Бутун ҳаётингиз фильм бўлиб намойиш этилса, уни оилавий даврада кўра олармидингиз?

Бир тасаввур қилиб кўринг: эртага сизнинг бутун ҳаётингиздан фильм тайёрланади. Унда болалигингиз ҳам, ёшлигингиз ҳам, ҳеч ким билмайдиган қарорларингиз ҳам бор. Кимнидир хафа қилган сўзларингиз, ҳеч ким кўрмаган яхшиликларингиз, яширган қўрқувларингиз ва ўзингиз ҳам унутиб юборган воқеаларингиз — барчаси экранда бирма-бир намоён бўлади.

Энг муҳими эса — бу фильмни сиз ёлғиз кўрмайсиз.

Ёнингизда оила аъзоларингиз ўтирибди.

Шунда савол туғилади: бутун ҳаётингизни улар билан бирга бемалол томоша қила олармидингиз?

Бу савол оддий қизиқиш эмас. У инсонни ўз ҳаёти, қарорлари ва яшаш тарзи ҳақида жиддий ўйлашга ундайди.

Биз одамларга кўрсатадиган ҳаётимиз билан ҳақиқий ҳаётимиз бир хилми?

Кундалик ҳаётда инсон ўзининг турли қирраларини турли одамлардан яширади.

Оиласи олдида бир хил, дўстлари билан бошқача, иш жойида эса яна бошқа қиёфада бўлиши мумкин. Ижтимоий тармоқларда эса кўпинча ҳаётнинг энг чиройли томонлари намойиш этилади.

Аммо тасаввурий фильмда монтаж бўлмайди.

Унда сиз фақат бошқаларга кўрсатишни истаган саҳналар эмас, балки ҳақиқий ҳаётингизда содир бўлган барча қарорлар акс этади.

• Кимгадир айтилган қаттиқ сўз.

• Кимнингдир ишончини оқламаган лаҳза.

• Ҳеч ким билмаган ёрдам.

• Ўзингиз билан ёлғиз қолган пайтдаги фикрлар.

• Пушаймон бўлган қарорлар.

Ва энг муҳими — ҳеч ким кўрмаяпти деб ўйлаган пайтда қилган ишларингиз.

Шу нуқтада инсон ўзидан ноқулай, аммо муҳим саволни сўрай бошлайди:

«Менинг бошқаларга кўрсатаётган инсонлигим билан ёлғиз қолганимдаги инсонлигим бир хилми?»

Оила олдида эмас, аввало ўзингиз олдида жавоб беринг

Бу саволнинг мақсади инсонни айблаш эмас.

Ҳеч бир инсон идеал эмас. Ҳар кимнинг ҳаётида хато, адашиш, нотўғри қарор ва пушаймон бўладиган вазиятлар учрайди.

Муҳими — инсон хатосини қандай қабул қилиши.

Баъзи одамлар ўтмишини яширишга уриниб бутун умрини ўтказади. Баъзилар эса хатоларидан хулоса чиқариб, ўзини ўзгартиради.

Шунинг учун «Менинг ҳаётимни оилам кўрса нима бўлади?» деган саволдан ҳам муҳимроқ савол бор:

«Агар ҳаётимнинг ҳар бир кунини ўзим қайтадан кўрсам, бугунги инсон бўлишимдан рози бўлармидим?»

Бу савол инсонни бошқаларнинг фикридан кўра ўз виждони билан юзма-юз қолдиради.

Инсоннинг ҳақиқий характери кимдир қараб турганида эмас, ҳеч ким қарамаётганда намоён бўлади

Одамлар кўпинча ўзини яхши инсон деб ҳисоблайди. Бу табиий.

Аммо инсоннинг ҳақиқий қадриятлари унинг гапларида эмас, қарорларида кўринади.

• Кимдир кучсизроқ одамга қандай муносабатда бўлади?

• Унга ҳеч қандай фойда келтирмайдиган инсонга ёрдам берадими?

• Хато қилганини тан оладими?

• Кечирим сўрашни биладими?

• Ўзига ишонган одамларнинг ишончини қадрлайдими?

• Ёки фақат уни кузатиб турганлар олдидагина яхши инсон бўлишга ҳаракат қиладими?

Тасаввурий «ҳаёт фильми» айнан шу фарқни кўрсатиб қўяди.

Агар бу фильм бугун намойиш этилса-чи?

Энг таъсирли жиҳати шундаки, бу фильмни ҳозир ҳам ўзимиз ёзаётган бўлишимиз мумкин.

Ҳар бир кун — янги саҳна.

Ҳар бир қарор — янги эпизод.

Ҳар бир инсонга муносабат — сценарийнинг бир қисми.

Бугун кимгадир айтган сўзингиз эртага хотирага айланади. Бугун қилган кичик яхшилигингиз эса кимнингдир ҳаётида катта из қолдириши мумкин.

Шунинг учун ўз ҳаётингизнинг «фильми»ни фақат ўтмиш сифатида тасаввур қилиш шарт эмас.

У ҳозир суратга олиняпти.

Ўзингизга бериб кўришингиз мумкин бўлган 7 савол

Баъзан инсонга ҳаётини ўзгартириш учун катта мотивацион китоб эмас, битта тўғри саволнинг ўзи етарли бўлади.

Қуйидаги саволларга чин дилдан жавоб бериб кўринг:

1. Агар бугунги кунларимнинг барчаси тасвирга олинса, нималардан фахрланган бўлардим?

2. Қайси қарорларимни оилам билишини истамаган бўлардим?

3. Кимнинг қалбини билмасдан ёки атайлаб оғритганман?

4. Менга ишонган инсонларнинг ишончини оқлаяпманми?

5. Ҳеч ким кўрмаётганида ҳам тўғри иш қилишга ҳаракат қиламанми?

6. Агар яна бир бор яшаш имконияти берилса, нимани бошқача қилган бўлардим?

7. Бугунги ҳаётим давом этса, унинг кейинги қисмларидан мамнун бўлармидим?

Бу саволларга жавоб бериш учун бошқаларга ҳисобот бериш шарт эмас.

Энг муҳим суҳбат инсоннинг ўзи билан бўлади.

Ўтмишни ўзгартириб бўлмайди, аммо кейинги саҳналарни ўзгартириш мумкин

Инсоннинг энг катта хатоларидан бири — ўтмишдаги бир воқеа туфайли бутун ҳаётини ўзгармас деб қабул қилишидир.

Кеча айтилган сўзни қайтариб бўлмайди.

Ўтган йилдаги қарорни бекор қилиб бўлмайди.

Айрим имкониятлар эса бир марта келади.

Аммо ҳикоя ҳали тугамаган.

Инсон ўз хатосини тан олиши, кечирим сўраши, муносабатларни тиклаши, нотўғри одатларидан воз кечиши ва кейинги қарорларини бошқача қабул қилиши мумкин.

Шу маънода ҳаёт фильмининг энг муҳим қисми кечаги саҳналар эмас.

Ҳали суратга олинмаган саҳналардир.

Балки энг муҳим савол бошқача бўлиши керакдир?

«Оилам мен ҳақимда ҳамма ҳақиқатни билса, нима бўлади?» деган савол қўрқувдан туғилиши мумкин.

Аммо уни бошқача шаклда ҳам бериш мумкин:

«Агар бугундан бошлаб ҳаётимдаги ҳар бир қарорни кейинчалик яқинларим билан бирга кўриш мумкинлигини билсам, нимани бошқача қилардим?»

• Эҳтимол, кимгадир қўнғироқ қилардик.

• Кимдандир кечирим сўрардик.

• Ота-онамиз билан кўпроқ вақт ўтказардик.

• Болаларимизга кўпроқ эътибор берардик.

• Ёки йиллар давомида қўрқиб келган бир ишимизни бошлардик.

Чунки инсон баъзан ўз ҳаётининг қийматини уни йўқотиш хавфи пайдо бўлганда англайди.

Ҳаётингиз фильм бўлса, унинг бугунги саҳнаси қандай?

Бир куни барча инсонлар ўз ҳаётининг ўтмиш саҳналарига қайтиб қарайди — хотиралари орқали.

Аммо уларни қайта суратга олиш имкони бўлмайди.

Шунинг учун ҳозирги куннинг аҳамияти жуда катта.

• Сиз ҳозир қандай яшаяпсиз?

• Яқинларингизга қандай муносабатдасиз?

• Қайси қарорни қабул қилишдан қўрқяпсиз?

• Кимга айтишим керак бўлган яхши сўзингизни ҳали айтмадингиз?

• Агар бутун ҳаётингиз бир фильмдек қўйиб берилса, уни оилавий даврада кўра олармидингиз?

Агар жавобингиз «ҳа» бўлса — бугунги ҳаётингизни шу тарзда давом эттиришга арзийди.

Агар жавобингиз «йўқ» бўлса — фильм ҳали тугамаган.

Демак, сценарийни ўзгартириш учун ҳали вақт бор.