Litiydan voz kechish: ESS kompaniyasi 20 yil xizmat qiluvchi natriy-ionli batareyani taqdim etdi

Energiya saqlash texnologiyalari sohasida inqilobiy oʻzgarishlar davom etmoqda. Amerikaning ESS kompaniyasi litiy-ionli akkumulyatorlarga munosib muqobil boʻla oladigan, natriy-ion texnologiyasiga asoslangan Bridge modulli tizimini rasman namoyish etdi. Ushbu yangilik nafaqat tannarxning arzonligi, balki uzoq muddatli chidamliligi bilan ham soha mutaxassislarining eʼtiborini tortmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Bridge platformasi asosan yirik energiya kompaniyalari, maʼlumotlarni qayta ishlash markazlari (data-centrlar), sanoat korxonalari va muhim infratuzilma obʼyektlari uchun moʻljallangan. Tizimning asosiy afzalligi shundaki, u anʼanaviy litiy-ion batareyalariga boʻlgan qaramlikni kamaytiradi. IXBT nashri maʼlumotlariga koʻra, yangi qurilma standart 10 futlik konteynerga joylashtirilgan boʻlib, uning sigʻimi 1,2 MW·soatni tashkil etadi.

Texnik imkoniyatlar va samaradorlik

ESS muhandislari tizimni modulli koʻrinishda loyihalashtirganlar. Bir nechta bloklarni birlashtirish orqali umumiy sigʻimni 4,8 MW·soatgacha yetkazish mumkin. Shunisi eʼtiborliki, bunday yuqori quvvatli qurilma egallaydigan maydon oddiy 20 futlik konteyner oʻlchamidan oshmaydi. Bu esa joy tanqis boʻlgan sanoat hududlarida tizimni oʻrnatishni ancha osonlashtiradi.

Bridge tizimi foydalanishga tayyor holda yetkazib beriladi va uni oʻrnatish uchun maxsus murakkab texnika talab etilmaydi — oddiy qurilish kranlari kifoya. Sovutish tizimi ham soddalashtirilgan boʻlib, u oddiy havo aylanishi orqali ishlaydi. Bu esa murakkab suyuqlik bilan sovutish tizimlariga nisbatan ekspluatatsiya xarajatlarini sezilarli darajada kamaytiradi.

Natriy-ion texnologiyasining ustunliklari

Litiydan natriyga oʻtish bir qancha strategik va iqtisodiy afzalliklarni taqdim etadi. ESS mutaxassislari natriy-ionli akkumulyatorlarning quyidagi xususiyatlarini alohida qayd etishmoqda:

• Xomashyoning arzonligi va tabiatda koʻp uchrashi;
• Yongʻin xavfsizligining yuqoriligi;
• Atrof-muhit haroratiga chidamlilik;
• Uzoq muddatli degradatsiyaga uchramaslik.

Tizim juda keng harorat oraligʻida — manfiy 40 darajadan musbat 50 darajagacha boʻlgan sharoitda ham barqaror ishlay oladi. Bu Oʻzbekiston kabi keskin kontinental iqlimga ega hududlar uchun juda muhim koʻrsatkichdir. Ishlab chiquvchilarning hisob-kitoblariga koʻra, Bridge tizimi batareya modullarini almashtirmasdan 20 yilgacha xizmat qilishi mumkin.

Hozirda yangi texnologiyaga boʻlgan qiziqish juda yuqori. ESS kompaniyasi bozorga chiqqanidan soʻng qisqa vaqt ichida 1 milliard dollardan ortiq qiymatdagi buyurtmalar portfelini shakllantirishga ulgurdi. Bu esa energiya saqlash bozorida natriy-ion texnologiyalari yaqin kelajakda litiyning asosiy raqobatchisiga aylanishidan dalolat beradi.