Har kuni qahva ichadiganlar nimalarga e’tibor berishi kerak?

Qahvani me’yorida iste’mol qilish buyraklar salomatligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Tadqiqotlarda muntazam qahva ichadigan odamlarda surunkali buyrak kasalligi va buyrak toshlari paydo bo‘lish xavfi pastroq ekani aniqlangan. Biroq kofein qon bosimini vaqtincha oshirishi mumkin, bu esa ayniqsa gipertoniyasi bor insonlar uchun ahamiyatli. Bu haqda MSN nashri EatingWell materialiga tayanib yozdi.

Qahva buyrak kasalligi xavfini kamaytirishi mumkin

Tahlillarga ko‘ra, kuniga ikki yoki undan ortiq piyola qahva ichadigan odamlarda buyrak kasalligi rivojlanish xavfi 14 foizga past bo‘lishi mumkin. Bu holat qahva tarkibidagi antioksidant va yallig‘lanishga qarshi xususiyatlarga ega moddalar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Qahva tarkibida xlorogen kislotalar, polifenollar va melanoidinlar kabi mingdan ortiq tabiiy birikmalar mavjud. Ularning ayrimlari organizmdagi oksidlanish jarayonlari va yallig‘lanishni kamaytirishga yordam berishi mumkin.

Ayrim tadqiqotlarda qahva iste’moli surunkali buyrak kasalligi bor bemorlarda ham ijobiy natijalar bilan bog‘langan. Xususan, kasallikning og‘ir bosqichga o‘tishi, siydikda oqsil paydo bo‘lishi va o‘lim xavfi pastroq bo‘lishi kuzatilgan. Ammo bu natijalar qahva kasallikni davolaydi degani emas.

Buyrakda tosh paydo bo‘lish xavfi ham kamayishi mumkin

Qahva buyrak toshlari paydo bo‘lish ehtimolini kamaytirishga ham yordam berishi mumkin. Buning sabablaridan biri siydik miqdorining ko‘payishidir. Suyuqlik ko‘proq qabul qilinganda siydik suyuladi va tosh hosil qilishi mumkin bo‘lgan minerallarning to‘planishi qiyinlashadi.

Kofein ham siydik ajralishini vaqtincha kuchaytirishi mumkin. Shu sababli qahva ichish buyrak toshlari xavfining pasayishi bilan bog‘langan.

Shunga qaramay, tosh paydo bo‘lishining oldini olishda eng muhim omillardan biri yetarli miqdorda suv ichishdir. Qahva kunlik suyuqlik miqdoriga qo‘shilishi mumkin, ammo suvning o‘rnini to‘liq bosmaydi.

Kofein qon bosimini oshirishi mumkin

Qahvaning ehtimoliy foydalari bilan birga, kofeinning qon bosimiga ta’sirini ham hisobga olish kerak. U ayrim odamlarda qon bosimini qisqa muddatga oshiradi.

Qon bosimining uzoq vaqt yuqori bo‘lishi buyraklarga qon olib boruvchi mayda tomirlarni shikastlashi mumkin. Buyrak faoliyati buzilganda esa organizmdagi ortiqcha suyuqlik va qon bosimini nazorat qilish qiyinlashadi.

Nazorat qilinmayotgan gipertoniyasi bor odamlarga kofein iste’moliga ehtiyotkorlik bilan yondashish tavsiya etiladi. Mutaxassislar bunday holatda kuniga 1–2 piyola qahva bilan cheklanish va qon bosimini kuzatib borishni tavsiya qiladi.

Qahvaga qo‘shiladigan mahsulotlar ham muhim

Qahvaning salomatlikka ta’siri uning qanday tayyorlanishiga ham bog‘liq. Ko‘p miqdorda shakar, shirin siroplar va qaymoq qo‘shilgan ichimliklar qo‘shimcha kaloriya, shakar va to‘yingan yog‘ miqdorini oshiradi.

Shakarni ortiqcha iste’mol qilish vazn ortishi va 2-tur qandli diabet xavfini kuchaytirishi mumkin. Qandli diabet va yuqori qon bosimi esa surunkali buyrak kasalligining asosiy sabablaridan hisoblanadi.

Shuning uchun qahvaga qo‘shiladigan shakar va qaymoq miqdorini kamaytirish, zarur bo‘lsa, kam yog‘li sutdan foydalanish maqsadga muvofiq.

Kuniga qancha qahva ichish mumkin?

Sog‘lom kattalar uchun kunlik kofein miqdorini 400 milligrammdan oshirmaslik tavsiya etiladi. Bu taxminan 240 millilitrlik to‘rt piyola qahvaga to‘g‘ri keladi. Biroq ichimlikdagi kofein miqdori qahva turi va tayyorlanish usuliga qarab farq qiladi.

Buyrak kasalligi bor insonlar kaliy miqdoriga ham e’tibor berishi kerak. 240 millilitr qahva tarkibida taxminan 100 milligramm kaliy bo‘ladi. Bir necha piyola qahva ichish orqali bu miqdor sezilarli darajada oshishi mumkin. Ayniqsa, qonda kaliy miqdori yuqori bo‘lgan yoki uni cheklashi kerak bo‘lgan bemorlar buni hisobga olishi lozim.

Umuman olganda, qahvani me’yorida ichish ko‘pchilik uchun buyraklarga zararli hisoblanmaydi. Ayrim tadqiqotlar uning buyrak kasalliklari va toshlar xavfini kamaytirish bilan bog‘liqligini ko‘rsatmoqda. Biroq yuqori qon bosimi yoki buyrak kasalligi bor odamlar o‘zlari uchun mos miqdorni shifokor bilan kelishib olishi kerak.