30 сентябрь куни Ўзбекистонда иш вақти бир соатга қисқаради

Ўзбекистонда ишловчилар учун 30 сентябрь куни муҳим енгиллик бор: 1 октябрь — Ўқитувчи ва мураббийлар куни муносабати билан байрам арафасида иш куни камида бир соатга қисқартирилади.

Бу қоида Меҳнат кодексининг 187-моддасида аниқ белгиланган. Унга кўра, ишланмайдиган байрам кунлари арафасида ҳар кунлик ишнинг (сменанинг) давомийлиги барча ходимлар учун камида бир соатга қисқартирилади.

30 сентябрда ходимлар нимани билиши керак?

Масалан, ходимнинг одатий иш вақти соат 09:00 дан 18:00 гача белгиланган бўлса, 30 сентябрь куни унинг иш куни камида бир соатга қисқартирилади.

Яъни иш берувчи иш кунининг давомийлигини қонун талабидан келиб чиқиб белгилаши керак.

Бу бир соат кейин ишлаб бериладиган вақт эмас. Кодексда байрам арафасида иш вақтининг қисқартирилиши алоҳида норма сифатида белгиланган.

Нега айнан 30 сентябрь?

Сабаби оддий: 1 октябрь — Ўқитувчи ва мураббийлар куни Ўзбекистонда ишланмайдиган байрам кунларидан бири ҳисобланади.

Меҳнат кодексининг 208-моддасида 1 октябрь ишланмайдиган байрам куни сифатида кўрсатилган.

Шунинг учун ундан олдинги — 30 сентябрь куни иш вақти камида бир соатга қисқартирилади.

Барча ходимларга тегишлими?

Меҳнат кодексидаги нормада «барча ходимлар учун» деган аниқ қоида мавжуд. Демак, гап фақат ўқитувчилар ёки таълим соҳасида ишлайдиган ходимлар ҳақида эмас.

Бироқ узлуксиз ишлайдиган ташкилотлар ва айрим турдаги ишлар учун алоҳида тартиб бор. Агар иш хусусияти туфайли байрамдан олдинги куни иш сменасини қисқартиришнинг имкони бўлмаса, ходимга қўшимча дам олиш вақти берилиши ёки унинг розилиги билан иш вақтидан ташқари иш учун белгиланган тартибда ҳақ тўланиши керак.

1 октябрда эса — расмий байрам куни

30 сентябрдаги қисқартирилган иш вақтидан кейин 1 октябрь — Ўқитувчи ва мураббийлар куни нишонланади.

Шу боис ходимлар учун қонунчиликда назарда тутилган тартибда байрам куни режалаштирилади.

Эътиборли жиҳат: 30 сентябрь куни иш вақтининг бир соатга қисқартирилиши иш берувчининг хоҳишига боғлиқ эмас — бу Меҳнат кодексида белгиланган ҳуқуқий норма.

Шундай қилиб, 30 сентябрь куни ишлайдиган ходимлар учун иш куни одатдагидан камида бир соат қисқа бўлади. Байрам арафасидаги ушбу қоида эса ходимларнинг дам олиш вақтидан самарали фойдаланишига қаратилган меҳнат кафолатларидан биридир.