Болалар омбудсмани зўравонлик ҳолатлари бўйича жиддий рақамларни очиқлади

Қонунчилик палатасининг навбатдаги ялпи мажлисида Болалар омбудсмани томонидан парламентга тақдим этилган маъруза кўриб чиқилди. Ушбу ҳисоботда, айниқса, таълим муассасаларида болаларга нисбатан зўравонлик ҳолатлари юзасидан кўрилган чоралар, аниқланган қонунбузилишлар ва масъулларга нисбатан қўлланилган жазо чоралари ҳақида жиддий маълумотлар келтирилди.

Маърузада алоҳида таъкидланишича, бола ҳуқуқларини таъминлаш давлат сиёсатидаги энг муҳим стратегик йўналишлардан бири ҳисобланади. Шу нуқтаи назардан, 2025 йил давомида миллий қонунчиликда бола ҳуқуқлари билан боғлиқ қарийб 50 та қонун ҳужжати қабул қилингани қайд этилди. Бу рақамнинг ўзиёқ мазкур соҳада ислоҳотлар фаол давом этаётганини кўрсатади.

Омбудсман тақдим этган маълумотларга кўра, келиб тушган мурожаатлар ўрганилиши натижасида болаларга нисбатан содир этилган зўравонлик ҳолатлари юзасидан 19 та жиноят иши ва 26 та маъмурий иш қўзғатилган. Бу билан чекланилмаган: илгари 20 та ҳолат бўйича жиноят иши қўзғатишни рад этиш ҳақида чиқарилган қарорлар бекор қилиниб, қўшимча текширув ўтказиш учун қайта юборилган.

Интернет тармоғида олиб борилган мониторинг ҳам жиддий манзарани очиб берган. Онлайин муҳитда аниқланган бола ҳуқуқларининг бузилишига оид ҳолатлар бўйича 23 та жиноят иши ва 28 та маъмурий иш қўзғатилиши таъминланган. Бу эса болалар хавфсизлиги масаласи энди фақат оила ёки мактаб эмас, рақамли маконда ҳам қаттиқ назоратни талаб қилаётганини англатади.

Ҳисоботда таълим муассасалари билан боғлиқ ҳолатлар алоҳида урғуланди. Қайд этилишича, болага жисмоний зўравонлик қилгани, шунингдек, касбий фаолиятига совуққонлик билан ёндашгани учун 6 нафар педагог маъмурий жавобгарликка тортилган. Бундан ташқари, болага нисбатан қўпол муносабат ва ноўрин хатти-ҳаракатлар учун 15 нафар педагогга интизомий жазо қўлланилган.

Шу билан бирга, боланинг шаъни ва қадр-қимматини камситгани учун 2 нафар фуқаро маъмурий жавобгарликка тортилгани маълум қилинди. Қонун бузилишига йўл қўйгани учун ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органнинг 2 нафар ходимига нисбатан ҳам интизомий чора кўрилгани қайд этилди.

Йиғилиш якунида қўмита аъзолари ва сиёсий партиялар вакиллари бола ҳуқуқларини ҳимоя қилишга қаратилган ислоҳотларни изчил давом эттириш, бу йўналишдаги ишлар самарадорлигини ошириш ва амалдаги механизмларни янада кучайтириш бўйича қатор таклиф ҳамда тавсиялар билдиришди.

Қисқаси, бу ҳисобот бир нарсани очиқ кўрсатди: бола ҳуқуқлари масаласи қоғоздаги шиор эмас, реал назорат, жавобгарлик ва қатъий чоралар талаб қиладиган долзарб йўналиш. Энг муҳими, ҳар бир аниқланган ҳолат ортида рақам эмас, бола тақдири турганини унутмаслик керак.