Мамлакатимиз иқтисодиётининг энг драйвер соҳаларидан бири бўлган кимё саноати замон талаблари асосида бутунлай янги босқичга олиб чиқилмоқда. Президент Шавкат Мирзиёев раислигида ўтказилган навбатдаги видеоселектор йиғилишида тармоқни трансформация қилиш, маҳаллий брендларни яратиш ва экспорт ҳажмини кескин оширишга қаратилган стратегик вазифалар белгилаб берилди.
Таҳлилларга кўра, биргина Марказий Осиё ва МДҲ минтақасининг ўзида маиший кимё маҳсулотлари учун нақд 2 миллиард долларлик йирик бозор мавжуд бўлиб, Ўзбекистон ушбу катта имкониятдан максимал даражада ва фаол фойдаланишни ўз олдига мақсад қилиб қўйган.
Жаҳон брендлари Ўзбекистонда: «Henkel» тажрибаси ва янги лойиҳалар
Йиғилиш давомида давлатимиз раҳбари «Ангрен» эркин иқтисодий зонасида муваффақиятли фаолият юритаётган корхонани алоҳида намуна сифатида тилга олди. Дунёга машҳур, глобал «Henkel» компанияси маҳаллий ишлаб чиқарувчи билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни йўлга қўйиб, кейинчалик ушбу қувватни тўлиқ сотиб олган. Эндиликда ушбу замонавий мажмуа негизида Ҳамдўстлик мамлакатлари бозорларига маҳсулотларни кенг кўламда экспорт қилиш режалаштирилмоқда.
Бу каби муваффақиятли лойиҳалар сонини янада кўпайтириш мақсадида Тошкент шаҳридаги мавжуд саноат зоналаридан бири тўлиқ маиший кимё маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларга берилади. Шунингдек, соҳада мутлақо янги — ишга туширилган корхоналарни тайёр бизнес сифатида хусусий секторга сотиш (кластерлаш) механизми йўлга қўйилади. Ушбу мақсадлар учун лойиҳаларга 50 миллион доллар, ҳудудлардан чиқадиган ташаббусларни қўллаб-қувватлашга эса яна 15 миллион доллар маблағ йўналтирилиши қайд этилди.
Мутасадди раҳбарларга қисқа фурсатда маиший кимё соҳасида камида 100 та янги маҳаллий бренд маҳсулотларини ишлаб чиқаришни кўзда тутувчи махсус дастур тайёрлаш топширилди. Бу қадам ички бозорда соғлом рақобатни кучайтириш билан бирга, ташқи экспорт салоҳиятини ҳам оширади.
Минерал ўғитлар бозоридаги глобал имкониятлар
Дунё миқёсида минерал ўғитлар бозори ҳар йили ўртача 5 фоизлик ўсишни намойиш этмоқда ва 2030 йилга бориб унинг умумий ҳажми 260 миллиард доллардан ошиб кетади. Айниқса, жаҳонда сувни тежовчи замонавий агротехнологияларнинг кенг қулоч ёйиши натижасида сувда осон эрувчан ўғитларга бўлган талаб жадал суръатларда ортиб бормоқда.
Йирик хорижий инвесторлар билан олиб борилган музокаралар якунида мамлакатимизда иккита йирик лойиҳага старт бериладиган бўлди:
Қашқадарё вилоятида: Йиллик ишлаб чиқариш қуввати 230 минг тонна бўлган, умумий қиймати 114 миллион долларлик йирик завод;
Сирдарё вилоятида: Тармоқни янги босқичга олиб чиқувчи 400 миллион долларлик улкан лойиҳа амалга оширилади.
Умуман олганда, келгуси уч йил ичида кимё саноатида жами баҳоси 2,8 миллиард долларни ташкил этувчи 42 та истиқболли лойиҳани ишга тушириш мўлжалланган. Бунинг эвазига 2030 йилга қадар маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми қуйидагича ўсади:
Азотли ўғитлар: 2,8 миллион тоннадан 4 миллион тоннагача;
Фосфорли ўғитлар: 400 минг тоннадан 900 минг тоннагача;
Сувда эрувчан ўғитлар: 100 минг тоннадан 400 минг тоннагача етказилади.
Илм-фан ва ишлаб чиқаришнинг янги кластери
Президент соҳада амалий илм-фан ва реал ишлаб чиқариш интеграциясини маҳкам боғлаш лозимлигини алоҳида уқтирди. Шу мақсадда пойтахтимизнинг Мирзо Улуғбек тумани ҳудудида 60 гектарлик кенг майдонда кимё саноати учун махсус инновацион илмий-ишлаб чиқариш ва таълим кластери барпо этилади.
Ушбу таълим маскани доирасида Жанубий Кореялик ҳамкорлар билан биргаликда замонавий Кимё технологиялари инновация маркази ташкил қилинади. Илм-фанни рағбатлантириш учун ундаги тажриба-синов харажатларининг 50 фоизигача бўлган қисми давлат томонидан қоплаб берилади.
Шунингдек, келгуси йилнинг якунига қадар Тошкент кимё-технология институти ҳамда Д.И.Менделеев номидаги кимё-технология университетининг Тошкент филиали тўлиқ таркибда ушбу янги барпо этиладиган замонавий кластер ҳудудига кўчирилади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!Хулоса ўрнида: Амалга оширилаётган ушбу кенг кўламли ислоҳотлар Ўзбекистонни нафақат хомашё етказиб берувчи, балки юқори технологияли ва тайёр кимёвий маҳсулотлар экспорт қилувчи қудратли давлатга айлантиришга хизмат қилади. Янгиланишлар ва юксалишлар бардавом бўлсин!
