500 йилгача яшайдиган ноёб акула Ирландия соҳилидан топилди

Ирландия соҳилида сайр қилиб юрган фуқароларни ҳайратга солган ноёб топилма қайд этилди. Мамлакат соҳилидан дунёдаги энг узоқ умр кўрадиган жонзотлардан бири саналувчи қадимий Гренландия акуласининг жасади топилди. Мутахассисларнинг таъкидлашича, ушбу йирик денгиз йиртқичи 500 йилгача яшаш қобилиятига эга бўлиб, бу турнинг Ирландия соҳилига чиқиб қолиши мамлакат тарихида илк бор кузатилди.

Маълум қилинишича, Ҳаммад Чаудри ва Жеймс Уинтерс О'Доннелл Финнисклин (Слайго графлиги) соҳили бўйлаб сайр қилиб юрган вақтларида даҳшатли кўринишдаги улкан денгиз жониворининг жасадига дуч келишган. Jam Press маълумотига кўра, дастлаб улар буни оддий улкан акула деб ўйлашган. Кейинчалик топилма ҳақида Irish Whale & Dolphin Group ташкилотига хабар берилган.

Мутахассислар ўрганишларидан сўнг жасад ҳақиқатан ҳам Гренландия акуласига тегишли эканини тасдиқлади. Улар бу ҳолатни «жуда ноёб ва илмий жиҳатдан ўта қизиқ соҳилга чиқиб қолиш ҳодисаси» деб баҳолади. Кейинчалик намуна янада чуқурроқ таҳлил ўтказиш учун Табиий тарих музейига олиб кетилди.

Олимларнинг фикрича, ушбу акула тахминан 150 ёшда бўлган. Мутахассислар унинг яхши ривожланган жинсий белгиларига қараб, жонивор соҳилга чиқиб қолишидан аввал деярли вояга етган бўлганини тахмин қилмоқда. Бироқ бу ёш ҳам мазкур тур учун нисбатан «ёш» ҳисобланади. Чунки Гренландия акулалари бир неча аср давомида яшай олади.

Irish Whale & Dolphin Group вакили шундай деди:

«Гренландия акуласи дунёдаги энг узоқ умр кўрадиган умуртқали жонзот ҳисобланади. Унинг ҳаёт давомийлиги бир неча асрни ташкил этади. Илмий жиҳатдан қайд этилган энг қари намуна ярим минг йилдан ҳам ортиқ яшаган».

Гренландия акуласи дунёдаги энг йирик акулалардан бири саналади. Унинг узунлиги 20 футдан (6 метрдан) ортиқ бўлиши мумкин. Бу эса деярли йирик юк автомобили узунлигига тенг ҳисобланади.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, гарчи бу ҳолат ачинарли бўлса-да, соҳилга чиқиб қолган намуна олимларга ушбу сирли денгиз мавжудоти ҳақида янада кўпроқ маълумот тўплаш имконини беради. Чунки Гренландия акулалари одатда Арктика ва Шимолий Атлантика океанининг муздек сувларида, 7000 фут (қарийб 2100 метр) чуқурликда ҳаёт кечиради. Шу боис уларни табиий муҳитда кузатиш жуда қийин.

Бу тур оғир ва бақувват тана тузилиши, қисқа юмалоқ боши ҳамда кичик кўзлари билан ажралиб туради. Florida Museum маълумотига кўра, Гренландия акуласи турли балиқлар, жумладан, голецлар, бўрибалиқлар, кичик акулалар, баъзан эса тюленлар ва денгиз чўчқаларини овлайди.

Шунга қарамай, мутахассислар ушбу акула инсонлар учун хавф туғдирмаслигини таъкидламоқда. Бунга асосий сабаб — унинг яшаш муҳити инсонлар суза олмайдиган даражада совуқ сувларда жойлашганидир.

Шунингдек, мутахассислар Гренландия акуласининг гўшти янги ҳолатида заҳарли бўлишини, аммо махсус усулда ер остида ферментация қилиниб, кейин қуритилгандан сўнг истеъмол қилиш мумкинлигини ҳам қайд этмоқда.

Ноёб топилма олимлар учун яна бир муҳим илмий манбага айланиши кутилмоқда. Ушбу ҳолат дунёда энг узоқ умр кўрадиган умуртқали жонзотлардан бири бўлган Гренландия акуласининг ҳаёт тарзи ва биологиясини янада чуқурроқ ўрганишга хизмат қилиши мумкин.