Ўзбекистонда аҳолининг маиший таъминоти: 100 та оилага нечта музлатгич тўғри келмоқда?

Ўзбекистонда аҳолининг турмуш даражаси, харид қобилияти ва маиший қулайликлари сўнгги чорак аср ичида тубдан ўзгарди. Миллий статистика қўмитаси томонидан ўтказилган уй хўжаликларининг кенг қамровли танланма кузатувлари натижалари мамлакатимизда маиший техника таъминоти бўйича чинакам тарихий рекорд қайд этилганини кўрсатди. Расмий маълумотларга кўра, 2026 йил 1 январь ҳолатига Ўзбекистонда ҳар 100 та уй хўжалигига ўртача 124 та совиткич ва музлатгич тўғри келмоқда.

Бу кўрсаткич шуни англатадики, юртимизда нафақат ҳар бир хонадон камида битта совиткич билан тўлиқ таъминланган, балки кўплаб оилаларда кундалик эҳтиёжлар, озиқ-овқат захираси ва музлатиш учун қўшимча алоҳида музлатгич камераларидан фойдаланиш одатий турмуш тарзига айланган. Агар ушбу рақамларни 2000 йилдаги кўрсаткичлар билан таққосласак, ўсиш нақд 44,2 фоизни ташкил этганини кўриш мумкин. Сўнгги 25 йиллик динамика аҳоли даромадларининг ошиши билан бирга мамлакатда маҳаллий электротехника саноатининг жадал ривожлангани ҳамда маиший техника хариди барча қатламлар учун очиқ ва қулай бўлиб қолганини исботлайди.

Хўш, 2000 йилдаги 86 талик тақчилликдан 124 талик мўл-кўлликка қандай эришилди, қайси йилларда кескин бурилиш юз берди ва бу рақамлар миллий иқтисодиётнинг ривожи ҳақида қандай хулоса беради?

«86 тадан 124 тагача»: Чорак асрлик тарихий динамика йиллар кесимида

Миллий статистика қўмитаси очиқлаган расмий хронология:

• 2000 йил — 86 та: Аср бошида мамлакатдаги ҳар 100 оиладан 14 тасида ҳатто битта ҳам совиткич мавжуд бўлмаган;

• 2005 йил — 91 та: Бозор иқтисодиёти ривожланиши билан дастлабки ижобий ўсиш кузатилган;

• 2010 йил — 99 та: Аҳоли хонадонлари совиткич билан деярли тўлиқ таъминланиш чегарасига яқинлашди;

• 2015 йил — 101 та: Ўзбекистон тарихида илк бор 100 та оилага тўғри келадиган техника сони 100 талик психологик довондан ошиб ўтди;

• 2020 йил — 107 та: Сифатли ва замонавий музлатгичларга бўлган эҳтиёж ортди;

• 2021–2023 йиллар (114 ➔ 115 ➔ 118 та): Озиқ-овқат маҳсулотларини узоқ муддат сақлаш маданияти кенгайиб, уйларда иккинчи музлатгичлар пайдо бўла бошлади;

• 2024 йил — 121 та: Йиллик барқарор ўсишнинг давоми;

• 2025–2026 йиллар — 124 та: Мутлақ тарихий рекорд бўлиб, 2000 йилга нисбатан 44,2 фоизлик улкан ўсишни қайд этди.

«Ҳар бир оилада 1,2 тадан»: Бу кўрсаткич ортида қандай омиллар ётибди?

Уй хўжаликларида музлатгичлар сони кескин кўпайишининг асосий сабаблари:

• Маҳаллий ишлаб чиқаришнинг кенгайиши: Юртимизда йўлга қўйилган маҳаллий маиший техника брендлари рақобатбардош нархлар ва сифатли маҳсулотларни таклиф эта бошлади;

• Истеъмол кредитлари ва бўлиб тўлаш қулайлиги: Замонавий банк тизими ва онлайн савдо платформалари орқали техникаларни фоизсиз ёки узоқ муддатли тўлов асосида сотиб олиш имконияти кескин ошди;

• Алоҳида музлатгичларга талаб: Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари, гўшт, мева ва сабзавотларни қиш мавсуми учун янгидек музлатиб сақлаш (камера-морозильник) анъанаси шаҳар ва қишлоқ хонадонларида оммалашди;

• Энергия тежамкор технологиялар: Замонавий «A+» ва инверторли совиткичлар электр энергиясини кам истеъмол қилгани боис, оилалар учун иккита техникани ишлатиш оғир юк бўлмай қолди.

Ижтимоий ва иқтисодий таҳлил: Халқнинг ҳаёт сифати кўрсаткичи

Иқтисодчиларнинг ушбу статистик ҳисобот бўйича таҳлилий хулосалари:

• Қашшоқликдан фаровонликка: Халқаро амалиётда 100 та оилага тўғри келадиган узоқ муддат фойдаланиладиган маиший техникалар сони жамиятнинг моддий фаровонлигини баҳоловчи энг аниқ мезонлардан бири саналади;

• Қишлоқ ҳудудларининг шаҳарлашуви: Илгари музлатгичлар асосан шаҳар хонадонларида кўп бўлган бўлса, бугунги кунда чекка қишлоқ ва овулларда ҳам таъминот тўлиқ даражага етган;

• Келгуси истиқболлар: Мутахассисларнинг фикрича, «ақлли уй» технологиялари ва «no frost» тизимлари ривожланиши билан эски русумдаги техникаларни янгиларига алмаштириш тўлқини келгуси йилларда ҳам давом этади.

Ўзбекистонда 100 та оилага 124 та музлатгич тўғри келиши — мамлакатимизда маиший қулайлик ва турмуш фаровонлиги янги сифат босқичига кўтарилганининг исботи бўлди.

Сизнинг хонадонингизда нечта совиткич ва музлатгич ишлаб турибди — иккинчи музлатгич камерасидан фойдаланиш сиз учун ҳаётий заруратми ёки ортиқча харажат? Сўнгги йилларда маҳаллий маиший техникалар сифати қай даражада ошди деб ҳисоблайсиз? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва юртимиз турмуш даражасидаги ушбу қизиқарли тарихий кўрсаткич таҳлилини барча яқинларингиз ҳамда дўстларингизга улашинг!