SpaceX yana parvozga tayyor: Starship koinotga uchinchi avlod yoʻldoshlarini olib chiqadi

AQSH Federal aviatsiya boshqarmasi (FAA) SpaceX kompaniyasiga Starship raketa tizimining yangi prototiplarini uchirishga ruxsat berdi. Bu qaror may oyida sodir boʻlgan texnik nosozlik sabablari toʻliq aniqlanganidan soʻng qabul qilindi. Kompaniya mutaxassislari muammoni bartaraf etishgan va navbatdagi parvoz shu haftaning payshanba kuni, yaʼni 16-iyul sanasida amalga oshirilishi kutilmoqda. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Boʻlajak missiya Starship tizimining uchinchi versiyasi (V3) uchun ikkinchi sinov parvozi boʻladi. Bu safargi parvozning ahamiyati shundaki, raketa ilk bor koinotga uchinchi avlod Starlink yoʻldoshlarini olib chiqadi. Shu vaqtga qadar Starship faqatgina ogʻir vaznli yoʻldoshlarning maketlarini tashish bilan cheklangan edi. Endilikda esa koinotga haqiqiy va ancha kuchli aloqa qurilmalari yoʻllaniladi.

Nosozliklar tahlili va kiritilgan oʻzgarishlar

May oyidagi sinovlar davomida Super Heavy kuchaytirgich bloki koinotga muvaffaqiyatli koʻtarilgan edi, biroq u Yerga qaytish vaqtida Meksika qoʻltigʻiga qulab tushgan. SpaceX va FAA tomonidan oʻtkazilgan surishtiruvlar shuni koʻrsatdiki, dvigatellarni ishga tushirish ketma-ketligidagi kichik farqlar blokning 90 darajaga notoʻgʻri burilib ketishiga sabab boʻlgan. Shuningdek, dvigatel signalizatsiya tizimidagi xatolar ham muvaffaqiyatsizlikka zamin yaratgan.

Kompaniya muhandislari ushbu xatolardan xulosa chiqargan holda, apparat va dasturiy taʼminotga qator oʻzgartirishlar kiritishdi. Xususan, dvigatellarning qayta yonish ishonchliligi oshirildi va favqulodda vaziyatlarda parvozni toʻxtatish tizimi takomillashtirildi. Bu kabi "uchish, xato qilish va tuzatish" yondashuvi Elon Musk boshchiligidagi kompaniya uchun xos boʻlib, u koinot texnologiyalarini tezroq rivojlantirishga xizmat qiladi.

Yangi avlod Starlink yoʻldoshlari

Navbatdagi parvozda 20 ta yangi avlod Starlink yoʻldoshlari orbitaga chiqarilishi rejalashtirilgan. Ushbu qurilmalar quyidagi xususiyatlari bilan ajralib turadi:

• Yuqori oʻtkazuvchanlik qobiliyatiga ega lazerlar orqali oʻzaro bogʻlanish;
• Internet tezligi va tarmoq sigʻimini sezilarli darajada oshirish;
• Koinotdagi missiya yakunlangach, atmosferada toʻliq yonib ketish konstruksiyasi;
• Starship tashqi qismini suratga olish uchun maxsus kameralar bilan jihozlanganlik.

SpaceX yaqinda Nasdaq birjasida oʻz aksiyalarini joylashtirib (IPO), dunyoning eng qimmat oʻnta kompaniyasidan biriga aylandi. Kompaniya taxminan 86 milliard dollar mablagʻ toʻplashga muvaffaq boʻldi. Starlink loyihasi hozirda kompaniyaning eng daromadli qismi boʻlib turibdi, biroq Elon Muskning sayyoralararo sayohat va koinotda maʼlumotlar markazlarini yaratish kabi ulkan rejalari aynan Starship tizimining toʻliq muvaffaqiyatiga bogʻliq.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Starship V3 va uchinchi avlod Starlink yoʻldoshlari SpaceX kelajagi uchun strategik ahamiyatga ega. Agar payshanba kungi sinovlar muvaffaqiyatli oʻtsa, bu qayta foydalaniladigan raketa tizimlari davrida yangi sahifa ochadi va koinotga yuk tashish xarajatlarini yanada pasaytiradi.