NASA soʻnggi 60 yilda ilk bor Marsni himoya qilish qoidalarini oʻzgartirmoqda

AQShning Milliy kosmik agentligi (NASA) oʻn yilliklar davomida amal qilib kelingan sayyoralararo himoya protokollarini tubdan qayta koʻrib chiqishga kirishdi. Ushbu qadam kelgusidagi kosmik tadqiqotlar xavfsizligini taʼminlash hamda Yer mikroorganizmlarining Qizil sayyoraga tushish xavfini ilmiy jihatdan yanada aniqroq baholashga qaratilgan. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.

ixbt.com maʼlumotiga koʻra, agentlik huzurida maxsus M-FORCE deb nomlangan ishchi guruh tuzildi. Ushbu guruh tarkibiga yetakchi akademik doiralar, sanoat korxonalari va ilmiy laboratoriyalarning yetakchi mutaxassislari jalb etilib, ular uch oylik muddat davomida boʻlajak orbital hamda qoʻnish missiyalari bilan bogʻliq ehtimoliy xavflarni tahlil qiladilar.

Eskirgan standartlardan yangi yondashuvga

Hozirgi kunda amal qilayotgan hisob-kitoblar va qoidalar asosan oʻtgan asrning 70-yillarida amalga oshirilgan Viking missiyalari maʼlumotlariga tayanadi. Biroq, oʻtgan davr mobaynida insoniyat Mars atmosferasi va sirtqi qatlami boʻyicha oltmish yillik kuzatuv maʼlumotlarini toʻpladi.

Mutaxassislarning fikricha, mavjud uslubiyotlar zamonaviy ilm-fan talablariga toʻliq javob bermay qoʻygan. Shu bois NASA qatʼiy cheklovlardan ehtimollik yondashuviga bosqichma-bosqich oʻtishni rejalashtirmoqda, bu esa kosmik apparatlarni tayyorlash jarayonini optimallashtirish imkonini beradi.

Kelajakdagi missiyalar uchun yangi standartlar

Yangi tuzilgan ekspertlar guruhi uchirishdan oldin kosmik qurilmalarni tozalash amaliyotining real samaradorligini baholaydi. Shuningdek, Yer bakteriyalarining Marsga tushish ehtimolligining ruxsat etilgan chegaraviy qiymatlari qayta koʻrib chiqiladi.

Ishchi guruh faoliyatining yakuniy natijasi sifatida NASA rahbariyati uchun yangilangan parametrlar va tavsiyalar kiritilgan batafsil hisobot tayyorlanishi koʻzda tutilgan. Ushbu muhim hujjat kelgusidagi barcha kosmik parvozlar uchun asosiy standart vazifasini bajaradi.

Agentlik mazkur hisobotni ochiq eʼlon qilishni rejalashtirgan boʻlib, bu xalqaro ilmiy hamjamiyatga ham kelgusidagi tadqiqotlarda yagona qoidalarga amal qilish imkonini beradi. Mutaxassislarning ishtiroki esa jarayonning shaffofligi va ilmiy asoslanganligini taʼminlaydi.