Денгиз тубидан 83 йиллик сирли немис қайиғи топилди

Грециялик техник ғаввослар Ион денгизида Иккинчи жаҳон уруши даврига оид ноёб немис тезюрар қайиғини топди. Кема 300 футдан ортиқ чуқурликда, деярли тик ҳолатда ётибди.

AegeanTec мутахассислари узунлиги 41 фут бўлган кемани Nazi Германиясининг Kriegsmarine ҳарбий-денгиз кучларида хизмат қилган LS6 — Leichtes Schnellboot қайиғи сифатида аниқлади. Мутахассислар уни бу турдаги сақланиб қолган ягона маълум кема бўлиши мумкин, деб ҳисобламоқда.

Қайиқ Лефкада ороли ва материк оралиғида, Превеза яқинидаги Ион денгизида жойлашган. Топилма ҳақида AegeanTec денгиз тарихи тадқиқотчиси Giorgos Karelas жорий ой бошида маълум қилди.

Кемани излаш ишлари 2013 йилда бошланган. Немис денгиз тарихи тадқиқотчиси Peter Schenk архив маълумотлари орқали Ион денгизида йўқолган кичик Kriegsmarine кемаси ҳақида маълумот берган. Кейин Lefkada ҳудудидаги кема изловчиси Dimitris Giannoulatos 315 фут чуқурликда сонар орқали номаълум объектни аниқлаган.

Шундан сўнг AegeanTec ғаввослари Marinos Giourgas ва Vasilis Spyropoulos чуқурликка тушиб, кемани текширган. Улар денгиз тубида деярли тик турган, алюминий корпуси ва устки қисми эса 80 йилдан ортиқ вақт сув остида қолганига қарамай, яхши сақланган кемани топган.

Мутахассислар LS6 эканини унинг ўлчамлари, алюминийдан ясалгани, кема орқа қисми ҳамда иккита Junkers Jumo 205 дизель двигатели орқали тасдиқлаган. Уни тортиш учун ишлатилган троснинг бир қисми ҳам кеманинг бурнига уланган ҳолда қолган.

LS6 Dornier компанияси томонидан қурилиб, 1941 йилда хизматга қабул қилинган. Дастлаб торпеда операциялари учун мўлжалланган қайиқ кейинчалик сувости кемаларига қарши курашиш учун қайта жиҳозланган ва чуқурлик бомбаларини ташлаш ускуналари билан таъминланган.

Тарихий маълумотларга кўра, 1943 йил 24 сентябрда қайиқ Игуменицадан Корфуга қараб ҳаракатланаётганида ҳужумга учраган. Энг эҳтимолий версияга кўра, унга олтита Италиянинг Reggiane Re.2002 қирувчи-бомбардимон самолёти ҳужум қилган.

Кема яқинидаги портлашлар унинг енгил алюминий корпусига жиддий зарар етказган ва ҳаракатланиш имкониятини чеклаган. Германия ҳарбийлари шикастланган LS6 ни таъмирлаш учун Пирейга тортиб боришга уринган.

Бироқ беш кун ўтиб, 29 сентябрда тортиш жараёнида зарарланган корпус босимга дош беролмай, ёрилиб кетган. Сув кеманинг ичига кириши натижасида LS6 Превеза соҳилидаги Митикас яқинида чўкиб кетган.

Экспертлар кеманинг ҳаводаги ҳужум натижасида бутунлай вайрон бўлмай, айнан тортиб кетилаётганда чўккани унинг яхши сақланишига ёрдам берганини таъкидламоқда. Алюминий конструкцияси ҳам LS6 нинг ўнлаб йиллар давомида нисбатан яхши ҳолатда қолишида муҳим омил бўлган.

Греция қонунчилигига кўра, 50 йилдан ортиқ вақт олдин чўккан кема ва самолёт қолдиқлари муҳофаза қилинадиган тарихий ёдгорликлар ҳисобланади. Шу сабабли LS6 нинг аниқ жойлашуви оммага ошкор қилинмаган.