Xitoy energetikasida tarixiy burilish: ko‘mir ulushi 50 foizdan tushdi

Xitoy energetika sektorida muhim tarixiy marra qayd etildi. Mamlakat Milliy energetika boshqarmasi maʼlumotiga koʻra, joriy yilning birinchi yarmida koʻmir генерацияси (elektr energiyasi ishlab chiqarish) ulushi ilk bor 50 foizdan pastga tushib, 49,7 foizni tashkil etdi. Ushbu oʻzgarish dunyodagi eng yirik iqtisodiyotlardan biri boʻlgan Xitoyning ekologik toza va barqaror energiya modeliga oʻtishidagi keskin burilish sifatida baholanmoqda. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Hisobot davrida Xitoyning koʻmir elektr stansiyalari taxminan 2,5 trillion kW•soat elektr energiyasi ishlab chiqargan. Taqqoslash uchun, bundan bir necha yil oldin aynan koʻmir yoqilgʻisi Xitoy energetika tizimining mutlaq asosi hisoblanar edi. Ushbu koʻrsatkichning pasayishi mamlakatda uglerod chiqindilarini kamaytirish va anʼanaviy qazilma yoqilgʻiga qaramlikni bosqichma-bosqich qisqartirish siyosati oʻz samarasini berayotganini koʻrsatadi.

Qayta tiklanuvchi energiya manbalarining jadal oʻsishi

Koʻmir ulushining qisqarishi fonida yashil energetika koʻrsatkichlari jadal surʼatlar bilan oʻsib bormoqda. Xabarlarga koʻra, birinchi yarim yillikda qayta tiklanuvchi manbalardan olingan elektr energiyasi hajmi 2 trillion kW•soatga yaqinlashdi va uning umumiy balandlikdagi ulushi rekord darajadagi 41,2 foizga yetdi. Bu esa zamonaviy texnologiyalar yordamida ekologik toza energetikaga oʻtish nafaqat reja, balki amaldagi natija ekanini tasdiqlaydi.

Xususan, faqat quyosh va shamol elektr stansiyalarining oʻzi 1,25 trillion kW•soatdan ortiq elektr energiyasi ishlab chiqardi. Mazkur koʻrsatkich mamlakatdagi umumiy isteʼmolning qariyb toʻrtdan bir qismini taʼminladi. Mutaxassislarning taʼkidlashicha, elektr energiyasiga boʻlgan yangi talab oʻsishining 60 foizdan ortigʻi aynan shunday ekologik toza manbalar hisobiga qoplandi.

Global yetakchilik va quvvatlar balansining oʻzgarishi

Xitoy nafaqat ishlab chiqarish hajmida, balki oʻrnatilgan quvvatlar boʻyicha ham jahonda soʻzsiz yetakchilikni saqlab qolmoqda. Joriy yilning may holatiga koʻra, mamlakatdagi elektr stansiyalarining umumiy oʻrnatilgan quvvati 4,01 milliard kW•soatdan oshdi. Ushbu ulkan koʻrsatkich AQSh, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari, Hindiston, Yaponiya va Rossiyaning yigʻindi quvvatidan ham yuqori ekani eʼtiborga molikdir.

Energetika bozoridagi uzoq muddatli tendensiyalar ham chuqur tarkibiy oʻzgarishlarni koʻrsatmoqda. Agar 2010-yilda koʻmir elektr stansiyalari mamlakat oʻrnatilgan quvvatining 61 foizini tashkil etgan boʻlsa, bugungi kunga kelib bu koʻrsatkich 32 foizgacha pasaydi. Shu bilan birga, qazilma yoqilgʻidan foydalanmaydigan energiya manbalarining ulushi sezilarli darajada oshib, 62 foizga yetdi.