriga sabab boʻlmoqda. FCC qaror qabul qilishdan oldin 1800 ga yaqin murojaatni koʻrib chiqdi va ularning aksariyati loyihaga qarshi edi. Mutaxassislar sunʼiy yoritish tungi osmonning yorugʻlik ifloslanishini oshirishi va tabiiy ekotizimlarga zarar yetkazishidan ogohlantirmoqda.

Amerika astronomiya jamiyati (AAS) vakili Roohi Dalalning soʻzlariga koʻra, aks etgan kuchli nur haydovchilar va uchuvchilarni vaqtincha koʻr qilib qoʻyishi, teleskop orqali osmonni kuzatuvchi havaskorlarning koʻziga shikast yetkazishi mumkin. Shuningdek, bu professional observatoriyalar ishiga jiddiy xalaqit beradi. Biroq, FCC ushbu xatarlar komissiya vakolatiga kirmasligini, ularning vazifasi faqat radiochastotalardan foydalanishni tartibga solish ekanini maʼlum qildi.

Koinotdan yoritishning global oqibatlari

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, astronom Olivier Hainaut tomonidan oʻtkazilgan modellashtirish natijalari 50 mingta koʻzguli yoʻldosh tungi osmon yorqinligini keskin oshirib yuborishini koʻrsatgan. Natijada, hatto qoʻriqlanadigan qorongʻu osmon hududlari ham shahar chekkasidagi yorugʻ zonalarga aylanib qolishi mumkin. Bu esa koinotni chuqur oʻrganishga qaratilgan yirik xalqaro loyihalar uchun katta toʻsiqdir.

Hozirgi vaqtda Yer yuzida koinotni eng batafsil kuzatish imkonini beruvchi Vera Rubin observatoriyasi, ELT va GMT kabi ulkan teleskoplar qurilmoqda. Sunʼiy yoʻldoshlardan tarqaladigan nur atmosferada sochilib, kutilganidan ancha kengroq maydonni yoritib yuborishi ushbu ilmiy izlanishlar aniqligiga putur yetkazadi. Shunga qaramay, texnologik startaplar va tartibga soluvchi organlar iqtisodiy manfaatlar va innovatsiyalarni birinchi oʻringa qoʻymoqda.