SpaceX Starship loyihasida yangi davr: Ilk toʻliq orbital parvozlar uchun yoʻl ochilmoqda
Ilon Mask asos solgan SpaceX kompaniyasi oʻzining eng yirik va qudratli koinot kemasi — Starship tizimini toʻliq orbital parvozlarga tayyorlashda muhim bosqichga yetib keldi. AQSH Federal aviatsiya boshqarmasi (FAA) Starship operatsiyalarini kengaytirish uchun zarur boʻlgan ekologik baholash loyihasini eʼlon qildi. Ushbu hujjat kemaning orbitadan qaytishi va Yerning turli nuqtalariga qoʻnishi bilan bogʻliq jarayonlarni tartibga soladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
ixbt.com maʼlumotiga koʻra, yangi litsenziya loyihasida ilk bor kemaning toʻliq orbital parvozdan soʻng qaytib kelishi rasman koʻrib chiqilmoqda. Shu paytga qadar amalga oshirilgan barcha sinovlar, jumladan, shov-shuvli parvozlar ham suborbital maqomga ega edi. Endilikda SpaceX nafaqat Texasdagi Starbase poligonidan, balki Floridadagi Kennedi nomidagi koinot markazidan ham parvozlarni amalga oshirish va kemalarni qaytarib olib kelish imkoniyatiga ega boʻlishi kutilmoqda.
Qoʻnish strategiyasi va xavfsizlik choralari
Hujjatda kemani qaytarib qoʻndirishning bir necha ssenariylari koʻzda tutilgan. Agar Starship kemasini Texasdagi "Mexazilla" minorasi yordamida tutib olish imkoni boʻlmasa, u Tinch okeanining shimoliy qismidagi zaxira hududga yoʻnaltiriladi. Shuningdek, Chili qirgʻoqlari yaqinidagi va Tinch okeanining markaziy qismidagi mavjud qoʻnish hududlarini kengaytirish rejalashtirilgan. Bu chora-tadbirlarning barchasi 2030-yilgacha boʻlgan davr uchun moʻljallangan.FAA mutaxassislari atrof-muhitga yetkazilishi mumkin boʻlgan zararni eng konservativ ssenariylar asosida hisoblab chiqishdi. Har bir hudud uchun atmosferaga kirishda kemaning 25 marta parchalanishi, 25 marta boshqariladigan suvga qoʻnish va 20 marta portlash holatlari (masalan, suv bilan toʻqnashuvda) tahlil qilindi. Tahlillar shuni koʻrsatadiki, belgilangan choralarga rioya qilingan taqdirda, tabiatga sezilarli zarar yetkazilmaydi.
Ekologiya va dengiz hayvonlarini himoya qilish
Dengiz faunasini asrash maqsadida maxsus bufer zonalari tashkil etilishi nazarda tutilgan. Unga koʻra, qoʻnish nuqtalari qirgʻoqdan kamida 130 kilometr uzoqlikda boʻlishi kerak. Shuningdek, quyidagi choralar amalga oshiriladi:- Qoʻnish hududlarini samolyotlar va dronlar yordamida oldindan koʻzdan kechirish;
- Kitlar va boshqa dengiz jonivorlari aniqlangan taqdirda, kuzatuv kemalarining tezligini cheklash;
- Suvning metan va gidravlik suyuqliklar bilan ifloslanish darajasini doimiy nazorat qilish.
Aviatsiya va kelgusi rejalar
Starship parvozlari havo qatnoviga ham oʻz taʼsirini oʻtkazmay qolmaydi. Texasga qoʻnish vaqtida AQSH gʻarbidagi 90 dan ortiq yuqori balandlikdagi havo yoʻllari vaqtincha yopilishi mumkin. Eng tigʻiz vaqtlarda bu cheklov soatiga 600 tagacha tijoriy samolyotlar yoʻnalishiga taʼsir qilishi aytilmoqda. Bir martalik operatsiya uchun havo hududi taxminan 30 daqiqaga yopiladi, bu esa yiliga oʻrtacha 6600 ta aviareysning yoʻnalishini oʻzgartirishni talab etadi.Hozirda SpaceX Starship kemasining ikkinchi versiyasini sinovdan oʻtkazishni yakunlamoqda. Ushbu loyiha kelajakda Starlink sunʼiy yoʻldoshlarini orbitaga chiqarish, koinotda yonilgʻi quyish va NASAning Artemis dasturi doirasida Oyga missiyalarni amalga oshirish uchun hayotiy muhim hisoblanadi. Kompaniya maʼlumotlariga koʻra, Starship tizimining navbatdagi, 13-sinov parvozi shu yilning 16-iyulidayoq boʻlib oʻtishi mumkin.
Izohlar 0
…