«Овоз бермасангиз, дўзахга тушасиз!»: Трамп ўз тарафдорларига шов-шувли талаб қўйди

АҚШ сиёсий саҳнасида сайловолди кураши ўзининг энг қизғин ва баҳсли палласига кирган бир пайтда, мамлакат раҳбари Дональд Трамп навбатдаги портловчи ва ҳайратланарли баёноти билан дунё медиасини ларзага солди. Техас штатининг Даллас шаҳрида бўлиб ўтган Республикачилар партиясининг йирик конвенциясида нутқ сўзлаган Трамп ўз сайловчиларини овоз беришга чақирар экан, ҳеч ким кутмаган кескин метафора ва диний ибораларни ишга солди. Оқ уй раҳбари фуқароларни фаолликка ундар экан, агар улар сайлов куни бепарволик қилиб сайлов участкаларига чиқмаса, уларни тўғридан-тўғри «дўзах» кутаётганини очиқ-ойдин таъкидлади. Трампнинг ушбу шов-шувли баёноти залдаги минглаб консерватив қарашдаги тарафдорларнинг жўшқин олқишларига сабаб бўлган бўлса, сиёсий таҳлилчилар ва рақиб лагерь ўртасида улкан резонанс келтириб чиқарди. Хўш, Трамп трибунадан айнан нималарни сўзлади, бундай қўрқитув риторикаси ортида қандай сиёсий стратегия ётибди ва нега республикачилар учун ҳар бир овоз ҳал қилувчи аҳамият касб этмоқда?

«Мен буни истамайман, шунинг учун овоз беринг!»: Далласдаги нутқ тафсилотлари

Республикачилар партиясининг Техасдаги йиғилишида Трамп одатдагидек ўзига хос ҳиссиётларга бой ва тўғридан-тўғри услубда сайловчиларга юзланди:

• «Овоз бермасангиз, нима бўлишини биласизми?»: Минбардан туриб залга мурожаат қилган сиёсатчи сайловга бормасликнинг оқибатларини кутилмаган тарзда тасвирлади;

• «Дўзахга тушасиз» огоҳлантириши: «Агар овоз бермасангиз, нима бўлишини биласизми? Дўзахга тушасиз», дея баёнот берди Трамп кўп минг сонли фаолларга қарата;

• Шахсий илтимос ва кампания манфаати: Бундай тақдирни хоҳламаслигини таъкидлаган сиёсатчи сўзини давом эттириб: «Мен бунинг содир бўлишини истамайман, шунинг учун, илтимос, бориб бизга овоз беринг», дея ўз тарафдорларини бирдамликка чақирди;

• Электоратнинг портловчи реакцияси: Ушбу кескин чақириқ Далласдаги конвенция иштирокчилари томонидан кучли олқишлар, шиорлар ва ҳайқириқлар билан қарши олинди.

Диний омил ва сиёсий сафарбарлик: Трамп нега бундай йўл тутди?

Сиёсий экспертларнинг фикрича, Трампнинг бундай ноодатий ибораларни қўллаши бежиз эмас:

• Консерватив ва диндор электоратга таъсир: Техас ва умуман «Библия камари» (Bible Belt) ҳудудларидаги республикачиларнинг муҳим қисми диндор ва христиан қадриятларига содиқ қатлам ҳисобланади;

• Ҳар бир овознинг қиммати: Сайловдаги рақобат кучайган сари сайловчиларнинг участкаларга келиши (voter turnout) ғалабани белгиловчи бош омилга айланади — шу сабабли сиёсатчи ўз базасини максимал даражада уйғотишга ҳаракат қилмоқда;

• Хавфни гиперболалаштириш: Трамп мухолиф кучлар ҳокимиятда қолиши ёки кучайиши мамлакат учун ҳақиқий фалокат бўлишини мажозий равишда «дўзах» тушунчаси орқали одамлар онгига сингдирмоқда.

Оқ уй учун курашда чегаралар бузилмоқда

АҚШдаги замонавий сиёсий кампаниялар илгари кузатилмаган кескинлик ва кутилмаган риторикалар билан бойиб бормоқда. Трампнинг сиёсий рақобатчилари уни бундай баёнотлари учун диндан ва қўрқувдан сиёсий қурол сифатида фойдаланишда айблаши мумкин. Бироқ унинг тарафдорлари учун бу шунчаки ўткир ибора эмас, балки мамлакат келажаги учун курашда жиддий огоҳлантириш сифатида қабул қилинмоқда.

Сайлов куни яқинлашган сайин номзодлар ўртасидаги баҳслар бундан-да кескин тус олиши ва ҳар бир чиқиш глобал кун тартибини белгилаб бериши шубҳасиз.

Сизнингча, Дональд Трампнинг «овоз бермасангиз, дўзахга тушасиз» каби ҳайратланарли ва кескин чақириқлари сайловчиларни тўплашда қанчалик самарали бўлади? Бундай диний-сиёсий риторика АҚШ жамиятидаги ажралишни янада чуқурлаштирмайдими? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва дунё сиёсатидаги ушбу қайноқ хабар таҳлилини барча таҳлил ихлосмандларига улашинг!