Xitoy armiyasida robot-askarlar paydo bo‘lishi mumkin (video)

Jang maydonida inson o‘rniga robotlar harakatlanadigan davr yaqinlashyaptimi? Xitoy mudofaa sanoati harbiy sohada insonsimon robotlardan foydalanish imkoniyatlarini o‘rganmoqda. Pekinda bunday texnologiyalarni turli yo‘nalishlarda sinovdan o‘tkazish bo‘yicha ishlar olib borilayotgani aytilmoqda.

Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoy insonsimon robotlarni mudofaa sohasiga integratsiya qilish ustida ishlamoqda.

Bu texnologiyalar hozircha ommaviy tarzda jang maydoniga chiqarilgani haqida gap yo‘q. Ammo robotlarning harbiy maqsadlarda qo‘llanishi bo‘yicha tajribalar kelajakda qurolli kuchlar qanday ko‘rinish olishi haqida jiddiy savollarni o‘rtaga chiqarmoqda.

1. Xitoy nima ustida ishlamoqda?

Insonsimon robotlar odatda odam tanasi tuzilishiga yaqin shaklda ishlab chiqiladi. Ularning asosiy ustunligi — inson uchun mo‘ljallangan muhitda harakatlanish va turli vazifalarni bajarish imkoniyati.

Xitoy esa ushbu texnologiyalarni harbiy sohada qo‘llash imkoniyatlarini o‘rganmoqda.

Bunday robotlar nazariy jihatdan:

• murakkab hududlarda harakatlanish;

• inson uchun xavfli vazifalarni bajarish;

• logistika va yuk tashish;

• razvedka va kuzatuv;

• harbiy obyektlarda yordamchi vazifalarni bajarish

kabi yo‘nalishlarda ishlatilishi mumkin.

2. Nega aynan insonsimon robotlar?

Insonsimon robotlarning asosiy g‘oyasi — odamlar foydalanadigan muhitga moslashish.

Zinapoya, eshik, tor yo‘lak yoki turli to‘siqlar mavjud bo‘lgan joylarda insonsimon konstruksiya robotga muayyan ustunlik berishi mumkin.

Shu sababli harbiylar uchun bunday mashinalarning imkoniyatlarini o‘rganish texnologiya poygasining yangi bosqichi sifatida qaralmoqda.

Kelajakda harbiy texnologiyalarda asosiy raqobat nafaqat qurollar, balki ularni boshqaradigan sun’iy intellekt va robotlashtirilgan tizimlar o‘rtasida ham kechishi mumkin.

3. Robotlar askarlarning o‘rnini bosadimi?

Hozircha bunday xulosa qilishga erta.

Insonsimon robotlarni harbiy maqsadlarda sinash ularning to‘liq harbiy xizmatchi o‘rnini bosishini anglatmaydi.

Texnologiya oldida hali ko‘plab muammolar bor:

• avtonom harakatning ishonchliligi;

• batareya quvvati va ishlash vaqti;

• murakkab sharoitda qaror qabul qilish;

• aloqa uzilganda boshqaruv;

• xavfsizlik va inson nazorati;

• yuqori xarajat.

Shuning uchun yaqin istiqbolda robotlarni inson askarlarining to‘liq o‘rnini bosuvchi vosita sifatida ko‘rishdan ko‘ra, ularni yordamchi texnologiya sifatida tasavvur qilish realroq.

4. Eng katta o‘zgarish sun’iy intellekt bilan bog‘liq

Insonsimon robotning tashqi ko‘rinishi emas, uning qaror qabul qilish qobiliyati harbiy sohada eng muhim masalalardan biri bo‘ladi.

Agar robot sun’iy intellekt asosida atrof-muhitni tahlil qila olsa, obyektlarni ajratsa va murakkab sharoitda harakatlansa, uning amaliy qiymati sezilarli darajada oshadi.

Shu bilan birga, har qanday avtonom harbiy tizim inson nazorati, xavfsizlik va xalqaro gumanitar huquq bilan bog‘liq jiddiy savollarni ham keltirib chiqaradi.

5. Qurollangan robotlar haqiqatan ham maydonga chiqadimi?

Mana shu savol kelajakdagi eng katta bahslardan biri bo‘lishi mumkin.

Insonsimon robotlarni harbiy maqsadlarda qo‘llash bo‘yicha tajribalarning o‘zi ularning qurollantirilgan holda janglarda ishtirok etishini anglatmaydi.

Ammo texnologiya rivojlangan sari bunday ssenariy nazariy jihatdan muhokama qilinishi tabiiy.

Agar kelajakda robotlar qurolli kuchlar tarkibida keng qo‘llanila boshlasa, bu nafaqat harbiy taktikani, balki davlatlar o‘rtasidagi kuchlar nisbatini ham o‘zgartirishi mumkin.

6. Xitoy texnologiya poygasida yana bir qadam tashlayaptimi?

Xitoy so‘nggi yillarda robototexnika va sun’iy intellekt sohalariga katta e’tibor qaratmoqda. Harbiy sohada insonsimon robotlarning imkoniyatlarini o‘rganish esa ushbu texnologiyalarning qo‘llanish doirasi tobora kengayib borayotganini ko‘rsatadi.

Biroq hozirgi bosqichda eng to‘g‘ri xulosa — Xitoy robot-askarlarni jang maydoniga chiqardi, degan fikr emas.

Aksincha, Pekin kelajak harbiy texnologiyalarida insonsimon robotlar qanday vazifani bajarishi mumkinligini o‘rganmoqda.

Xulosa: jang maydonida inson o‘rni o‘zgaradimi?

Xitoyning insonsimon robotlarni harbiy sohada sinashga qiziqishi kelajak urushlari qanday bo‘lishi haqidagi tasavvurlarni o‘zgartirishi mumkin.

Bugun robotlar asosan tajriba va texnologiya sinovi bosqichida bo‘lsa, ertaga ular logistika, razvedka yoki boshqa harbiy vazifalarda kengroq qo‘llanishi ehtimoldan xoli emas.

Qurollangan robot-askarlar esa hozircha kelajak ssenariysi. Ammo Xitoyning bu yo‘nalishdagi ishlari bir savolni tobora dolzarb qilmoqda: jang maydonida inson va mashina o‘rtasidagi chegara qachon o‘zgaradi?