Ормуз бўғозидаги ҳужумлардан сўнг АҚШ ва Эрон ўртасида вазият кескинлашди

АҚШ Ормуз бўғози яқинида учта танкер снарядлар билан шикастланганидан кейин Эрон ҳудудидаги объектларга янги зарбалар берди. Шу билан бирга, Вашингтон Теҳронга халқаро бозорларда нефт сотиш имконини берган рухсатни ҳам бекор қилди, деб хабар беради Anhor.uz.

АҚШ Марказий қўмондонлиги маълумотига кўра, зарбалар 80 дан ортиқ нишонга қаратилган. Америка томони улар орасида Эрон Ислом инқилоби соқчилари корпусига тегишли 60 дан зиёд кичик кема бўлганини билдирган.

Вашингтон операция тижорат кемаларига ҳужум қилиш имкониятларини камайтириш учун ўтказилганини айтмоқда. АҚШ қўмондонлиги Эрон ҳаракатларини ўт очишни тўхтатиш режимига зид ва эркин кема қатновига таҳдид деб баҳолаган.

Эрон ҳарбий қўмондонлиги эса АҚШ зарбаларини қоралаб, уларни агрессия ҳаракати деб атади. Теҳрон жавоб чораларини кўриш ҳуқуқини сақлаб қолишини ва Ормуз бўғозидаги кема қатновини бошқаришга АҚШ аралашувига йўл қўймаслигини билдирди.

Эрон манбалари Харк ва Қешм оролларида, шунингдек, жанубдаги Siriк ва Бендер-Аббос порт шаҳарларида портлашлар бўлганини хабар қилган. Тинч аҳоли орасида ҳалок бўлганлар ҳақида маълумот берилмаган.

Siriкда тижорат пирсига снаряд тушиши оқибатида бир неча киши парчалардан жароҳат олгани айтилмоқда. Балиқчилик пирслари шикастлангани ва бир нечта балиқ овлаш кемасида ёнғин чиққанини билдирувчи хабарлар ҳам бор.

Америка расмийларидан бирига кўра, зарбалар Эрон ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари, соҳил кузатув ускуналари, «ер–ҳаво» ракеталари, кемаларга қарши қанотли ракеталар ва дронларни учириш майдончаларига қаратилган.

Бу воқеа ўтган ой АҚШ ва Эрон ўртасида имзоланган ўт очишни тўхтатиш келишуви учун яна бир синов бўлди. Сешанба куни Вашингтон Эронга нефт ва нефт маҳсулотларини халқаро бозорларда сотишга имкон берган асосий енгилликлардан бирини бекор қилди.

Аввалроқ АҚШ Молия вазирлиги Эрон нефти, нефт-кимё ва нефт маҳсулотларини 21 августгача сотиш бўйича умумий лицензия берган эди. Лицензия бекор қилингач, Эронга тегишли операцияларни якунлаш учун 17 июльгача муҳлат берилган.

Чекловлар тикланиши ҳақидаги хабарлардан кейин нефт нархи 3 фоиздан ортиққа ошган.

Қатар Эронни кемаларга, жумладан, суюлтирилган табиий газ ташувчи йирик Ал Рекайят танкерига ҳужум қилганликда айблади. Доҳанинг маълум қилишича, кемага дрон зарба берган ва мотор бўлимида ёнғин чиққан. Экипаж хавфсиз жойга эвакуация қилинган.

Шунингдек, Оман соҳиллари яқинида Саудия Арабистони байроғи остидаги танкер, эҳтимол Ведян супертанкери шикастлангани ҳақида ҳам хабар берилди. Зарар сабаби дарҳол очиқланмаган.

Қатар Ташқи ишлар вазирлиги Эрон элчиси ўринбосарини чақиртириб, унга норозилик нотасини топширган. Эрон ТИВ эса айбловларни тушунарсиз деб атаб, Теҳрон ўз мажбуриятларини бажараётганини билдирган.

Ўт очишни тўхтатиш келишуви доимий битим бўйича музокаралар учун 60 кунлик имконият яратиши керак эди. Аммо Қатарда ўтган билвосита музокаралар ҳозирча натижа бермаган.

АҚШ президенти Доналд Трамп аввалроқ Эрон билан келишувга эришилмаса, Вашингтон зарбаларни қайта бошлашга тайёрлигини айтган. Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи эса таҳдидлар давом этса, якуний келишув бўйича музокаралар бошланмаслигини билдирган.