Ҳар бир ота-она учун боласи қаердан қайси хусусиятларни олишини билиш қизиқарли саволдир. Айниқса, ўғил фарзанднинг соч ранги ва тузилиши масаласи кўп оилаларда муҳокама мавзусига айланади. Генетика соҳасидаги тадқиқотлар шуни кўрсатадики, бу хусусиятлар нафақат онадан, балки отадан ҳам мерос сифатида келади ва натижада болада турли комбинациялар пайдо бўлади.
Соч ранги ва тузилиши бир қатор генлар билан белгиланади. Қора ёки жигарранг сочлар одатда доминант хусусиятга эга, яъни улар кўпроқ ота-онанинг генетик комбинациясида устун келади. Шу билан бирга, сариқ ва қизил сочлар эса одатда рецессив генларга боғлиқ бўлади, ва улар фақат иккала ота-онадан ҳам ушбу генлар келганда намоён бўлади. Шунинг учун ўғиллар кўпинча онасининг рангини ёки тузилишини олиши мумкин, чунки айрим генлар Х-хромосомага боғланган бўлиб, улар фақат она орқали ўғилга ўтади.
Сочнинг тузилиши ҳам шунга ўхшаш мураккаб механизмга эга. Масалан, жингалак ёки тўғри сочларни белгиловчи генлар комбинацияси мураккаб бўлиб, натижада фарзанднинг сочи ота ва онанинг хусусиятларини аралаштириб олади. Шу боис, ўғил фарзанднинг сочи отасига ёки онасига жуда ўхшаш бўлиши ёки умуман бошқа кўринишда бўлиши табиий ҳолатдир.
Илмий тадқиқотлар шуни кўрсатадики, соч ранги ва тузилиши бўйича 60% генетик омиллар ота-онадан келади, қолган қисми эса тасодифий ген комбинацияси ва атроф-муҳит таъсирига боғлиқ. Шу боис, фарзандингизнинг сочи нафақат ота ёки она, балки иккала ота-онанинг меросий генларининг ноёб уйғунлашуви натижаси ҳисобланади.
Шундай экан, фарзандингизнинг сочи кимга кўпроқ ўхшаш бўлиши сиз учун кутилмаган, лекин мутлақо табиий ҳодисадир. Бу мураккаб ва ажойиб генетика дунёсининг бир қисми бўлиб, ҳар бир болага ўзига хос гўзаллик беради.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
