Internet asoschilaridan biri Vint Cerf sunʼiy intellekt agentlari uchun yangi standart yaratadi

Internet protokollari (TCP/IP) asoschilaridan biri, afsonaviy muhandis Vint Cerf global tarmoq kelajagini oʻzgartirishi kutilayotgan yangi loyihaga qoʻshildi. Google kompaniyasidagi 20 yillik faoliyatini yakunlaganiga qaramay, 81 yoshli mutaxassis raqamli dunyoni tartibga solishda davom etmoqda. U Innovation Labs tashkilotiga maslahatchi sifatida qoʻshilib, ochiq internetda sunʼiy intellekt (AI) agentlarini identifikatsiya qilish va ularning xavfsizligini taʼminlash ustida ish boshladi. Bu haqda Techcrunch.com xabar beradi.

Bugungi kunda aksariyat AI agentlari yopiq ekotizimlar ichida faoliyat koʻrsatadi. Biroq TechCrunch nashri xabariga koʻra, yaqin kelajakda ushbu avtonom tizimlar internet boʻylab erkin harakatlanishi va bir-biri bilan bevosita muloqotga kirishishi kutilmoqda. Innovation Labs aynan shu jarayonni tartibga solish, yaʼni har bir agentning kimligini aniqlash va ularning harakatlari uchun javobgarlikni belgilashni maqsad qilgan.

DNSid: Agentlar uchun raqamli pasport

Loyiha doirasida DNSid deb nomlangan yangi standart taklif etilmoqda. Bu tizim har bir AI agentini muayyan internet domeniga bogʻlaydi va kriptografik dalillar yordamida uning roʻyxatdan oʻtganligini tasdiqlaydi. Bu xuddi insonlardagi pasport tizimiga oʻxshab, raqamli dunyoda qaysi agent kimga tegishli ekanini va u qanday huquqlarga ega ekanini aniqlash imkonini beradi.

Vint Cerfning taʼkidlashicha, hozirda eng katta muammo — bu ishonch masalasidir. "AI agentlari qanday vakolatlarga ega, bu vakolatlar qayerdan olingan va ularning xatti-harakatlari uchun kim javobgar boʻladi?" degan savollar ochiq qolmoqda. Yangi standart ushbu savollarga texnik yechim topishni koʻzda tutadi. Bu Oʻzbekiston kabi raqamli iqtisodiyotni rivojlantirayotgan davlatlar uchun ham dolzarb, chunki kelajakda mahalliy biznes tizimlari ham xalqaro AI agentlari bilan hamkorlik qilishi muqarrar.

Yagona standart sari qiyin yoʻl

Hozirda turli kompaniyalar oʻz identifikatsiya usullarini taklif qilmoqda, biroq ularning oʻzaro mos kelmasligi (interoperability) asosiy toʻsiq boʻlib turibdi. Cerf bu vaziyatni internetning ilk davrlariga qiyoslaydi. Oʻshanda ham turli tarmoqlar bir-biri bilan bogʻlana olmagan, faqat yagona TCP/IP protokoli joriy etilgach, global internet vujudga kelgan edi.

Innovation Labs va uning hamkorlari hozirda ushbu standartni bir nechta yirik texnologik gigantlar bilan sinovdan oʻtkazmoqda. Agar DNSid muvaffaqiyat qozonsa, u internetning yangi qatlamiga aylanadi. Bu qatlamda nafaqat odamlar, balki millionlab avtonom dasturlar bir-biri bilan xavfsiz va shaffof tarzda bitimlar tuzishi, maʼlumot almashishi mumkin boʻladi.

Vint Cerfning soʻzlariga koʻra, bu davr ham hayajonli, ham biroz murakkab kechadi. AI agentlarining funksionalligi shunchalik kuchliki, ularni jilovlash va tartibga solish uchun foydalanuvchilar va kompaniyalar tomonidan kuchli bosim talab etiladi. Yakunda faqat eng qulay va universal ishlaydigan standartgina omon qoladi.