МРБ раҳбари Жон Рэтклифф нега яширинча Кремлга борди? (Асосий версиялар)

25 август куни АҚШ Марказий разведка бошқармаси (МРБ) директори Жон Рэтклифф расман эълон қилинмаган махфий ташриф билан Москвага келди. АҚШ Ҳарбий-ҳаво кучларига қарашли Boeing C-17 оғир ҳарбий-транспорт самолёти эрталаб Рига орқали учиб келиб, «Внуково» аэропортига қўнди ва шу куни соат 19:00 атрофида ортга қайтиб кетди.

Бу воқеа МРБ раҳбарларининг 2021 йил кузидан буён Москвага илк сафари бўлди (ўшанда Уильям Бёрнс Украина атрофидаги кескинлик фонида келганди). Шунингдек, ушбу сафар АҚШ маъмурияти расмий вакилининг 2026 йил январидан бери Россияга амалга оширган биринчи ташрифи сифатида тарихга кирди.

Путиннинг бекор қилинган режаси ва Кремлнинг «жимлиги»

Ташриф тафсилотлари ниҳоятда сир сақланмоқда:

• Кремлнинг расмий позицияси: Кремль матбуот хизмати «Внуково»даги Америка самолёти ҳақида гўёки хабардор эмаслигини ва АҚШ маъмурияти билан ҳеч қандай учрашувлар режалаштирилмаганини билдирди;

• Путин жадвалидаги ўзгариш: Кремль мухбири Александр Юнашев маълум қилишича, Рэтклиффнинг келиши сабабли Россия президенти Владимир Путин ўз иш жадвалини зудлик билан ўзгартирган ва 25 августга мўлжалланган йирик тадбирни қолдирган;

• Axios маълумоти: Нашрнинг таъкидлашича, бош разведкачи айнан ёпиқ эшиклар ортидаги музокаралар учун Москвага келган.

МРБ директори нима мақсадда келди? Асосий тахминлар

Халқаро матбуот ва таҳлилчилар ташрифнинг 4 та асосий сабабини илгари сурмоқда:

• 1. Америкалик маҳбус Чарльз Зиммерманнинг озод этилиши: Журналист Ксения Собчакнинг ёзишича, ташриф Россияда қамалган АҚШ фуқароси Зиммерманни озод қилиш билан боғлиқ. Агар бу тасдиқланса, у яқинда алмашинувсиз озод қилинган Роберт Гилмандан сўнг бир ой ичида ватанига қайтарилган иккинчи америкалик бўлади ва тинчлик мулоқотига йўл очади;

• 2. Махфий тайёрланган «йирик операция»: Кирилл Будановга яқин бўлган манбаларга кўра, музокараларда натижаси кейинги жараёнларга жиддий таъсир кўрсатадиган ва қатъий махфийликда тайёрланган алоҳида операция муҳокама қилинган;

• 3. НАТО ва сафарбарлик бўйича тўғридан-тўғри огоҳлантириш: «The Wall Street Journal» нашри ҳамда эксперт Майкл Вайс фикрича, АҚШ разведкаси Россиянинг янги сафарбарликка ҳозирлик кўраётгани ҳамда Болтиқбўйи, Польша ва Скандинавия йўналишида диверсиялар ва дронлар орқали «НАТО қатъиятини синовдан ўтказиш» режаси ҳақида маълумот олган. Рэтклифф Путинни эҳтимолий эскалация оқибатларидан шахсан огоҳлантириш учун келган;

• 4. Эрон омили: Вашингтон Теҳронга қарши янги босим кампаниясини эълон қилган бир пайтда, АҚШ ва Эрон ўртасидаги кескинликда Россиянинг иттифоқчилик позицияси муҳокама қилинган бўлиши мумкин.

АҚШнинг Украинага илтимоси ва биржадаги «сакраш»

МРБ раҳбарининг Москвага келиши ҳарбий ва иқтисодий жараёнларга ҳам дарҳол таъсир кўрсатди:

• Зарбаларни тўхтатиб туриш сўрови: «Axios» ва «Financial Times» маълумотларига кўра, Вашингтон Киевни Москвага юқори мартабали делегация бораётганидан огоҳлантирган ҳамда 26 августгача Москва, Санкт-Петербург ва Россиянинг шимолий ҳудудларига дрон ва ракета зарбалари бермасликни сўраган;

• Мосбиржа реакцияси: Рэтклиффнинг ташрифи ҳақидаги хабарлар тарқалиши билан Мосбиржа индекси кескин 3 фоиздан ортиққа ўсиб, 2141,46 пунктгача кўтарилди. Самолёт «Внуково»дан учиб кетгач эса кўрсаткичлар яна пасайди.

Жон Рэтклиффнинг бир неча соатлик ушбу парвози катта сиёсий парда ортида глобал хавфсизлик бўйича муҳим келишувлар ёки қатъий огоҳлантиришлар алмашилганини кўрсатмоқда.