Европани оғир қиш кутмоқда: Энергия нархлари ва 13 йиллик антирекорд ҳақида огоҳлантирув

Европа Иттифоқи минтақаси яқинлашиб келаётган қиш мавсумида энергетика бозорида жиддий синов ва инқирозли босимга дуч келади. Европа комиссиясининг расмий вакили Анна-Кайса Итконен Брюсселда журналистлар олдида чиқиш қилиб, Европада кутилаётган иқтисодий қийинчиликларнинг ҳақиқий кўламини очиқ маълум қилди.

Мутасаддининг таъкидлашича, қитъа бўйлаб ёқилғи ва электр энергияси нархларининг ҳаддан ташқари баландлиги аҳоли хонадонлари ҳамда саноат тармоқлари учун катта юкка айланиши муқаррар бўлиб бормоқда.

«Нархлар нуқтаи назаридан ўта оғир қиш бўлади»

Еврокомиссия расмийси куз-қиш мавсумидаги асосий хатарлар ва чақириқларни қуйидагича баҳолади:

• Икки томонлама босим: Европалик истеъмолчилар ва ишлаб чиқариш сектори бир вақтнинг ўзида ҳам совуқ ҳарорат, ҳам табиий газ ва электр энергиясининг қимматлиги туфайли кучли молиявий босимга дучор бўлади;

• Мувофиқлаштириш зарурати: Брюссель вазият юқори хатарлар остида эканини тан олиб, иттифоққа аъзо барча давлатлардан иситиш мавсумидан беталафот ўтиш учун ўзаро максимал даражада ҳамжиҳатлик ва тайёргарликни талаб қилди.

Стратегик захиралар ишга солинди: 100 миллион баррель ёқилғи

Бозордаги нарх портлашларини юмшатиш ва харид қобилиятини ҳимоя қилиш мақсадида фавқулодда молиявий қарорлар қабул қилинди:

• ЕИ ва G7 келишуви: Иттифоқ раҳбарияти «Катта еттилик» давлатлари билан биргаликда стратегик резервлардан бозорга 50 миллион баррель хом нефть ва 50 миллион баррель дизель ёнилғисини чиқариш бўйича ташаббусни тўлиқ маъқуллади;

• Мақсад — барқарорлик: Ушбу қадам европалик фуқаролар ва тадбиркорлик субъектлари учун ёқилғи нархларини маълум маънода мувозанатлаштиришга қаратилган.

13 йиллик антирекорд: Газ омборлари атиги 63 фоиз тўлган

Мутахассисларнинг энг катта хавотири Европанинг ер ости газ омборларидаги ҳолат билан боғлиқ бўлиб қолмоқда:

• Тарихий паст кўрсаткич: Октябрь ойи ҳолатига кўра, Европа Иттифоқи бўйича ер ости газ сақлаш омборлари атиги 63 фоизга тўлдирилган бўлиб, бу сўнгги 13 йил ичидаги энг минимал кўрсаткич ҳисобланади;

• Таъминот танқислиги: Россия табиий газидан воз кечган Европа ҳудудида суюлтирилган газ (СПГ) ва муқобил таъминот йўлаклари мавсумий эҳтиёжларни тўлиқ ва арзон нархларда қоплашда қийинчиликларга учрамоқда.

Агар қиш фасли кутилганидан совуқроқ келса, чекланган газ ҳажми ва кўтарилиб бораётган тарифлар нафақат коммунал соҳага, балки Европанинг глобал иқтисодий рақобатбардошлигига ҳам жиддий зарба бериши мумкин.