Tesla ўлим билан боғлиқ ЙТ бўйича суд даъвосини ҳал қилди: ФСД тизими назорат остида

АҚШнинг Tesla компанияси 2023-йилда Аризона штатида содир бўлган ва инсон ўлимига сабаб бўлган йўл-транспорт ҳодисаси бўйича қўзғатилган суд даъвосини ўзаро келишув билан якунлади. Мазкур ҳодисада компаниянинг Фулл Сельф-Дривинг (ФСД) автопилот тизими фаоллаштирилган Tesla Model Y электромобили иштирок этган эди. Ушбу келишув тафсилотлари очиқланмаган бўлса-да, у компания учун ҳуқуқий хатарларни камайтириш йўлидаги муҳим қадам сифатида кўрилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Воқеа тафсилотларига кўра, 71 ёшли Жона Стори (Джона Сторй) бошқа бир тўқнашувдан сўнг ҳаракатни тартибга солиш учун ўз автомобилидан тушган вақтда уни Tesla уриб юборган. Ўша пайтда электромобил ҳайдовчига ёрдам бериш тизими (ФСД Супервисед) назоратида бўлган. Мазкур фожиа ортидан марhumanинг оиласи Tesla компаниясини технология хавфсизлигини етарли даражада таъминламаганликда айблаб судга берган эди.

Федерал текширувлар ва кўриниш даражаси муаммоси

Гарчи фуқаролик даъвоси ҳал этилган бўлса-да, АҚШ Миллий йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси (НҲТСА) Tesla тизимлари устидан кенг кўламли текширувларни давом эттирмоқда. Регуляторнинг эътибори айниқса қуёш нури, туман ёки чанг каби кўриниш чекланган шароитларда ФСД тизимининг ўзини тутишига қаратилган. Маълумотларга кўра, Аризона штатидаги ўша бахтсиз ҳодиса ҳам қуёш нури ҳайдовчининг кўзини қамаштирган вазиятда юз берган.

НҲТСА 2024-йилда бошланган ушбу суриштирувни 2026-йилнинг март ойида муҳандислик таҳлили босқичига ўтказди. Экспертлар тизимнинг йўлдаги кўриниш ёмонлашишини тўғри аниқлай олиши ва ҳайдовчини ўз вақтида огоҳлантириш қобилиятига шубҳа билан қарамоқда. Агар тизимда тизимли нуқсонлар аниқланса, Tesla дастурий таъминотни янгилашга ёки функцияларни қайта кўриб чиқишга мажбур бўлиши мумкин.

Бундан ташқари, 2025-йилнинг октябрь ойида регулятор яна бир текширувни йўлга қўйди. Бу сафар Tesla автомобилларининг светофорнинг қизил чироғига бўйсунмаслиги ва қарама-қарши йўналишга чиқиб кетиши билан боғлиқ шикоятлар ўрганилмоқда. Бу каби ҳолатлар ФСД тизимининг ҳали ҳам мукаммал эмаслигидан далолат беради.

Tesla ўзининг Фулл Сельф-Дривинг (Супервисед) тизимини тўлиқ автоном бошқарув эмас, балки ҳайдовчига ёрдамчи технология сифатида таснифлайди. Бу эса ҳайдовчидан ҳар доим рулни назорат қилишни ва вазиятга аралашишга тайёр туришни талаб қилади. Бироқ, кўплаб фойдаланувчилар тизим номига таяниб, унга ҳаддан ташқари ишонч билдириши хавфсизлик муаммоларини келтириб чиқармоқда.

Ўзбекистон бозорида ҳам Tesla электромобиллари сони ортиб бораётганини ҳисобга олсак, бундай глобал текширувлар маҳаллий ҳайдовчилар учун ҳам муҳим огоҳлантиришдир. Фулл Сельф-Дривинг функцияси мамлакатимиз йўлларидаги мураккаб инфратузилма ва тартибсиз ҳаракат шароитида қўшимча эҳтиёткорликни талаб қилади. Ҳозирча АҚШ ҳукумати ушбу технология бўйича якуний хулосасини эълон қилмаган.