Ўзбекистонда бонд омборлари учун янги тартиб жорий этилди

Ўзбекистонда электрон савдо орқали сотиладиган хорижий товарларни сақлаш ва божхонадан расмийлаштириш тизимида янги босқич бошланмоқда. Ҳукумат бонд омборларини ташкил этиш, уларни махсус реестрга киритиш ва фаолиятини назорат қилиш бўйича ягона қоидаларни тасдиқлади.

Янги тартибга кўра, бонд омборини очишни истаган тадбиркорлар лицензиядан ташқари бир қатор қатъий талабларга ҳам жавоб бериши керак бўлади.

Янги низом нимани белгилайди?

Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 16 июлдаги 388-сон қарори билан «Бонд омбори фаолиятини ташкил этиш ва амалга ошириш тартиби тўғрисида»ги низом тасдиқланди.

Ҳужжатда қуйидаги жараёнларнинг ягона тартиби белгиланган:

• бонд омборларини ташкил этиш;

• уларнинг фаолиятини юритиш;

• товарларни омборга жойлаштириш;

• божхона назоратини амалга ошириш;

• товарларни божхонадан расмийлаштириш;

• омборларни махсус реестрга киритиш.

Шу тариқа, бонд омборлари фаолияти энди умумий ва ягона қоидалар асосида ташкил этилади.

Бонд омборини кимлар очиши мумкин?

Янги низомга мувофиқ, бонд омбори фаолиятини йўлга қўйиш учун тадбиркор эркин омбор фаолияти бўйича амалдаги лицензияга эга бўлиши шарт.

Бундан ташқари, тадбиркор Божхона қўмитаси юритадиган Бонд омборлари реестрига киритилиши лозим.

Реестрга киритилмаган ёки тегишли лицензияга эга бўлмаган субъектлар бонд омбори сифатида фаолият юрита олмайди.

Омбор майдони камида 15 минг квадрат метр бўлади

Ҳужжатда бонд омборлари учун белгиланган энг муҳим талаблардан бири омбор ҳудуди билан боғлиқ.

Ариза берувчи:

• амалдаги лицензияга эга эркин омборга эгалик қилиши;

• махсус электрон савдо платформаси билан ҳамкорлик ёки шериклик шартномасини тузган бўлиши;

• умумий майдони камида 15 минг квадрат метр бўлган яхлит эркин омборга эга бўлиши керак.

Бу талаблар йирик товар оқимини қабул қилиш, сақлаш ва буюртмаларни қайта ишлаш учун зарур инфратузилма мавжуд бўлишини таъминлаши кўзда тутилган.

Бонд омборларида қандай ишларга рухсат берилади?

Бонд омборларида махсус электрон савдо платформалари орқали жисмоний шахсларга сотиладиган хорижий товарларни сақлаш мумкин бўлади.

Шунингдек, омбор ҳудудида:

• товарларнинг бут сақланишини таъминлаш;

• қадоқлаш ва сақлаш билан боғлиқ операцияларни бажариш;

• оддий йиғиш ишларини амалга оширишга рухсат берилади.

Бу эса хориждан олиб келинадиган товарларни харидорга етказишдан олдин бир жойда сақлаш ва тайёрлаш имконини беради.

Аризалар 10 иш кунида кўриб чиқилади

Бонд омборлари реестрига киришни истаган тадбиркор Божхона қўмитасига ариза ва талаб этилган ҳужжатларни тақдим этади.

Қўмита ҳужжатларни улар келиб тушган кундан бошлаб 10 иш куни ичида кўриб чиқиши белгиланган.

Кўриб чиқиш натижасида ариза берувчига:

• реестрга киритиш;

• ёки реестрга киритишни рад этиш ҳақида расмий жавоб юборилади.

Рад этиш учун асослар ва ҳужжатларни қайта тақдим этиш шартлари низом талаблари асосида белгиланади.

Электрон савдо тезлашиши кутилмоқда

Янги тартиб электрон тижоратдаги логистика занжирини яхшилаш, хорижий товарларни сақлаш ва етказиб бериш жараёнини соддалаштиришга хизмат қилиши кутилмоқда.

Бонд омборлари орқали товарлар олдиндан мамлакат ҳудудига олиб кирилиб, харид амалга оширилганидан кейин божхона расмийлаштирувидан ўтказилиши мумкин. Бу етказиб бериш муддатини қисқартириш ва электрон савдо платформалари учун қулайроқ логистика тизимини яратиш имконини беради.

Бироқ камида 15 минг квадрат метрлик омбор ва лицензия талаблари сабабли янги бозорга асосан йирик тадбиркорлар кириши эҳтимолдан холи эмас.