1 июлдан ягона QR-коднинг йўқлиги учун йирик жарималар қўлланилади

Ўзбекистон нақд пулсиз тўловлар тизимини рақамлаштириш ва шаффофликни таъминлаш йўлида навбатдаги қатъий қадамни ташламоқда. 2026 йил 1 июлдан бошлаб мамлакатдаги савдо ва хизмат кўрсатиш соҳасида фаолият юритувчи барча юридик шахслар учун тўловларни қабул қилишда ягона QR-коддан (универсал матрицали штрих-код) фойдаланиш мажбурий этиб белгиланди.

Шу пайтгача амал қилиб келган ихтиёрий ўтиш режими якунланиб, ўрнини қатъий маъмурий жавобгарлик эгаллайди.

Янги тартиб: Талаблар ва санкциялар

Белгиланган муддатгача янги тизимни жорий қилмаган тадбиркорлик субъектларига нисбатан қонунчиликда жиддий чоралар кўзда тутилган. Вазиятнинг ҳуқуқий жиҳатлари қуйидаги жадвалда акс эттирилган:

Бу тизим тадбиркор ва истеъмолчига нима беради?

Марказий банк томонидан тасдиқланган қоидаларга кўра, ягона QR-код тизими барча тўлов тизимлари ва банкларни ягона тармоққа бирлаштиради. Бу эса жараённи анча осонлаштиради:

• Харидорлар учун қулайлик: Истеъмолчи пештахтада турган биттагина QR-кодни ўзига қулай бўлган исталган банк ёки тўлов ташкилотининг (Масалан: Click, Payme, Uzum ва ҳ.к.) мобил иловаси орқали сканерлаб, тўловни сонияларда амалга ошира олади. Пештахталарни ўнлаб турли компанияларнинг QR-кодлари билан тўлдиришга ҳожат қолмайди.

• Статик ва динамик кодлар: Тадбиркорлар ҳам доимий (статик), ҳам ҳар бир харид учун алоҳида шаклланадиган (динамик) QR-кодлардан фойдаланишлари мумкин бўлади.

Иқтисодий таҳлилчиларнинг шарҳи:

Мазкур ислоҳот мамлакатда "яширин иқтисодиёт" улушини сезиларли даражада қисқартириш, пул айланмасини тўлиқ легаллаштириш ва молиявий хизматларни стандартлаштиришга қаратилган. Электрон тўловларни қабул қилиш тизимини бирхиллаштириш орқали чакана савдодаги бюрократик ва техник тўсиқлар камаяди. Белгиланган муддатга оз вақт қолганини инобатга олиб, барча юридик шахслар ўзларига хизмат кўрсатувчи тижорат банклари билан боғланиб, ягона QR-кодларини созлаб олишлари тавсия этилади.