Дакар раллисининг туғилишига сабаб бўлган 1970-йилги афсонавий пойга тарихи

Бугунги кунда дунёдаги энг нуфузли ва мураккаб автоспорт мусобақаси ҳисобланган Дакар раллиси ўз-ўзидан пайдо бўлмаган. Унинг илдизлари 1970-йилда ўтказилган, ўз даврининг энг жасоратли ва айни пайтда энг хавфли лойиҳаларидан бири бўлган Жаҳон чемпионати раллисига (Жаҳон чемпионати Раллй) бориб тақалади. Ушбу пойга футбол бўйича Мекцикада ўтган жаҳон биринчилигини нишонлаш мақсадида ташкил этилган эди. Бу ҳақда Autocar.co.uk хабар беради.

1966-йилда Англия терма жамоаси ўз уйида жаҳон чемпиони бўлганидан сўнг, орадан тўрт йил ўтиб навбатдаги турнир Мексикага кўчди. Британия автоспорт ассоциацияси (РАК) ушбу икки нуқтани — Лондон ва Мехико шаҳрини боғловчи мисли кўрилмаган автомобил пойгасини ўтказишга қарор қилди. Бу шунчаки мусобақа эмас, балки инсон ва техника имкониятларининг ҳақиқий синови эди.

Лондондан Мехикогача: 25 минг километрлик йўл

Пойга маршрути Европа ва Жанубий Американинг 25 дан ортиқ мамлакатидан ўтиб, умумий ҳисобда 25 750 километрни ташкил этган. Иштирокчилар Лондоннинг Уембли стадионидан старт олиб, Франция, Италия ва Испания орқали ўтиб, кейин кемаларда Жанубий Америкага йўл олишган. У ерда эса Бразилия, Аргентина ва Чили каби давлатларнинг тоғли ва чўл ҳудудлари орқали Мексикага етиб боришлари керак эди.

Ушбу марафон ўша даврнинг энг кучли автомобил ишлаб чиқарувчилари учун ўз маҳсулотларини реклама қилиш учун ажойиб имконият бўлди. Мусобақада Ford, Бритиш Лейланд ва Цитроэн каби брендлар ўз жамоалари билан қатнашди. Бироқ, йўл шароитлари шунчалик оғир эдики, кўплаб машиналар ҳатто маршрутнинг ярмига ҳам етиб бора олмади.

Дакар пойгасига туртки бўлган муваффақиятсизликлар

ixbt.com маълумотига кўра, мазкур ралли кўплаб техник носозликлар ва ташкилий қийинчиликлар билан ёдда қолган. Айнан шу мусобақадаги хатолар ва эришилган тажриба кейинчалик Терри Сабин каби пойгачиларни янги, янада мукаммалроқ марафонларни ташкил этишга ундади. Дунёнинг энг чекка нуқталарини автомобилда забт этиш ғояси айнан 1970-йилги ушбу "ақлдан озган" лойиҳа туфайли оммалашди.

Пойга якунида Ford Escort автомобилида қатнашган Ханну Миккола ғолибликни қўлга киритди. Унинг ғалабаси Ford брендининг ралли оламидаги нуфузини кескин ошириб юборди. Бугунги кунда Ўзбекистон ёлларида ҳам Ford каби брендларнинг чидамлилиги юқори баҳоланиши бежиз эмас, чунки бу брендлар ўз тарихини мана шундай шафқатсиз синовларда тоблаган.

Хулоса қилиб айтганда, 1970-йилги Жаҳон чемпионати раллиси замонавий чидамлилик пойгаларининг тамал тошини қўйган. Агар ўша пайтда футбол байрами муносабати билан ушбу жасоратли қадам ташланмаганида, эҳтимол, биз бугунги кунда Дакар ёки Ипак йўли каби йирик автомарафонларни кўрмаган бўлар эдик.