Yerga eng yaqin qora tuynukni oʻrganish loyihasi taqdim etildi

Shandxangdagi Fudan universiteti olimi Kosimo Bambi insoniyat tarixidagi ilk yulduzlararo fazoviy missiya boʻyicha hisob-kitoblarni eʼlon qildi. ixbt.com maʼlumotiga koʻra, Quyosh tizimidan atigi 7 parsek (taxminan 23 yorugʻlik yili) masofada eng yaqin izolyatsiyalangan qora tuynuk joylashgan boʻlishi mumkin. Agar bunday osmon jismini amalda aniqlashga erishilsa, uni bitta inson umri davomida oʻrganish imkoniyati tugʻiladi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

Ilmiy ekspeditsiyaning asosiy maqsadi — qora tuynukning hodisalar gizagiga yaqin masofada bevosita oʻlchovlar olib borish va Albert Enshteynning umumiy nisbiylik nazariyasini kuchli tortishish maydonlari sharoitida sinovdan oʻtkazishdir. Muallifning hisob-kitoblariga koʻra, mazkur parvoz zamonaviy rentgen observatoriyalari va gravitatsion toʻlqin detektorlaridan bir necha baravar aniqroq natija beradi.

Yulduzlararo parvozning texnik yechimlari

Hozirgi kunda mavjud boʻlgan anʼanaviy raketalar bunday masofani bosib oʻtishga yaroqsiz, chunki ular yulduzlarga yetib borishi uchun minglab yillar sarflagan boʻlardi. Buning oʻrniga ogʻirligi taxminan 1 gramm boʻlgan, metamaterialdan tayyorlangan dielektrik yorugʻlik elkaniga ega oʻta yengil nanozonddan foydalanish taklif etilmoqda. Quvvatli lazer qurilmasi mazkur apparatni atigi 17 daqiqada yorugʻlik tezligining uchdan bir qismigacha tezlashtirishi kerak.

Mutaxassislarning fikricha, asosiy texnik muammo apparatni manzil yaqinida toʻxtatish usulining yoʻqligidadir. Shuning uchun muqobil ssenariy sifatida orbitaga chiqish emas, balki qora tuynuk yonidan oʻta yuqori tezlikda uchib oʻtish hamda maksimal darajada ilmiy maʼlumotlarni yigʻib, ularni Yerga uzatish rejalashtirilmoqda. Butun jarayon, shu jumladan maʼlumotlarni uzatish 80–100 yilni tashkil qiladi.

Kelajak istiqbollari va xalqaro hamkorlik

• Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, Somon Yoʻlida 100 milliondan 1 milliardgacha yulduz massali qora tuynuklar mavjud.
• Ushbu obyektlarning taxminan 92 foizi izolyatsiyalangan boʻlib, ularni faqat mahalliy yulduzlararo bulutlardagi gazni yutish paytidagi nurlanishi orqali topish mumkin.
• Olimlar bir nechta zondlarni ketma-ket uchratishni koʻrib chiqmoqda: birinchi guruh obyekt parametrlarini aniqlashtirsa, keyingisi gorizontga ancha yaqinroqdan oʻtadi.

Hozirgi kunda oʻnlab yillar davomida fazoda ishlay oladigan ixcham zondlar ham, kerakli quvvatga ega lazer tizimlari ham mavjud emas. Biroq muallifning fikrichacha, bunday texnologiyalar yaqin 20–30 yil ichida yaratilishi mumkin. Hozirning oʻzida ilmiy dastur va aloqa tizimlarini ishlab chiqish boʻyicha xalqaro ishchi guruhlar shakllantirilmoqda, dastlabki yirik uchrashuv esa 2027 yilning yoziga rejalashtirilgan.