Энди қачон шовқин қилиш мумкин эмас? Янги қоидалар кучга киради

Ўзбекистонда фуқароларнинг тунги осойишталигини ҳимоя қилишга қаратилган янги тартиб белгиланди. Президент томонидан имзоланган қонунга кўра, иш кунлари тунги вақтда, дам олиш ва ишланмайдиган байрам кунларида эса янада узоқроқ муддат давомида шовқин билан фуқаролар тинчлигини бузишга йўл қўйилмайди.

Кўп қаватли уйларда баланд мусиқа, шовқинли йиғинлар ёки бошқа безовта қилувчи товушлар қўшнилар учун жиддий муаммога айланиши мумкин. Энди бундай ҳолатларга нисбатан аниқроқ вақт чегаралари белгиланди.

Янги тартиб «Аҳолини шовқиннинг зарарли таъсиридан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонун билан мустаҳкамланди. Ҳужжат 2026 йил 9 сентябрда қабул қилингани ҳақида хабар берилган.

Энг муҳим савол: соат нечадан кейин шовқин мумкин эмас?

Янги қоидага кўра:

Яъни иш куни кечқурун соат 23:00 дан кейин бошқаларнинг осойишталигига халақит берадиган шовқинга йўл қўйилмайди. Дам олиш ва ишланмайдиган байрам кунларида эса бу чеклов 22:00 дан бошланади.

Лекин янги қоида ҳозироқ кучга кирмайди

Бу ерда кўпчилик учун муҳим жиҳат бор: қонун имзолангани билан янги тартиб дарҳол амал қила бошламайди.

Ҳужжат расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради. Шу сабабли қоидаларнинг амалда қўлланиш санасини қонуннинг расмий эълон қилинган кунидан ҳисоблаш керак.

Демак, «қонун имзоланди — бугундан бошлаб соат 23:00 дан кейин шовқин қилиш мумкин эмас» деган тушунча тўғри эмас. Янги талаблар белгиланган муддат ўтгач амал қилади.

Фақат баланд мусиқа ҳақида эмас

Янги қонуннинг мақсади фақат қўшниларни баланд мусиқадан ҳимоя қилиш билан чекланмайди. У аҳолининг осойишталиги ва нормал дам олишини таъминлаш, шунингдек, шовқиннинг инсонга зарарли таъсирини камайтиришга қаратилган.

Қонун лойиҳасининг аввалги муҳокамаларида ҳам кўп квартирали уйларда шовқин даражаси меъёрдан ошадиган қурилиш ва таъмирлаш ишларини тартибга солиш масаласи кўтарилган эди.

Шунинг учун янги қоидаларни оддий қилиб «тунги вақтда баланд мусиқа қўйиш тақиқланади» деб тушуниш етарли эмас. Асосий мезон — фуқароларнинг осойишталигига таъсир қиладиган, белгиланган меъёрдан юқори шовқин.

Қайси вақтни эслаб қолиш керак?

Янги тартибни эслаб қолиш жуда осон:

Иш куни — 23:00 дан кейин жимлик.

Дам олиш ва байрам куни — 22:00 дан кейин жимлик.

Эрталаб эса иш кунлари 07:00 дан, дам олиш ва ишланмайдиган байрам кунлари 09:00 дан кейин белгиланган чеклов тугайди.

Шовқиннинг йўл қўйиладиган даражаси эса одамни сезиларли даражада безовта қилмайдиган ва инсон организмида жиддий ўзгаришларга олиб келмайдиган даража сифатида белгиланади. Аниқ мезонлар санитария қоидалари ва нормалари асосида белгиланади.

Нега бу қоида муҳим?

Кечаси баланд мусиқа, шовқинли таъмирлаш ёки бошқа безовта қилувчи товушлар нафақат бир хонадон, балки бутун кўп қаватли уй аҳолисининг дам олишига таъсир қилиши мумкин.

Шу нуқтаи назардан янги қонуннинг асосий ғояси оддий: бир кишининг эркинлиги бошқа одамларнинг тинчлиги ҳисобидан таъминланмаслиги керак.

Энг муҳими, янги тартиб фуқароларга ўз ҳуқуқларини аниқроқ англаш имконини ҳам беради. Қўшнилар ўртасида «қайси вақтгача шовқин қилиш мумкин?» деган баҳслар ўрнига қонун билан белгиланган аниқ вақт чегаралари мавжуд бўлади.

Қисқа ҳаётий қўлланма

• 23:00–07:00 — иш кунлари осойишталикни бузадиган шовқинга йўл қўйилмайди.

• 22:00–09:00 — дам олиш ва ишланмайдиган байрам кунларида худди шу талаб амал қилади.

• Қонун ҳозироқ эмас, расмий эълон қилинганидан 3 ой ўтгач кучга киради.

• Шовқиннинг йўл қўйиладиган даражаси санитария нормалари асосида белгиланади.

• Янги тартибнинг мақсади — аҳолининг тинчлиги, нормал дам олиши ва шовқиннинг зарарли таъсиридан ҳимояланишини таъминлаш.

Шундай қилиб, энди вақтни эслаб қолиш керак: иш куни — 23:00, дам олиш ва байрам куни — 22:00. Қонун кучга киргач, бу соатлардан кейин қўшниларнинг тинчлигини бузадиган шовқин масаласига муносабат анча қатъийлашади.