Ишдан бўшатилганларга учинчи ой учун ҳам пул тўланади

Ўзбекистонда меҳнат шартномаси алоҳида асосларга кўра бекор қилинган ва янги иш топа олмаган ходимлар учун қўшимча молиявий кафолат белгиланди. Янги тартибга кўра, белгиланган талабларга жавоб берган шахсга ишдан бўшаганидан кейин учинчи ой учун ҳам аввалги иш жойидан ўртача ойлик иш ҳақи тўланиши мумкин.

Бу тартиб Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 28 сентябрдаги 519-сон қарори билан тасдиқланган.

Пулни олиш учун муҳим шарт бор

Янги тартиб барча ишдан бўшатилган ходимларга автоматик равишда татбиқ этилмайди.

Меҳнат шартномаси қонунда назарда тутилган алоҳида асосларга кўра бекор қилинган ходим ишдан бўшатилганидан кейин 30 календарь кун ичида Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали мурожаат қилиши керак.

Маҳаллий меҳнат органи ҳужжатларни кўриб чиқиб, шахсни иш қидираётган фуқаро сифатида рўйхатга олади ва бу ҳақда QR-кодли маълумотнома юборади.

Икки ойлик кафолатдан кейин учинчи ой ҳам қопланади

Амалдаги меҳнат қонунчилигида айрим асослар бўйича ишдан бўшатилган ходимнинг иш қидириш даврида ўртача иш ҳақини сақлаб қолиш кафолати мавжуд.

Одатда бу кафолат ишдан бўшатиш нафақаси ҳисобга олинган ҳолда кўпи билан икки ойга татбиқ этилади. Агар ходим белгиланган муддатда маҳаллий меҳнат органида иш қидираётган шахс сифатида рўйхатдан ўтса, учинчи ой учун ҳам аввалги иш жойидан ўртача ойлик иш ҳақини олиш ҳуқуқига эга бўлади.

Аризани кечиктирмаслик керак

Янги тартибда энг муҳим муддатлардан бири — 30 календарь кун.

Яъни меҳнат шартномаси бекор қилинган кундан кейин 30 кун ичида ЯИДХП орқали мурожаат қилиш лозим. Қарорда белгиланганидек, ушбу муддат ўтгандан кейин берилган мурожаат кўриб чиқилмайди.

Меҳнат органи аризани қабул қилгач, фуқарони иш қидираётган шахс сифатида рўйхатга олади. Унга мақбул иш топиш бўйича чоралар кўрилади.

Агар ходим учинчи ойгача ҳам иш топмаса, меҳнат органи берган маълумотнома асосида аввалги иш жойига мурожаат қилиб, учинчи ой учун ўртача иш ҳақини олиши мумкин. Қарорда бунинг учун ҳам алоҳида муддат белгиланган — маълумотнома олинганидан кейин 5 иш куни ичида аввалги иш жойига мурожаат қилиш керак.

Давлат хизмати учун ҳақ олинмайди

Мазкур хизматдан фойдаланиш учун фуқародан давлат божи ёки бошқа тўлов ундирилмайди.

Шу тариқа янги механизм ишдан бўшаган ва қисқа вақт ичида янги иш топа олмаган фуқароларни қўллаб-қувватлашга қаратилган. Бироқ бу имкониятдан фойдаланиш учун ходим қонунчиликда белгиланган асосларга мос келиши ва мурожаат қилиш муддатларига қатъий риоя қилиши зарур.

Ишдан бўшаганлар учун муҳим янгилик

Янги тартибнинг аҳамияти шундаки, ишдан бўшатилган ходим янги даромад манбасини излаётган даврда қўшимча молиявий ҳимояга эга бўлади.

Бироқ энг муҳим жиҳатни яна бир бор таъкидлаш керак: учинчи ой учун ўртача иш ҳақи автоматик тарзда берилмайди. Бунинг учун белгиланган асослар, 30 кунлик мурожаат муддати ва иш қидираётган шахс сифатида рўйхатдан ўтиш талаби бажарилиши шарт.

Янги тартиб эса ишдан бўшаган фуқаро учун энг оғир давр — эски иш жойидан айрилган, аммо ҳали янги иш топилмаган пайтда — қўшимча молиявий таянч яратади.