Lorde sunʼiy intellektli koʻzoynaklarni keskin tanqid qildi: “Bu mutlaqo sexy emas”

Mashhur pop-yulduz Lorde Madridda boʻlib oʻtgan Mad Cool festivalidagi chiqishi chogʻida zamonaviy texnologiyalar olamidagi yangi trend — sunʼiy intellekt (AI) bilan jihozlangan aqlli koʻzoynaklarga nisbatan oʻzining keskin eʼtirozini bildirdi. Xonandaning fikricha, bunday qurilmalar nafaqat shaxsiy hayot daxlsizligiga tahdid soladi, balki estetik jihatdan ham hech qanday jozibaga ega emas. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Lorde sahnada turib, muxlislariga qarata bugungi kunda nima haqiqiy va nima sunʼiy ekanligini ajratish qiyinlashib borayotganini taʼkidladi. “Dunyoimizda haqiqatni anglash borgan sari murakkablashmoqda. Siz qarshingizdagi inson oddiy quyoshdan himoyalovchi koʻzoynak taqqanmi yoki oʻsha laʼnati AI-koʻzoynaklarimi, bilolmay qolasiz. Rasman aytishim mumkinki, bu koʻzoynaklarni sotib olmang. Ular mutlaqo sexy emas”, — deya qoʻshimcha qildi xonanda.

Ushbu bayonot festival homiylaridan biri Ray-Ban brendi ekanligi fonida yanada shov-shuvli yangradi. Gap shundaki, Ray-Ban ayni paytda Meta kompaniyasi bilan hamkorlikda sunʼiy intellektli aqlli koʻzoynaklarni ishlab chiqarmoqda. Qolaversa, Lordedan soʻng sahnaga chiqqan xonanda Jennie ushbu mahsulotning rasmiy elchisi hisoblanadi. Lordening chiqishi reklama kampaniyalari avjiga chiqqan bir paytda kutilmagan zarba boʻldi.

Maxfiylik va xavfsizlik muammolari

Lorde faqat tashqi koʻrinish haqida gapirayotgan boʻlsa-da, xavfsizlik boʻyicha ekspertlar ancha jiddiyroq muammolarni koʻtarishmoqda. ixbt.com maʼlumotlariga koʻra, kameralar va AI funksiyalari bilan jihozlangan ushbu qurilmalar shaxsiy hayot daxlsizligini buzish, odamlarni yashirincha kuzatish va tovlamachilik maqsadlarida ishlatilishi mumkin. Meta kompaniyasi maxfiylikni himoya qilish uchun maxsus indikator chiroqlarini oʻrnatganini aytsa-da, bu choralar koʻplab sud daʼvolari va tekshiruvlarning oldini ololmayapti.

Hatto Meta kompaniyasining sunʼiy intellektini oʻrgatish jarayoni bilan bogʻliq janjallar ham yuzaga kelgan. Daʼvolardan biriga koʻra, Keniyadagi shartnoma asosida ishlovchi ishchilar koʻzoynaklar orqali olingan ochiq va shafqatsiz videolarni koʻrib chiqishga majburlangan. Bu kabi holatlar texnologik gigantlarning maʼlumot yigʻish usullari qanchalik shaffof ekanligi borasida katta shubhalarni uygʻotmoqda.

Savdo hajmi va bozor dinamikasi

Tanqidlarga qaramay, aqlli koʻzoynaklar bozori jadal oʻsishda davom etmoqda. Ray-Ban ishlab chiqaruvchisi boʻlgan EssilorLuxottica kompaniyasi maʼlumotlariga koʻra, 2025-yilda Meta AI koʻzoynaklarining sotuvi 7 million donadan oshgan. Bu koʻrsatkich 2023 va 2024-yillardagi umumiy savdo hajmidan uch baravar koʻpdir. Isteʼmolchilarning qiziqishi ortib borayotgani sababli, Meta ushbu yoʻnalishdagi mahsulotlar qatorini kengaytirishni rejalashtirmoqda.

Lordening bu boradagi pozitsiyasi uning avvalgi qarashlariga ham mos keladi. Xonanda oʻz vaqtida smartfonini okeanga uloqtirgani haqida yozgan edi. Uning fikricha, texnologiyalar insonni real hayotdan uzib qoʻymasligi kerak. “Hozir va shu yerda boʻlish — mana shu haqiqiy jozibadir”, — deya yakunladi u oʻz nutqini.

Oʻzbekiston bozorida ham bunday gadjetlarga qiziqish asta-sekin ortib bormoqda, biroq ularning narxi va maxfiylik bilan bogʻliq xavotirlar koʻpchilikni oʻylantirib qoʻyishi tabiiy. Lorde kabi jahon yulduzlarining chiqishlari esa texnologik trendlarga nisbatan tanqidiy qarashni shakllantirishga xizmat qiladi.