Эрон президенти Масъуд Пезешкиёндан халқаро иккиюзламачиликка кескин зарба (видео)

Яқин Шарқ минтақасидаги ҳарбий қарама-қаршилик ва ядровий кескинлик янги дипломатик портлаш нуқтасига етди. Эрон Ислом Республикаси Президенти Масъуд Пезешкиён халқаро ҳамжамият ва глобал хавфсизлик ташкилотларига очиқдан-очиқ мурожаат қилиб, жаҳон сиёсатидаги улкан иккиюзламачилик ҳамда икки томонлама стандартларни кескин фош этди. Эрон раҳбари бутун минтақани уруш оловига тортаётган ядровий қурол ва оммавий қирғин воситалари аслида Исроилнинг қўлида эканини қатъий таъкидлади: «Атом ва ядро бомбалари Исроил режимида мавжуд, лекин негадир халқаро инспекторлардан тинмай Эронга келиш талаб қилинмоқда! Исроил Ғазо секторида 70 мингдан зиёд айбсиз инсонни ваҳшийларча ўлдирди, бироқ Эрон музокаралар столи ортида тинчлик йўлини излаб ўтирган бир пайтда ҳужумларга учради».

Пезешкиён Исроилнинг Ядро қуролини тарқатмаслик тўғрисидаги шартномага (NPT) аъзо эмаслигини, ўз тарихи давомида ҳеч қачон МАГАТЭ текширувларига йўл қўймаганини, шунга қарамай уларга Яқин Шарқдаги исталган пойтахтни бемалол бомбардимон қилиши учун тўлиқ имконият яратиб берилаётганини жазава билан танқид қилди. Ушбу баёнот Ғазодаги инқироз, Теҳрон ва Тель-Авив ўртасидаги тўғридан-тўғри зарбалар хавфи ҳамда ядровий текширувларнинг адолатсиз тақсимоти масаласини яна жаҳон кун тартибининг энг юқори поғонасига чиқарди.

Хўш, Пезешкиённинг ушбу дадил айблови ортида қандай далиллар ётибди, Исроилнинг ядровий арсенали нима сабабдан халқаро инспекциялардан яшириб келинмоқда ва Яқин Шарқдаги ядровий қарама-қаршилик қандай хавфли нуқтага қараб кетмоқда?

«Исроилнинг ядро бомбаси, 70 минг қурбон ва МАГАТЭ текширувлари»: Баёнотнинг 5 та асосий нуқтаси

Масъуд Пезешкиённинг чиқишидан энг муҳим факт ва таҳлилий тезислар:

• Ядро қуроли марказига аниқ ишора: Пезешкиён минтақада ҳақиқий оммавий қирғин қуроли ва ядро бомбаси Исроил қўлида эканини очиқ таъкидлади;

• Адолатсиз текширувлар парадокси: Атом бомбасига эга бўлган давлат четда қолиб, барча текширув ва босимлар тинч атомни даъво қилаётган Эронга қаратилгани қораланди;

• Ғазодаги 70 мингдан ортиқ қурбон: Исроилнинг ҳарбий ҳаракатлари оқибатида 70 мингдан зиёд бегуноҳ тинч аҳоли ҳалок бўлгани расман тилга олинди;

• Музокара столидаги зарбалар: Эрон дипломатик мулоқот олиб бораётган бир пайтда бомбардимонларга нишон бўлаётгани иккиюзламачилик сифатида баҳоланди;

• NPT шартномасидан ташқаридаги иммунитет: Исроил ядровий қуролларни тарқатмаслик шартномасини тан олмасдан ва инспекторларни киритмасдан исталган ҳудудни бомбалаш эркинлигига эга бўлиб қолаётгани қаттиқ танқид қилинди.

Яқин Шарқдаги ядровий қарама-қаршилик: Эрон ва Исроил мақоми таққоси

Халқаро ҳуқуқ, ядровий инспекциялар ва томонларнинг ҳақиқий ҳолати таҳлили:

Геосиёсий ва хавфсизлик экспертизаси: Нега Пезешкиённинг баёноти глобал адолатсизлик кўзгусидир?

Халқаро хавфсизлик бўйича таҳлилчилар ва шарқшуносларнинг хулосалари:

• «Икки томонлама стандартлар»нинг фош бўлиши: Жаҳон ҳамжамияти ўнлаб йиллардан бери Эронни уранни бойитишда ва эҳтимолий ядро қуроли яратишда айблаб, мислсиз санкциялар остида ушлаб келмоқда; бироқ Димона ядровий марказига эга бўлган ва ҳақиқий атом бомбаси мавжудлиги сир бўлмаган Исроилнинг ҳеч қандай халқаро назоратга бўйсунмаслиги БМТ ва МАГАТЭ тизимидаги чуқур инқирозни кўрсатади;

• «70 минг қурбон» фонидаги масъулият: Ғазо секторидаги гуманитар фожиа ва ўн минглаб аёллар ҳамда болаларнинг ўлими Исроилнинг минтақада ҳеч қандай жазосизлик ҳисси билан ҳаракатланаётганини кўрсатмоқда; Пезешкиённинг бу рақамларни ядровий сиёсат билан боғлаши Ғарб сиёсатчиларини мураккаб ахлоқий бурчакка тақайди;

• «Исталган пойтахтни нишонга олиш» хавфи: Тель-Авивнинг Дамашқ, Байрут ва Теҳрондаги объектларга қарши чекловсиз авиазарбалар бериши Яқин Шарқдаги суверен давлатлар чегараларини буткул йўққа чиқармоқда; Эрон бу ҳаракатларнинг ортида Исроилнинг ўз ядровий кафолатига таяниши ётибди деб ҳисоблайди;

• Музокаралар истиқболи ва Теҳрон позицияси: Пезешкиённинг «биз музокаралар столида эдик» дейиши Эроннинг дипломатик ечимга тайёрлигини, бироқ бир томонлама таҳдидлар ва ҳужумлар остида бундай мулоқот ўз маъносини йўқотишини билдиради.

Масъуд Пезешкиённинг баёноти Яқин Шарқда ҳақиқий барқарорликка эришиш учун аввало ядровий қуролга эга бўлган барча давлатлар, шу жумладан Исроил ҳам халқаро назоратга бўйсуниши шартлигини энг юқори минбарларда қатъий кўтариб чиқди.

Сизнингча, Исроилнинг ядровий қуролга эга бўла туриб МАГАТЭ текширувларидан буткул четда қолиши ва барча босимларнинг фақат Эронга қаратилиши адолатданми? Халқаро ҳамжамият минтақадаги урушни тўхтатиш учун ядровий назоратда икки томонлама стандартлардан воз кеча оладими? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва Яқин Шарқнинг оғриқли геосиёсий ҳақиқати ёритилган ушбу эксклюзив таҳлилни барча сиёсат ихлосмандлари билан баҳам кўринг!